Humanitext Reader

수에토니우스 · 도미티아누스전 §18-23

도미티아누스의 용모와 성격 및 사후의 기록말살형

7개 구절 중 7번째 · 라틴어

요약

도미티아누스의 신체적 특징과 대머리에 대한 극단적인 열등감, 활쏘기 재능, 자유학예에 대한 소홀함과 불규칙한 생활 습관 및 음탕함이 묘사된다. 그가 살해된 후, 군인들의 신격화 시도와 원로원의 기록말살형 결의라는 대조적인 반응이, 국가의 미래에 대한 길조의 꿈과 함께 전해진다.

§18Statura fuit procera, uultu modesto ruborisque pleno, grandibus oculis, uerum acie hebetiore;
그는 키가 컸고, 겸손하고 붉은 기가 도는 얼굴에 눈이 컸으나 시력은 다소 약했다.
praeterea pulcher ac decens, maxime in iuuenta, et quidem toto corpore exceptis pedibus, quorum digitos restrictiores habebat;
게다가 특히 젊은 시절에는 아름답고 품위가 있었으며 발을 제외하고는 온몸이 그러했는데, 발가락은 다소 오그라들어 있었다.
postea caluitio quoque deformis et obesitate uentris et crurum gracilitate, quae tamen ei ualitudine longa remacruerant.
나중에는 대머리와 올챙이배, 그리고 가는 다리 때문에 외모가 망가졌는데, 그 다리는 긴 병치레로 인해 더욱 여위어 있었다.
commendari se uerecundia oris adeo sentiebat, ut apud senatum sic quondam iactauerit: 'usque adhoc certe et animum meum probastis et uultum.
그는 자신의 수줍어하는 듯한 얼굴빛이 자신을 돋보이게 한다고 몹시 자각하고 있었기에, 한번은 원로원 앞에서 다음과 같이 호언장담하기도 했다.
' caluitio ita offendebatur, ut in contumeliam suam traheret, si cui alii ioco uel iurgio obiectaretur;
"적어도 지금까지는 여러분께서 나의 마음뿐만 아니라 내 얼굴도 인정해 주셨소." 그는 대머리에 대해 너무나 민감하여, 농담이든 말다툼이든 다른 누군가에게 그것이 들추어지면 자신에 대한 모욕으로 받아들일 정도였다.
quamuis libello, quem de cura capillorum ad amicum edidit, haec etiam, simul illum seque consolans, inseruerit: 'οὐχ ὁράᾳς, οἷοσ κἀγὼ καλόσ τε μέγασ τε; eadem me tamen manent capillorum fata, et forti animo fero comam in adulescentia senescentem.
비록 그가 친구에게 보낸 모발 관리에 관한 소책자에서, 그 친구와 자신을 동시에 위로하며 다음과 같은 구절을 써넣기는 했지만 말이다. "그대는 보지 못하는가, 나 역시 얼마나 아름답고 거대한지?" "그러나 똑같은 머리카락의 운명이 나를 기다리고 있으며, 나는 청춘의 한가운데서 늙어가는 머리칼을 굳센 마음으로 견디고 있노라.
scias nec gratius quicquam decore nec breuius. ' §19laboris impatiens pedibus per urbem non temere ambulauit, in expeditione et agmine equo rarius, lectica assidue uectus est armorum nullo, sagittarum uel praecipuo studio tenebatur.
아름다움보다 더 기쁜 것도 없고, 더 짧은 것도 없음을 알아두게나." 그는 노고를 참지 못해 시내를 도보로 걷는 일이 거의 없었고, 원정이나 행군 때도 말을 타는 일은 극히 드물었으며 항상 가마를 타고 이동했다. 일반 무기에는 전혀 관심이 없었으나, 활쏘기에는 유독 특별한 열정을 쏟았다.
centenas uarii generis feras saepe in Albano secessu conficientem spectauere plerique atque etiam ex industria ita quarundam capita figentem, ut duobus ictibus quasi cornua efficeret.
많은 이들이 그가 알바의 별장에서 종종 수백 마리의 다양한 야생 동물을 사냥하는 것을 목격했으며, 심지어 일부러 짐승의 머리를 쏘아 두 대의 화살로 마치 뿔처럼 보이게 만드는 것을 보기도 했다.
nonnumquam in pueri procul stantis praebentisque pro scopulo dispansam dexterae manus palmam sagittas tanta arte derexit, ut omnes per interualla digitorum innocue euaderent.
때로는 멀리 서서 과녁 대신 오른손바닥을 펼쳐 보이고 있는 소년을 향해 지극히 뛰어난 기술로 화살을 날려, 모든 화살이 손가락 사이를 다치게 하지 않고 빠져나가게 할 정도였다.
§20Liberalia studia imperii initio neglexit, quanquam bibliothecas incendio absumptas impensissime reparare curasset, exemplaribus undique petitis missisque Alexandream qui describerent emendarentque.
그는 치세 초기에 자유학예를 소홀히 했다. 비록 화재로 소실된 도서관들을 막대한 비용을 들여 재건하는 데 지대한 정성을 기울였고, 사방에서 사본을 구하며 이를 필사하고 교정할 사람들을 알렉산드리아로 보내기까지 했지만 말이다.
numquam tamen aut historiae carminibusue noscendis operam ullam aut stilo uel necessario dedit.
그러나 역사나 시를 배우는 데에는 전혀 노력을 기울이지 않았고, 필수적인 글쓰기조차 하지 않았다.
praeter commentarios et acta Tiberi Caesaris nihil lectitabat; epistulas orationesque et edicta alieno formabat ingenio.
티베리우스 카이사르의 일지와 기록 외에는 아무것도 읽지 않았으며, 편지나 연설, 포고문은 타인의 재능을 빌려 작성했다.
sermonis tamen nec inelegantis, dictorum interdum etiam notabilium: 'uellem,' inquit, 'tam formosus esse, quam Maecius sibi uidetur'; et cuiusdam caput uarietate capilli subrutilum et incanum perfusam niuem mulso dixit.
