Humanitext Reader

로마 황제전 · 아엘리우스 전기 §1-2

헌사와 엘리우스 베루스의 가계

3개 구절 중 1번째 · 라틴어

요약

저자는 디오클레티아누스 황제에게 카이사르 칭호만을 가졌던 이들의 전기를 바칠 의도를 밝히고, 하드리아누스 황제의 양자가 된 엘리우스 베루스의 일대기를 서술하기 시작한다. 카이사르라는 이름의 어원에 대한 여러 가설과 그의 가계가 언급된다.

§1In animo mihi est, Diocletiane Auguste, tot principum maxime, non solum eos qui principum locum in hac statione quam temperas retentarunt, ut usque ad divum Hadrianum feci, sed illos etiam qui vel Caesarum nomine appellati sunt nec principes aut Augusti fuerunt vel quolibet alio genere aut in famam aut in spem principatus venerunt, cognitioni numinis tui sternere, quorum praecipue de Helio Vero dicendum est, qui primus tantum Caesaris nomen accepit, adoptione Hadriani familiae principum adscitus, et quoniam nimis pauca dicenda sunt, nec debet prologus inormior esse quam fabula, de ipso iam loquar.
디오클레티아누스 아우구스투스여, 수많은 황제들 중 가장 위대하신 분이시여, 저에게는 당신께서 다스리시는 이 지위에서 황제의 자리를 지켰던 사람들뿐만 아니라 (제가 신격화된 하드리아누스에 이르기까지 이미 했던 것처럼), 혹은 카이사르라는 이름으로 불렸으나 황제나 아우구스투스는 아니었던 이들이나, 혹은 다른 어떤 방식으로든 황제 자리의 명성이나 희망에 이른 이들을, 당신의 신성한 인지에 펼쳐 보이고자 하는 작정이 있습니다. 그들 중에서도 특히, 하드리아누스의 입양으로 황제들의 가문에 장입되어 최초로 카이사르라는 이름만을 받았던 엘리우스 베루스에 대해 이야기해야 합니다. 그리고 이야기할 거리가 아주 적고, 머리말이 본문보다 더 비대해서는 안 되므로, 이제 그에 대해 직접 말하겠습니다.
§2Ceionius Commodus, qui et Helius Verus appellatus est, quem sibi Hadrianus aevo ingravescente morbis tristioribus pressus peragrato iam orbe terrarum adoptavit, nihil habet in sua vita memorabile, nisi quod primus tantum Caesar est appellatus, non testamento, ut antea solebat, neque eo modo quo Traianus est adoptatus, sed eo prope genere quo nostris temporibus a vestra clementia Maximianus atque Constantius Caesares dicti sunt quasi quidam principum filii veri et designati augustae maiestatis heredes.
케이오니우스 코모두스(그는 엘리우스 베루스라고도 불렸습니다)는, 하드리아누스가 이미 온 세상을 순력한 뒤 나이가 들어감에 따라 더 위중한 병에 시달리며 자신을 위해 입양한 인물인데, 그의 생애에는 기억할 만한 것이 아무것도 없습니다. 다만 그가 최초로 카이사르라고만 불렸다는 점인데, 이전의 관례처럼 유언에 의한 것도 아니었고, 트라야누스가 입양된 방식도 아니었으며, 우리 시대에 당신의 자비하심에 의해 막시미아누스와 콘스탄티우스가 마치 황제들의 친아들이자 아우구스투스의 존엄한 공식 후계자인 것처럼 카이사르로 명명된 것과 거의 같은 방식에 의해서였습니다.
Et quoniam de Caesarum nomine in huius praecipue vita est aliquid disputandum, qui hoc solum nomen indeptus est, Caesarem vel ab elephanto, qui lingua Maurorum caesai dicitur, in proelio caeso, eum qui primus sic appellatus est doctissimi viri et eruditissimi putant dictum, vel quia mortua matre et ventre caeso sit natus, vel quod cum magnis crinibus sit utero parentis effusus, vel quod oculis caesus et ultra humanum morem viguerit.
그리고 카이사르라는 이름에 관해서는 특히 이 이름만을 얻었던 이 인물의 전기에서 무언가 논의되어야 하므로, 가장 학식 있고 정통한 이들은 최초로 그렇게 불렸던 사람이 전투에서 살해된 코끼리(마우리인들의 언어로 caesai라 불림)로부터 카이사르라고 불리게 되었다고 생각하거나, 혹은 어머니가 사망한 뒤 배가 절개되어 태어났기 때문이라거나, 혹은 부모의 태내에서 긴 머리카락을 가진 채 태어났기 때문이라거나, 혹은 눈이 푸르고 형형하여 인간의 범상을 뛰어넘어 활기찼기 때문이라고 생각합니다.
certe quaecumque illa, felix necessitas fuit, unde tam clarum et duraturum cum aeternitate mundi nomen effloruit.
어쨌든 그 원인이 무엇이었든 간에, 세상의 영원함과 더불어 지속될 이토록 찬란한 이름이 꽃피어나게 된 것은 행복한 필연이었습니다.
Hic ergo, de quo sermo est, primum Lucius Aurelius Verus est dictus, sed ab Hadriano adscitus in Heliorum familiam, hoc est in Hadriani, transcriptus 1ueri et Obrecht and others; uiri et P; uirtute Peter, following Bernhardy. 2 al' adeptus P corr. et appellatus est Caesar, huic pater Ceionius Commodus fuit, quem alii Verum, alii Lucium Aurelium, multi Annium prodiderunt.
그러므로 우리가 말하고 있는 이 사람은 처음에 루키우스 아우렐리우스 베루스라고 불렸으나, 하드리아누스에 의해 엘리우스 가문, 즉 하드리아누스의 가문으로 받아들여져 이적되었고, 카이사르라 불리게 되었습니다. 그의 아버지는 케이오니우스 코모두스였는데, 어떤 이들은 그를 베루스로, 다른 이들은 루키우스 아우렐리우스로, 많은 이들은 안니우스로 전했습니다.
maiores omnes nobilissimi, quorum origo pleraque ex Etruria fuit vel ex Faventia.
조상들은 모두 극히 고결한 귀족들이었는데, 그들의 기원은 대부분 에트루리아나 파웬티아였습니다.
et de huius quidem familia plenius in vita Lucii Aurelii Ceionii Commodi Veri Antonini, filii huiusce, quem sibi adoptare Antoninus iussus est, disseremus.
그리고 그의 가문에 관해서는, 안토니누스가 자신을 위해 입양하도록 명령받았던 이 사람의 아들, 루키우스 아우렐리우스 케이오니우스 코모두스 베루스 안토니누스의 전기에서 참으로 더 자세히 다룰 것입니다.
is enim liber debet omnia quae ad stemma generis pertinent continere, qui habet principem de quo plura dicenda sunt.
왜냐하면 더 많이 언급되어야 할 황제를 포함하고 있는 책이야말로 가문의 계보에 속하는 모든 사항을 담고 있어야 하기 때문입니다.

