Humanitext Reader

수에토니우스 · 카이사르전 §46-51

사생활의 사치와 예술품 애호 및 여성 편력 소문

19개 구절 중 11번째 · 라틴어

요약

카이사르의 사생활에서 나타난 사치와 미술품 수집에 대한 열정, 엄격한 가사 규율이 서술된 후, 니코메데스 왕과의 동성 관계에 관한 소문과 명망 있는 기혼 여성들과의 수많은 염문설이 다루어진다.

§46habitauit primo in Subura modicis aedibus, post autem pontificatum maximum in Sacra uia domo publica.
처음에는 수부라의 소박한 집에 살았으나, 최고 제사장이 된 후에는 신성한 길에 있는 공저에 살았다.
munditiarum lautitiarumque studiosissimum multi prodiderunt: uillam in Nemorensi a fundamentis incohatam magnoque sumptu absolutam, quia non tota ad animum ei responderat, totam diruisse, quanquam tenuem adhuc et obaeratum; in expeditionibus tessellata et sectilia pauimenta circumtulisse; §47Britanniam petisse spe margaritarum, quarum amplitudinem conferentem interdum sua manu exegisse pondus; gemmas, toreumata, signa, tabulas operis antiqui semper animosissime comparasse; seruitia rectiora politioraque inmenso pretio, et cuius ipsum etiam puderet, sic ut rationibus uetaret inferri;
많은 이들이 그가 청결함과 사치스러움에 극도로 집착했다고 전한다. 즉, 네미의 영지에서 기초부터 시작되어 막대한 비용을 들여 완공된 별장을, 전적으로 자신의 마음에 들지 않았다는 이유로, 아직 가난하고 빚에 허덕이던 처지였음에도 완전히 부수어 버렸다는 것, 원정 중에는 모자이크와 조각 타일로 된 바닥판을 들고 다녔다는 것, 진주를 얻으려는 희망으로 브리타니아를 공격했는데, 그 크기를 비교해 보면서 때로는 자신의 손으로 직접 무게를 달아 보았다는 것, 보석, 부조품, 조각상, 고대 제작 기법의 그림들을 항상 지극히 열정적으로 수집했다는 것, 용모가 수려하고 교양이 뛰어난 노예들을 너무나 엄청난 가격에, 스스로조차 부끄러워할 정도의 고가로 사들여서, 장부에 기재하는 것을 금지했을 정도였다는 것.
§48conuiuatum assidue per prouincias duobus tricliniis, uno quo sagati palliatiue, altero quo togati cum inlustrioribus prouinciarum discumberent.
그는 속주에서 항상 두 개의 식당에서 연회를 베풀었는데, 하나에는 군복이나 그리스 외투를 입은 이들이, 다른 하나에는 토가를 입은 이들이 속주의 명사들과 함께 자리했다.
domesticam disciplinam in paruis ac maioribus rebus diligenter adeo seuereque rexit, ut pistorem alium quam sibi panem conuiuis subicientem compedibus uinxerit, libertum gratissimum ob adulteratam equitis Romani uxorem, quamuis nullo querente, capitali poena adfecerit.
그는 집안의 기율을 작고 큰 일 모두에서 아주 꼼꼼하고 엄격하게 다스렸기에, 자신에게 주는 것과 다른 빵을 손님들에게 내어놓은 제빵사에게 차꼬를 채웠고, 가장 아끼던 해방노예가 로마 기사의 아내와 간통하자, 아무도 고발하지 않았음에도 그에게 사형을 처했다.
§49Pudicitiae eius famam nihil quidem praeter Nicomedis contubernium laesit, graui tamen et perenni obprobrio et ad omnium conuicia exposito.
그의 순결에 대한 평판을 손상시킨 것은 니코메데스와의 동침 외에는 아무것도 없었으나, 그것은 심각하고 영구적인 오명이었으며 온갖 이들의 비난에 노출되었다.
omitto Calui Licini notissimos uersus: Bithynia quicquid et pedicator Caesaris umquam habuit. praetereo actiones Dolabellae et Curionis patris, in quibus eum Dolabella 'paelicem reginae, spondam interiorem regiae lecticae,' at Curio 'stabulum Nicomedis et Bithynicum fornicem' dicunt.
칼부스 리키니우스의 너무나 잘 알려진 시 구절은 생략하겠다. "비티니아가 가졌던 모든 것, 그리고 카이사르를 남색한 자가 일찍이 가졌던 모든 것." 돌라벨라와 아버지 쿠리오의 소송 연설도 그냥 넘어가겠다. 그 안에서 돌라벨라는 그를 '여왕의 정부, 왕실 가마의 안쪽 침대'라고 불렀고, 쿠리오는 '니코메데스의 마구간이자 비티니아의 사창가'라고 불렀다.
missa etiam facio edicta Bibuli, quibus proscripsit collegam suum Bithynicam reginam, eique antea regem fuisse cordi, nunc esse regnum.
비불루스의 포고문도 지나쳐 가겠다. 그는 이 포고문에서 자신의 동료를 '비티니아의 여왕'이라 공표하며, 이전에는 그에게 왕이 마음에 있었고 이제는 왕국이 마음에 있다고 했다.
quo tempore, ut Marcus Brutus refert, Octauius etiam quidam ualitudine mentis liberius dicax conuentu maximo, cum Pompeium regem appellasset, ipsum reginam salutauit.
그 시기에, 마르쿠스 브루투스가 전하는 바에 따르면, 정신 상태 때문에 비교적 자유롭게 지껄이던 옥타비우스라는 자가 대규모 집회에서 폼페이우스를 '왕'이라 부른 뒤, 카이사르 자신을 '여왕'이라 부르며 인사했다.