그럼에도 그의 말투는 결코 품위가 없지 않았고, 때로는 주목할 만한 말을 남기기도 했다. 그는 "마이키우스가 스스로 생각하는 것만큼 나도 잘생겼으면 좋겠군"이라고 말했고, 어떤 이의 붉은 빛과 흰빛이 뒤섞인 머리를 가리켜 "꿀술을 끼얹은 눈"이라고 부르기도 했다.
§21condicionem principum miserrimam aiebat, quibus de coniuratione comperta non crederetur nisi occisis.
그는 군주들의 처지가 가장 비참하다고 말하곤 했는데, 왜냐하면 음모를 적발하더라도 자신이 살해당하기 전까지는 아무도 그 말을 믿어주지 않기 때문이라는 것이었다.
Quotiens otium esset, alea se oblectabat, etiam profestis diebus matutinisque horis, ac lauabat de die prandebatque ad satietatem, ut non temere super cenam praeter Matianum malum et modicam in ampulla potiunculam sumeret.
여가가 있을 때면 언제나, 평일이나 오전 시간일지라도 주사위 놀이로 시간을 보냈으며, 낮 시간에 목욕을 하고 배불리 점심을 먹었기에 저녁 식사 때는 마티우스종 사과 한 알과 호리병에 든 약간의 음료 외에는 거의 아무것도 먹지 않았다.
conuiuabatur frequenter ac large, sed paene raptim; certe non ultra solis occasum nec ut postea comisaretur.
연회는 자주, 그리고 푸짐하게 베풀었으나 거의 서둘러 끝냈으며, 적어도 일몰을 넘기지 않았고 그 후에 술판을 벌이지도 않았다.
nam ad horam somni nihil aliud quam solus secreto deambulabat.
잠자리에 들 시간까지 혼자서 은밀히 산책하는 것 외에는 아무것도 하지 않았기 때문이다.
§22Libidinis nimiae, assiduitatem concubitus uelut exercitationis genus clinopalen uocabat;
그는 음욕이 과하여, 끊임없는 성관계를 마치 운동의 일종인 양 '침대 격투'라고 불렀다.
eratque fama, quasi concubinas ipse deuelleret nataretque inter uulgatissimas meretrices.
그가 스스로 후궁들의 체모를 뽑아주고 가장 천한 창녀들 틈에서 헤엄치며 논다는 소문도 있었다.
fratris filiam adhuc uirginem oblatam in matrimonium sibi cum deuinctus Domitiae nuptiis pertinacissime recusasset, non multo post alii conlocatam corrupit ultro et quidem uiuo etiam tum Tito;
형의 딸이 아직 처녀였을 때 자신과의 혼처로 제안되었으나, 그는 도미티아와의 결혼에 얽매여 있어 이를 완강히 거절했다. 그러나 얼마 지나지 않아 그녀가 다른 사람에게 시집을 가자 그는 자진해서 그녀를 유혹했으며, 그것도 티투스가 아직 살아 있을 때의 일이었다.
mox patre ac uiro orbatam ardentissime palamque dilexit, ut etiam causa mortis extiterit coactae conceptum a se abigere.
나중에 그녀가 아버지와 남편을 모두 여의자, 그는 그녀를 지극히 열렬히 그리고 공개적으로 사랑했으며, 결국 자신이 임신시킨 아이를 낙태하도록 강요하여 그녀를 죽음에 이르게 하는 원인이 되기까지 했다.
§23Occisum eum populus indifferenter, miles grauissime tulit statimque Diuum appellare conatus est, paratus et ulcisci, nisi duces defuissent;
그의 죽음을 민중은 무관심하게 받아들였으나, 군인들은 매우 무겁게 받아들여 즉시 그를 '신격'으로 부르려 시도했고, 만약 지도자들이 없지 않았더라면 복수할 준비까지 되어 있었다.
quod quidem paulo post fecit expostulatis ad poenam pertinacissime caedis auctoribus.
그리고 그들은 얼마 지나지 않아, 암살의 주동자들을 처벌하라고 끈질기게 요구함으로써 실제로 복수를 실행했다.
contra senatus adeo laetatus est, ut repleta certatim curia non temperaret, quin mortuum contumeliosissimo atque acerbissimo adclamationum genere laceraret, scalas etiam inferri clipeosque et imagines eius coram detrahi et ibidem solo affligi iuberet, nouissime eradendos ubique titulos abolendamque omnem memoriam decerneret.
반면에 원로원은 너무나 기뻐한 나머지, 다투어 의사당을 가득 채우고는 죽은 자를 가장 모욕적이고 가혹한 야유로 난도질하는 것을 참지 못했다. 심지어 사다리를 들여오게 하여 그의 초상이 새겨진 방패와 초상화들을 면전에서 끌어내려 그 자리에서 바닥에 메치도록 명령했고, 마지막에는 도처에 있는 비문을 지워버리고 그의 모든 기억을 말살하기로 결의하기까지 했다.
Ante paucos quam occideretur menses cornix in Capitolio elocuta est: ἔσται πάντα καλῶσ, nec defuit qui ostentum sic interpretaretur: nuper Tarpeio quae sedit culmine cornix 'est bene' non potuit dicere, dixit: 'erit'. ipsum etiam Domitianum ferunt somniasse gibbam sibi pone ceruicem auream enatam, pro certoque habuisse beatiorem post se laetioremque portendi rei publicae statum, sicut sane breui euenit abstinentia et moderatione insequentium principum.
그가 살해당하기 몇 달 전에 카피톨리움 언덕에서 까마귀 한 마리가 "모든 것이 잘될 것이다"라고 말했고, 이 징조를 다음과 같이 해석한 사람도 있었다. "얼마 전 타르페이아 산꼭대기에 앉았던 까마귀는, '지금 좋다'고 말할 수는 없었으나 '그렇게 될 것'이라고 말했다네." 도미티아누스 자신도 목덜미 뒤에 황금 혹이 돋아나는 꿈을 꾸었으며, 자신의 사후에 국가의 더 행복하고 번영하는 상태가 예고된 것이라 확신했다고 전해진다. 그리고 실제로 그 뒤를 이은 황제들의 절제와 온건함 덕분에 머지않아 그렇게 되었다.

