Humanitext Reader

수에토니우스 · 카이사르전 §1-6

술라의 박해와 초기 군 경력 및 정계 진출

19개 구절 중 1번째 · 라틴어

요약

이 장은 카이사르의 초기 사생활과 술라의 박해에 맞선 행보, 아시아에서의 군 복무와 해적 소탕, 그리고 로마 귀환 후 초기 정치적 경력과 혼인 관계를 다룬다.

§1* * * Annum agens sextum decimum patrem amisit;
열여섯 살이 되던 해에 아버지를 여의었다.
sequentibusque consulibus flamen Dialis destinatus dimissa Cossutia, quae familia equestri sed admodum diues praetextato desponsata fuerat, Corneliam Cinnae quater consulis filiam duxit uxorem, ex qua illi mox Iulia nata est;
이듬해 집정관들의 임기 중에 그는 유피테르의 신관으로 지명되었으며, 기사 계급 출신이지만 대단히 부유하여 그가 아직 소년 시절에 약혼했던 코수티아와 파혼하고, 네 번이나 집정관을 지낸 킨나의 딸 코르넬리아를 아내로 맞이했다. 그녀와의 사이에서 곧 유리아가 태어났다.
neque ut repudiaret compelli a dictatore Sulla ullo modo potuit.
그리고 독재관 술라에 의해 그녀와 이혼하도록 어떤 방법으로도 강요받을 수 없었다.
quare et sacerdotio et uxoris dote et gentilicis hereditatibus multatus diuersarum partium habebatur, ut etiam discedere e medio et quamquam morbo quartanae adgrauante prope per singulas noctes commutare latebras cogeretur seque ab inquisitoribus pecunia redimeret, donec per uirgines Vestales perque Mamercum Aemilium et Aurelium Cottam propinquos et adfines suos ueniam impetrauit.
이 때문에 신관직과 아내의 지참금, 그리고 가문의 상속권마저 박탈당하고 반대파 인물로 여겨졌다. 그리하여 정계에서 물러나, 사일열(말라리아)의 병세가 심해지는 와중에도 거의 매일 밤 은신처를 옮겨야 했고, 추적자들에게 돈을 주고 자신을 구출해야 할 정도였다. 마침내 베스타의 여사제들과 친척 및 인척인 마메르쿠스 에밀리우스와 아우렐리우스 코타를 통해 사면을 얻어냈다.
satis constat Sullam, cum deprecantibus amicissimis et ornatissimis uiris aliquamdiu denegasset atque illi pertinaciter contenderent, expugnatum tandem proclamasse siue diuinitus siue aliqua coniectura: "uincerent ac sibi haberent, dum modo scirent eum, quem incolumem tanto opere cuperent, quandoque optimatium partibus, quas secum simul defendissent, exitio futurum;
술라가 가장 친하고 명망 높은 이들의 간청을 한동안 거절했으나, 그들이 집요하게 다그치자 마침내 굴복하여, 신의 계시였는지 혹은 어떤 추측이었는지 다음과 같이 외쳤다는 것은 널리 알려진 사실이다. "그들이 이기도록 내버려 두고 제 뜻대로 하게 하라. 다만, 그들이 그토록 무사하기를 바라는 저 자가 언젠가는 그들이 자신과 함께 지켜온 옵티마테스(벌족파) 당파에 파멸을 가져다줄 것임을 알아야 할 것이다.
nam Caesari multos Marios inesse. " §2Stipendia prima in Asia fecit Marci Thermi praetoris contubernio;
카이사르의 안에는 많은 마리우스가 들어있기 때문이다." 첫 군 복무는 아시아 속주에서 법무관 마르쿠스 테르무스의 막료로 치렀다.
a quo ad accersendam classem in Bithyniam missus desedit apud Nicomeden, non sine rumore prostratae regi pudicitiae;
테르무스에 의해 함대를 소집하러 비티니아로 파견되었을 때 니코메데스 왕의 처소에 머물렀는데, 왕에게 정조를 바쳤다는 소문이 끊이지 않았다.
quem rumorem auxit intra paucos rursus dies repetita Bithynia per causam exigendae pecuniae, quae deberetur cuidam libertino clienti suo.
이 소문은 며칠 뒤에 자신의 해방노예 보호민에게 지불되어야 할 돈을 수금한다는 구실로 다시 비티니아를 방문함으로써 더욱 커졌다.
reliqua militia secundiore fama fuit et a Thermo in expugnatione Mytilenarum corona ciuica donatus est.
그 이후의 군 복무는 더 좋은 평판을 얻었으며, 미틸레네 공략전에서는 테르무스로부터 시민관을 수여받았다.
§3meruit et sub Seruilio Isaurico in Cilicia, sed breui tempore.
킬리키아에서도 세르빌리우스 이사우리쿠스 휘하에서 복무했으나 짧은 기간이었다.