sed C. Memmius etiam ad cyathum †et ui Nicomedi stetisse obicit, cum reliquis exoletis, pleno conuiuio, accubantibus nonnullis urbicis negotiatoribus, quorum refert nomina.
그러나 가이우스 멤미우스는 그가 대연회 도중에 다른 미동들과 함께 니코메데스의 술시중을 들며 육체적 봉사를 하려고 대기하고 있었다고 비난하기까지 했는데, 당시 여러 명의 로마 시 상인들이 배석해 있었으며 멤미우스는 그들의 이름까지 거론했다.
Cicero uero non contentus in quibusdam epistulis scripsisse a satellitibus eum in cubiculum regium eductum in aureo lecto ueste purpurea decubuisse floremque aetatis a Venere orti in Bithynia contaminatum, quondam etiam in senatu defendenti ei Ny sae causam, filiae Nicomedis, beneficiaque regis in se commemoranti: 'remoue,' inquit, 'istaec, oro te, quando notum est, et quid ille tibi et quid illi tute dederis.
키케로는 몇몇 편지에서 그가 시종들에 의해 왕의 침실로 인도되어 황금 침대 위에서 자줏빛 옷을 입고 누웠으며, 베누스로부터 유래한 그의 젊음의 꽃이 비티니아에서 더럽혀졌다고 쓴 것만으로는 만족하지 않았다. 한번은 원로원에서 카이사르가 니코메데스의 딸 니사의 소송을 변호하며 그 왕이 자신에게 베푼 은혜를 상기시키자, 키케로는 "그런 이야기들은 치워 두게, 간청하네. 그가 자네에게 무엇을 주었고 자네가 그에게 무엇을 주었는지는 다 알려진 사실이니 말일세"라고 말했다.
' Gallico denique triumpho milites eius inter cetera carmina, qualia currum prosequentes ioculariter canunt, etiam illud uulgatissimum pronuntiauerunt: Gallias Caesar subegit, Nicomedes Caesarem: ecce Caesar nunc triumphat qui subegit Gallias, Nicomedes non triumphat qui subegit Caesarem. §50pronum et sumptuosum in libidines fuisse constans opinio est, plurimasque et illustres feminas corrupisse, in quibus Postumiam Serui Sulpici, Lolliam Auli Gabini, Tertullam Marci Crassi, etiam Cn. Pompei Muciam.
마침내 갈리아 개선식에서 그의 군사들은 전차를 뒤따르며 농담 삼아 부르는 다른 노래들 중에서 가장 널리 알려진 다음 구절을 노래했다. "카이사르는 갈리아를 굴복시켰고, 니코메데스는 카이사르를 굴복시켰네. 보라, 갈리아를 굴복시킨 카이사르는 지금 개선식을 치르지만, 카이사르를 굴복시킨 니코메데스는 개선식을 치르지 못하는구나." 그가 정욕에 쉽게 빠져들고 사치스러웠다는 것, 그리고 아주 많고도 명망 있는 여인들을 유혹했다는 것은 한결같은 여론이다. 그중에는 세르비우스 술피키우스의 아내 포스투미아, 아울루스 가비니우스의 아내 롤리아, 마르쿠스 크라수스의 아내 테르툴라, 심지어 그나이우스 폼페이우스의 아내 무키아도 있었다.
nam certe Pompeio et a Curionibus patre et filio et a multis exprobratum est, quod cuius causa post tres liberos exegisset uxorem et quem gemens Aegisthum appellare consuesset, eius postea filiam potentiae cupiditate in matrimonium recepisset.
실제로 폼페이우스는 아버지와 아들 쿠리오 및 많은 이들로부터 비난을 받았는데, 카이사르 때문에 세 자녀를 둔 아내를 쫓아내고 한숨을 쉬며 '아이기스토스'라고 부르곤 했던 그 남자의 딸을, 나중에 권력에 대한 욕망 때문에 아내로 맞이했기 때문이었다.
sed ante alias dilexit Marci Bruti matrem Seruiliam, cui et proximo suo consulatu sexagiens sestertium margaritam mercatus est et bello ciuili super alias donationes amplissima praedia ex auctionibus hastae minimo addixit;
그러나 누구보다도 그는 마르쿠스 브루투스의 어머니 세르빌리아를 사랑했다. 그녀를 위해 첫 집정관 시절에 600만 세스테르티우스짜리 진주를 사 주었고, 내전 중에는 다른 선물들 외에도 국유지 경매에서 가장 낮은 가격으로 극히 넓은 토지를 낙찰받게 해 주었다.
cum quidem plerisque uilitatem mirantibus facetissime Cicero: 'quo melius,' inquit, 'emptum sciatis, tertia deducta'; existimabatur enim Seruilia etiam filiam suam Tertiam Caesari conciliare.
그때 많은 이들이 터무니없이 낮은 가격에 놀라자, 키케로는 아주 재치 있게 다음과 같이 말했다. "얼마나 싸게 샀는지 가르쳐 주자면, 3분의 1이 감면된 것이라네." 세르빌리아가 자신의 딸 테르티아마저 카이사르에게 중개해 주고 있다는 의심을 받았기 때문이었다.
§51ne prouincialibus quidem matrimoniis abstinuisse uel hoc disticho apparet iactato aeque a militibus per Gallicum triumphum: urbani, seruate uxores: moechum caluom adducimus.
그가 속주의 유부녀들에게조차 손대는 것을 삼가지 않았음은, 갈리아 개선식 때 군사들이 마찬가지로 큰 소리로 읊어 댄 다음 두 줄 시를 보아도 분명하다. "로마 시민들이여, 아내들을 지키시오. 대머리 바람둥이를 데려왔소.
aurum in Gallia effutuisti, hic sumpsisti mutuum.
갈리아에서는 황금을 계집질에 탕진하고, 여기서는 빚을 졌구려."

