Humanitext Reader

수에토니우스 · 티투스전 §1-6

티투스의 어린 시절과 즉위 전의 행적

3개 구절 중 1번째 · 라틴어

요약

티투스의 탄생부터 황제 즉위까지의 일대기를 다룬다. 그의 어린 시절의 뛰어난 재능, 군력, 유다이아 전쟁에서의 공적, 그리고 아버지 베스파시아누스의 공동 통치자로서의 가혹한 집정과 그로 인한 평판 악화를 기술한다.

§1Titus, cognomine paterno, amor ac deliciae generis humani—tantum illi ad promerendam omnium uoluntatem uel ingenii uel artis uel fortunae superfuit, et, quod difficillimum est, in imperio, quando priuatus atque etiam sub patre principe ne odio quidem, nedum uituperatione publica caruit—natus est III. Kal. Ian. insigni anno Gaiana nece, prope Septizonium sordidis aedibus, cubiculo uero perparuo et obscuro, nam manet adhuc et ostenditur;
아버지와 같은 가문명을 지닌 티투스는 온 인류의 사랑이자 기쁨이었다. —그에게는 모든 사람의 호의를 얻기에 충분한 재능이나 기술, 혹은 행운이 차고 넘쳤으며, 게다가 (가장 어려운 일이지만) 황제의 자리에 있을 때도 그러했다. 왜냐하면 평민이었을 때나 심지어 아버지 황제 밑에 있었을 때에는 미움은 물론이요 대중의 비난조차 피하지 못했기 때문이다. —그는 가이우스(칼리굴라)가 암살된 두드러진 해의 12월 30일에, 셉티조니움 근처의 초라한 집, 참으로 아주 작고 어두운 방에서 태어났다. 그 방은 지금도 남아 있으며 공개되어 있다.
§2educatus in aula cum Britannico simul ac paribus disciplinis et apud eosdem magistros institutus.
그는 궁정에서 브리타니쿠스와 함께 교육받았으며, 같은 교과를 배우고 같은 스승들에게 가르침을 받았다.
quo quidem tempore aiunt metoposcopum a Narcisso Claudi liberto adhibitum, ut Britannicum inspiceret, constantissime affirmasse illum quidem nullo modo, ceterum Titum, qui tunc prope astabat, utique imperaturum.
바로 그 당시에 클라우디우스의 해방노예 나르키소스가 브리타니쿠스의 관상을 보기 위해 데려온 관상가가, 브리타니쿠스에 대해서는 결코 (황제가 되지 못할 것이라) 단언한 반면, 그 곁에 서 있던 티투스는 반드시 지배자가 될 것이라고 확신에 차서 단언했다고 한다.
erant autem adeo familiares, ut de potione, qua Britannicus hausta periit, Titus quoque iuxta cubans gustasse credatur grauique morbo adflictatus diu.
또한 그들은 매우 친밀했기 때문에, 브리타니쿠스가 마시고 죽음에 이르게 된 그 독배를 옆에 누워 있던 티투스 역시 맛보았으며, 오랫동안 중병에 시달렸다고 믿어진다.
quorum omnium mox memor statuam ei auream in Palatio posuit et alteram ex ebore equestrem, quae circensi pompa hodieque praefertur, dedicauit prosecutusque est.
후일에 티투스는 이 모든 일을 기억하고 팔라티움에 그의 황금 상을 세웠으며, 오늘날에도 키르쿠스 축제 행렬에서 맨 앞에 모셔지는 상아로 만든 기마상 하나를 더 바치고 이를 따랐다.
§3in puero statim corporis animique dotes explenduerunt, magisque ac magis deinceps per aetatis gradus: forma egregia et cui non minus auctoritatis inesset quam gratiae, praecipuum robur, quanquam neque procera statura et uentre paulo proiectiore;
소년 시절에 이미 육체와 정신의 자질이 눈부시게 빛났으며, 연령의 단계를 거치면서 더욱더 빛을 발했다. 용모는 빼어났으며 우아함 못지않게 위엄이 깃들어 있었고, 뛰어난 체력을 가졌으나 키가 그리 크지 않고 배가 조금 나온 편이었다.
memoria singularis, docilitas ad omnis fere tum belli tum pacis artes.
독특한 기억력을 가졌으며, 전쟁과 평화의 거의 모든 기술에 대해 습득이 빨랐다.
armorum et equitandi peritissimus, Latine Graeceque uel in orando uel in fingendis poematibus promptus et facilis ad extemporalitatem usque;
