[IDEM libro tertio regularum. ] §12.6.40.prQui exceptionem perpetuam habet, solutum per errorem repetere potest: sed hoc non est perpetuum.
[같은 저자 《규칙집》 제3권.] 영구적 항변권을 가진 사람은 착오로 지급한 것의 반환을 청구할 수 있다. 그러나 이것이 항상 적용되는 것은 아니다.
nam si quidem eius causa exceptio datur cum quo agitur, solutum repetere potest, ut accidit in senatus consulto de intercessionibus: ubi uero in odium eius cui debetur exceptio datur, perperam solutum non repetitur, ueluti si filius familias contra Macedonianum mutuam pecuniam acceperit et pater familias factus soluerit, non repetit.
왜냐하면 만일 피소자의 이익을 위하여 항변권이 주어지는 경우라면 지급된 것의 반환을 청구할 수 있으니, 이는 채무인수에 관한 원로원 결의에서 발생하는 바와 같다. 그러나 채권자에 대한 응징으로서 항변권이 주어지는 경우에는 잘못 지급된 것이 반환 청구되지 않으니, 예컨대 가자가 마케도니아누스 원로원 결의에 반하여 금전 소비대차를 얻고 가부가 된 후에 이를 변제하였다면 반환 청구하지 못한다.
§12.6.40.1Si pars domus, quae in diem per fideicommissum relicta est, arserit ante diem fideicommissi cedentem et eam heres sua impensa refecerit, deducendam esse impensam ex fideicommisso constat et, si sine deductione domum tradiderit, posse incerti condici, quasi plus debito dederit.
신탁유증을 통해 기한부로 유증된 가옥의 일부가 신탁유증의 권리발생일 전에 소실되고 상속인이 자신의 비용으로 이를 재건한 경우, 그 비용은 신탁유증에서 공제되어야 한다는 것은 확립된 법이며, 만일 공제 없이 가옥을 인도하였다면 채무를 초과하여 지급한 것과 같이 불특정물 반환청구소송을 제기할 수 있다.
§12.6.40.2Si pactus fuerit patronus cum liberto, ne operae ab eo petantur, quidquid postea solutum fuerit a liberto, repeti potest.
만일 파트로누스가 해방노예와 그로부터 노역을 청구하지 않기로 합의하였다면, 그 후에 해방노예가 지급한 것은 무엇이든 반환 청구할 수 있다.