어휘·문법 주석

  1. ¦1¦restrictiores — 형용사 restrictus의 비교급 중성 복수 대격으로, digitos를 수식한다. 여기서는 절대 비교급으로 쓰여 '다소', '어느 정도' 오그라들었다는 의미를 나타낸다.
  2. ¦2¦commendari se uerecundia oris — 동사 sentiebat의 목적어 역할을 하는 대격과 부정사 구문으로, 대격 대명사 se가 수동태 부정사 commendari의 주어이다. '자신의 수줍어하는 듯한 얼굴빛으로 인해 자신이 돋보이고 있다'라는 의미이다.
  3. ¦1¦noscendis — 동형용사(게룬디부스)로, 여격 명사 historiae carminibusue에 일치하며 operam ... dedit(~에 노력을 기울이다)의 여격 보어로 기능한다.
  4. ¦1¦non crederetur nisi occisis — 관계대명사 quibus는 선행사 principum을 받는 여격이다. 자동사 credere의 수동태는 비인칭(crederetur)으로 쓰이며 본래의 여격 지배가 유지된다. nisi occisis는 명사가 생략된 탈격 절대 구문(또는 조건문 대용)으로, '그들이 살해당하지 않는 한 그들의 말을 믿어주지 않았다'라는 의미이다.
  5. ¦2¦Ante paucos quam occideretur menses — ante paucos menses quam...(~가 살해당하기 몇 달 전에)라는 시간 표현에서, 형용사 paucos와 명사 menses 사이에 quam occideretur 절이 삽입된 전형적인 어순 도치(hyperbaton)이다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 도미티아누스전 §18-23. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo022.humanitext-lat2:18-23

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.