무기 다루기와 승마에 지극히 능숙했으며, 라틴어와 그리스어로 연설을 하거나 시를 지을 때 즉흥적으로 할 수 있을 만큼 막힘없고 유창했다.
sed ne musicae quidem rudis, ut qui cantaret et psalleret iucunde scienterque.
음악에도 문외한이 아니어서, 즐겁고 숙련되게 노래하고 수금을 탈 줄 알았다.
e pluribus comperi, notis quoque excipere uelocissime solitum, cum amanuensibus suis per ludum iocumque certantem, imitarique chirographa quaecumque uidisset, ac saepe profiteri maximum falsarium esse potuisse.
많은 이들로부터 전해 들은 바에 따르면, 그는 비서들과 장난삼아 경쟁하며 속기로 매우 빠르게 받아적는 것이 버릇이었고, 한 번 본 친필은 무엇이든 모방할 수 있었으며, 종종 자신이 최고의 위조 전문가가 될 수도 있었을 것이라 공언하곤 했다.
§4Tribunus militum et in Germania et in Britannia meruit summa industriae nec minore modestiae fama, sicut apparet statuarum et imaginum eius multitudine ac titulis per utramque prouinciam.
군사 호민관으로서 게르마니아와 브리타니아에서 뛰어난 근면성과 못지않은 겸손함의 평판을 얻으며 복무했는데, 이는 두 속주에 세워진 수많은 그의 조상과 초상, 그리고 비문들을 통해 명백히 드러난다.
Post stipendia foro operam dedit honestam magis quam assiduam, eodemque tempore Arrecinam Tertullam, patre eq. R. sed praefecto quondam praetorianarum cohortium, duxit uxorem et in defunctae locum Marciam Furnillam splendidi generis; cum qua sublata filia diuortium fecit.
군 복무를 마친 후 그는 법정 일에 헌신했으나 지속적이라기보다는 명예로운 일이었으며, 같은 시기에 아버지가 로마 기사이자 한때 근위대 장관이었던 아레키나 테르툴라를 아내로 맞이했고, 그녀가 사망한 후에는 명문가 출신의 마르키아 푸르닐라를 아내로 얻었으나, 그녀와의 사이에 딸을 둔 후 이혼했다.
Ex quaesturae deinde honore legioni praepositus Tarichaeas et Gamalam urbes Iudaeae ualidissimas in potestatem redegit, equo quadam acie sub feminibus amisso alteroque inscenso, cuius rector circa se dimicans occubuerat.
그 후 퀘스토르(재무관)의 명예를 거쳐 군단장으로 임명되어 유다이아의 지극히 강력한 도시들인 타리케아이와 가마라를 지배하에 두었다. 어떤 전투에서는 다리 밑으로 말이 사살되었으나, 근처에서 싸우다 전사한 마부의 말에 올라타 전투를 계속했다.
§5Galba mox tenente rem p. missus ad gratulandum, quaqua iret conuertit homines, quasi adoptionis gratia arcesseretur.
이윽고 갈바가 국정을 장악하자 축하를 전하기 위해 파견되었는데, 그가 가는 곳마다 사람들이 주목하며 마치 그가 양자로 삼아지기 위해 소환된 것처럼 소문이 돌았다.
sed ubi turbari rursus cuncta sensit, redit ex itinere, aditoque Paphiae Veneris oraculo, dum de nauigatione consulit, etiam de imperii spe confirmatus est.
그러나 다시 모든 것이 혼란에 빠지는 것을 감지하자 그는 도중에 돌아섰고, 파포스의 베누스 신전에 들러 항해에 대해 신탁을 묻는 동안 황제 자리에 대한 희망에 대해서도 확신을 얻었다.
cuius breui compos et ad perdomandam Iudaeam relictus, nouissima Hierosolymorum oppugnatione duodecim propugnatores totidem sagittarum confecit ictibus, cepitque ea natali filiae suae tanto militum gaudio ac fauore, ut in gratulatione imperatorem eum consalutauerint et subinde decedentem prouincia detinuerint, suppliciter nec non et minaciter efflagitantes, aut remaneret aut secum omnis pariter abduceret.