어휘·문법 주석

  1. §46uillam in Nemorensi ... diruisse — `multi prodiderunt`(많은 이들이 전한다)의 목적어가 되는 대격과 부정사(AcI) 구문의 시작을 나타내며, 카이사르의 행동을 서술하는 부정사들(`diruisse`, `circumtulisse`, `petisse` 등)이 뒤이어 병렬된다.
  2. §47cuius ipsum etiam puderet — 관계대명사 `cuius`가 이끄는 특징 또는 결과를 나타내는 접속법 절이다. 비인칭 동사 `pudet`은 부끄러워하는 대상을 속격(`cuius` = 노예들)으로, 부끄러워하는 주체를 대격(`ipsum` = 카이사르)으로 취한다.
  3. §48alium quam sibi — `alium quam` 구문으로 '~와는 다른(빵)'이라는 의미이다. 간접 재귀대명사 `sibi`는 주절의 주어인 카이사르 자신을 가리킨다.
  4. §50quo melius ... tertia deducta — 비교급 `melius`를 수반하는 목적절을 이끄는 접속사 `quo`(= `ut eo`)의 용법이다. 또한 탈격 독립구 `tertia deducta`는 "3분의 1 할인"이라는 뜻과 세르빌리아의 셋째 딸인 "테르티아(Tertia)의 주선"을 연결한 키케로의 유명한 이중의 의미(중의법)를 담고 있다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 카이사르전 §46-51. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo011.humanitext-lat2:46-51

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.