[MACER libro secundo de iudiciis publicis. ] §1.18.14.prDiuus Marcus et Commodus Scapulae Tertullo rescripserunt in haec uerba: 'Si tibi liquido compertum est Aelium Priscum in eo furore esse, ut continua mentis alienatione omni intellectu careat, nec subest ulla suspicio matrem ab eo simulatione dementiae occisam: "potes de modo poenae eius dissimulare, cum satis furore ipso puniatur.
[마케르, 『공적 재판에 관하여』 제2권] 신성한 마르쿠스와 코모두스는 스카풀라 테르툴루스에게 다음과 같은 문언으로 칙답하였다. "만일 엘리우스 프리스쿠스가 정신의 지속적인 착란으로 인해 모든 이해력을 결여할 정도의 광기 상태에 있고, 그가 광기를 가장하여 어머니를 살해했다는 의심이 전혀 없다는 점이 귀하에게 명백히 밝혀졌다면: 귀하는 그의 형벌의 방식에 대해 불문에 부칠 수 있으니, 그는 광기 자체로 이미 충분히 처벌받고 있기 때문이다.
et tamen diligentius custodiendus erit ac, si putabis, etiam uinculo coercendus, quoniam tam ad poenam quam ad tutelam eius et securitatem proximorum pertinebit.
그럼에도 불구하고 그는 더 엄중히 감시되어야 하며, 귀하가 필요하다고 생각한다면 쇠사슬로 구속되어야 하니, 이는 형벌뿐만 아니라 그의 보호 및 이웃들의 안전에도 관계될 것이기 때문이다.
si uero, ut plerumque adsolet, interuallis quibusdam sensu saniore, non forte eo momento scelus admiserit nec morbo eius danda est uenia, diligenter explorabis et si quid tale compereris, consules nos, ut aestimemus, an per immanitatem facinoris, si, cum posset uideri sentire, commiserit, supplicio adficiendus sit.
그러나 만약 대개의 경우 그러하듯, 그가 얼마간의 간헐기에는 더 건전한 정신을 가지고 있어서, 마침 그 순간(광기의 순간)에 범행을 저지른 것이 아니며 그의 질병에 용서가 주어져서는 안 된다면, 귀하는 면밀히 조사해야 하며, 만약 그러한 사실을 알아낸다면 우리에게 자문하여, 그가 이해하고 있는 것처럼 보일 수 있었을 때 범행을 저지른 것이라면 그 범죄의 잔학성으로 인해 극형에 처해져야 할지 여부를 우리가 평가할 수 있도록 하라.
cum autem ex litteris tuis cognouerimus tali eum loco atque ordine esse, ut a suis uel etiam in propria uilla custodiatur: recte facturus nobis uideris, si eos, a quibus illo tempore obseruatus esset, uocaueris et causam tantae neglegentiae excusseris et in unumquemque eorum, prout tibi leuari uel onerari culpa eius uidebitur, constitueris.
한편, 그가 자신의 친족들에 의해서나 혹은 자신의 별장에서 감시받을 수 있을 정도의 지위와 신분에 있다는 것을 우리가 귀하의 서한을 통해 알게 되었으므로: 귀하가 당시에 그를 감시했어야 할 사람들을 소환하여 그토록 큰 태만의 원인을 신문하고, 그들의 과실이 경감되거나 가중된다고 귀하에게 보이는 바에 따라 그들 각각에 대해 처분을 결정한다면, 귀하는 올바르게 행동하는 것으로 우리에게 보일 것이다.
nam custodes furiosis non ad hoc solum adhibentur, ne quid perniciosius ipsi in se moliantur, sed ne aliis quoque exitio sint: quod si committatur, non immerito culpae eorum adscribendum est, qui neglegentiores in officio suo fuerint. '
왜냐하면 정신이상자들에게 감시인을 두는 것은 그들이 자신에게 해로운 일을 도모하지 못하게 하기 위함뿐만 아니라, 타인들에게도 파멸을 초래하지 않도록 하기 위함이기 때문이다. 만약 이러한 일이 발생한다면, 이는 자신의 직무를 태만히 한 자들의 과실로 귀속되는 것이 당연하다."