얼마 지나지 않아 이를 손에 넣고 유다이아를 평정하기 위해 남겨졌을 때, 예루살렘의 마지막 포위 공격에서 12명의 방어자를 같은 수의 화살로 쓰러뜨렸고, 자기 딸의 생일에 이 도시를 점령했다. 군사들의 기쁨과 지지는 너무나 대단하여, 축하 속에서 그를 임페라토르로 받들어 불렀고, 그 후 그가 속주를 떠나려 하자 그를 붙잡으며 머무르거나 아니면 자신들을 모두 함께 데려가라고 애원하며 또한 위협적으로 강하게 요구했다.
unde nata suspicio est, quasi desciscere a patre Orientisque sibi regnum uindicare temptasset;
이로 인해 그가 아버지에게 반역하여 동방의 왕위를 차지하려 시도했다는 의심이 생겨났다.
quam suspicionem auxit, postquam Alexandriam petens in consecrando apud Memphim boue Apide diadema gestauit, de more quidem rituque priscae religionis; sed non deerant qui sequius interpretarentur.
이 의심은 그가 알렉산드리아로 향하던 중 멤피스에서 아피스 신우를 성화하는 의식에서 왕관(디아데마)을 썼을 때 더욱 커졌는데, 그것은 참으로 고대 종교의 관습과 의례에 따른 것이었으나 불순하게 해석하는 자들이 없지 않았다.
quare festinans in Italiam, cum Regium, dein Puteolos oneraria naue appulisset, Romam inde contendit expeditissimus inopinantique patri, uelut arguens rumorum de se temeritatem: 'ueni,' inquit, 'pater, ueni.
그리하여 그는 이탈리아로 서둘러 향했고, 화물선으로 레기움, 이어서 푸테올리에 정박한 후, 거기서 매우 가벼운 차림으로 로마로 급행하여 예기치 못한 아버지 앞에 나타나 자신에 대한 소문의 경솔함을 규탄하듯 말했다.
' §6neque ex eo destitit participem atque etiam tutorem imperii agere.
'아버지, 제가 왔습니다, 제가 왔습니다.' 그 이후로 그는 제국의 동반자이자 수호자로서 행동하기를 그치지 않았다.
Triumphauit cum patre censuramque gessit una, eidem collega et in tribunicia potestate et in septem consulatibus fuit;
아버지와 함께 개선식을 거행하고 감찰관(켄소르)을 공동으로 지냈으며, 호민관 특권과 일곱 차례의 집정관(콘술)직에서 동료가 되었다.
receptaque ad se prope omnium officiorum cura, cum patris nomine et epistulas ipse dictaret et edicta conscriberet orationesque in senatu recitaret etiam quaestoris uice, praefecturam quoque praetori suscepit numquam ad id tempus nisi ab eq. R. administratam, egitque aliquanto inciuilius et uiolentius, siquidem suspectissimum quemque sibi summissis qui per theatra et castra quasi consensu ad poenam deposcerent, haud cunctanter oppressit.
거의 모든 정무의 관리를 도맡아 아버지의 이름으로 서한을 구술하고 칙령을 작성했으며 원역(재무관)을 대신하여 원로원에서 연설문을 대독하기도 했다. 또한 그때까지 로마 기사 신분이 아닌 이에게는 결코 맡겨진 적이 없었던 근위대 장관직을 맡았고, 다소 독단적이고 폭력적으로 행동했다. 의심스러운 자들을 연극장과 군영에 사람들을 잠입시켜 마치 중의인 것처럼 처벌을 요구하게 함으로써 주저 없이 제거했다.
in his Aulum Caecinam consularem uocatum ad cenam ac uixdum triclinio egressum confodi iussit, sane urgente discrimine, cum etiam chirographum eius praeparatae apud milites contionis deprehendisset.
이들 중에는 전직 집정관인 아울루스 카에키나를 저녁 식사에 초대하고 식당을 나오자마자 찔러 죽이게 한 일도 포함되는데, 참으로 급박한 위험이 있었기 때문으로, 군사들 사이에서 준비된 그의 연설 초안의 친필 원고를 압수했기 때문이었다.
quibus rebus sicut in posterum securitati satis cauit, ita ad praesens plurimum contraxit inuidiae, ut non temere quis tam aduerso rumore magisque inuitis omnibus transierit ad principatum.
이 일들로 향후의 안전은 충분히 확보했으나 당장에는 막대한 원망을 샀기에, 이토록 불리한 평판 속에서 모두가 싫어하는 가운데 황제 자리에 오른 이는 거의 없었을 정도였다.