어휘·문법 주석

  1. ¦1¦In animo mihi est ... sternere — 주절의 동사구인 in animo mihi est(~할 작정이다)가 문두에 위치하고, 여러 수식절과 삽입절을 거쳐 1.2의 부정사 sternere(제시하다, 펼쳐 보이다)가 주어 역할을 하는 부정사로 연결된다. 중간에 있는 eos qui...와 illos etiam qui...는 sternere의 대격 목적어이다.
  2. ¦3¦putant dictum — 주동사 putant(생각하다)가 대격과 부정사(AcI) 구조를 지배한다. 부정사 dictum [esse]의 주어 대격은 eum qui primus sic appellatus est(최초로 그렇게 불렸던 사람)이며, 문두의 Caesarem은 dictum의 보어(대격)이다. 문장의 기본 골격은 '가장 학식 있는 이들은 최초로 그렇게 불렸던 사람이 카이사르라 명명되었다고 생각한다'이다.
  3. ¦6¦transcriptus — transcriptus는 앞서 나오는 adscitus(받아들여진)와 병렬 관계에 있는 완료분사로, 문법적으로 주절의 주동사 appellatus est(불렸다)와 연결된다. 사본 P의 uiri et 독해로 인해 여러 교정안(veri et 등)이 시도되었으나, 어느 쪽이든 transcriptus는 '이적되어'라는 의미의 주격 남성 단수 분사로 기능한다.

이 구절 인용하기

로마 황제전, 아엘리우스 전기 §1-2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2331.phi002.humanitext-lat2:1-2

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.