어휘·문법 주석

  1. §1in imperio — 'in imperio' 뒤에는 앞서 나온 'promerendam...' 등으로부터 '(호의를 얻는 일이) 있었다' 또는 '(그것이) 발휘되었다'는 뜻의 동사(fuit 또는 contigit 등)가 생략되어 있다. 또한 이어지는 'quando' 절은 '한 시민이었을 때나 아버지 황제 밑에 있었을 때에는...'이라는 양보 또는 이유를 나타낸다.
  2. §2Titum... utique imperaturum — 간접화법의 대격+부정사 구문. 'aiunt'에 이끌리는 'affirmasse'의 주어 대격은 'metoposcopum'이며, 그가 단언한 내용으로 'illum quidem nullo modo [imperaturum esse]'와 'Titum... utique imperaturum [esse]'라는 두 개의 미래 부정사구가 병렬되어 있다. 두 곳 모두 'esse'가 생략되어 있다.
  3. §3cui non minus auctoritatis inesset quam gratiae — 관계절 'cui... inesset'의 동사 'inesset'은 선행사 'forma'의 성질이나 특징을 묘사하기 위해 접속법(특징의 접속법)으로 쓰였다. 또한 'auctoritatis'와 'gratiae'는 중성 비교급 'minus'에 걸리는 부분속격이다.
  4. §4patre eq. R. sed praefecto quondam praetorianarum cohortium — 분사 없는 독립탈격 구문(명사+명사). 'patre'가 주어, 'eq. R.'(equite Romano)과 'praefecto'가 술어에 해당하며, 아레키나(Arrecina)의 가문과 배경을 설명하는 형용사적 역할을 한다.
  5. §5quasi adoptionis gratia arcesseretur — 'quasi'(마치 ~인 것처럼)에 의해 이끌리는 종속절로, 사실과 다른 가정을 나타내기 위해 접속법 미완료 과거 'arcesseretur'가 사용되었다.
  6. §6summissis qui... deposcerent — 분사 'summissis'의 논리적 주어이자 관계대명사 'qui'의 선행사인 대명사(eis 등)가 생략된 독립탈격 구문(summissis eis). 관계절 'qui... deposcerent'는 밀파된 자들의 '목적' 또는 '특징'을 나타내기 위해 접속법 'deposcerent'를 사용하고 있다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 티투스전 §1-6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo021.humanitext-lat2:1-6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.