nam Sullae morte comperta, simul spe nouae dissensionis, quae per Marcum Lepidum mouebatur, Romam propere redit.
술라의 사망 소식을 듣고, 동시에 마르쿠스 레피두스에 의해 일어난 새로운 내란에 대한 기대로 서둘러 로마로 귀국했다.
et Lepidi quidem societate, quamquam magnis condicionibus inuitaretur, abstinuit, cum ingenio eius diffisus tum occasione, quam minorem opinione offenderat.
그리고 레피두스와의 동맹은 비록 유리한 조건들이 제안되었음에도 거절했는데, 그의 역량을 신뢰하지 않았을 뿐만 아니라 기회 역시 예상보다 작다고 판단했기 때문이었다.
§4ceterum composita seditione ciuili Cornelium Dolabellam consularem et triumphalem repetundarum postulauit;
하지만 내란이 수습된 후, 집정관을 지내고 개선식의 영예를 얻었던 코르넬리우스 돌라벨라를 직권 남용 혐의로 고발했다.
absolutoque Rhodum secedere statuit, et ad declinandam inuidiam et ut per otium ac requiem Apollonio Moloni clarissimo tunc dicendi magistro operam daret.
돌라벨라가 무죄 판결을 받자, 반감을 피하고 당시 가장 유명한 수사학 교사였던 아폴로니오스 몰론에게 한가로이 가르침을 받기 위해 로도스섬으로 물러나 기로 결심했다.
huc dum hibernis iam mensibus traicit, circa Pharmacussam insulam a praedonibus captus est mansitque apud eos non sine summa indignatione prope quadraginta dies cum uno medico et cubicularis duobus.
겨울철에 그곳으로 건너가던 중 파르마쿠사섬 부근에서 해적들에게 붙잡혔고, 의사 한 명과 침실 시종 두 명과 함께 극도의 분노 속에서 거의 마흔 날 동안 그들과 함께 머물렀다.
nam comites seruosque ceteros initio statim ad expediendas pecunias, quibus redimeretur, dimiserat.
동행들과 다른 노예들은 몸값을 마련하기 위해 처음에 즉시 내보냈기 때문이었다.
numeratis deinde quinquaginta talentis expositus in litore non distulit quin e uestigio classe deducta persequeretur abeuntis ac redactos in potestatem supplicio, quod saepe illis minatus inter iocum fuerat, adficeret.
그 후 50탈란톤이 지급되고 해안에 풀려나자마자, 그는 즉시 함대를 띄워 달아나는 해적들을 추격하는 일을 늦추지 않았고, 그들을 생포하여 농담 삼아 자주 경고했던 형벌에 처했다.
uastante regiones proximas Mithridate, ne desidere in discrimine sociorum uideretur, ab Rhodo, quo pertenderat, transiit in Asiam auxiliisque contractis et praefecto regis prouincia expulso nutantis ac dubias ciuitates retinuit in fide.
미트리다테스 왕이 인근 지역을 유린하고 있었기에, 동맹국들이 위기에 처해 있는 상황에서 게으르게 있는 것처럼 보이지 않기 위해 원래 가려던 로도스섬에서 아시아 속주로 건너가 보조병을 모으고 왕의 장군을 속주에서 몰아내어, 동요하고 불확실한 상태에 있던 도시들의 충성을 유지했다.
§5Tribunatu militum, qui primus Romam reuerso per suffragia populi honor optigit, actores restituendae tribuniciae potestatis, cuius uim Sulla deminuerat, enixissime iuuit.
로마로 돌아온 후 인민의 투표를 통해 그에게 최초로 주어진 관직인 군사 트리부누스(군사 민정관) 임기 동안, 술라가 그 권한을 축소했던 호민관 권한의 복구를 촉진하는 이들을 매우 정력적으로 도왔다.
L. etiam Cinnae uxoris fratri, et qui cum eo ciuili discordia Lepidum secuti post necem consulis ad Sertorium confugerant, reditum in ciuitatem rogatione Plotia confecit habuitque et ipse super ea re contionem.
또한 아내의 형제인 루키우스 킨나, 그리고 그와 함께 내란에서 레피두스를 따랐다가 집정관의 사망 후 세르토리우스에게 망명했던 이들에게 플로티우스 법을 통해 조국으로의 복귀를 성사시켰으며, 본인 역시 그 일에 대해 민회에서 연설을 행했다.
§6Quaestor Iuliam amitam uxoremque Corneliam defunctas laudauit e more pro rostris.
재무관(콰에스토르)으로서 그는 세상을 떠난 고모 유리아와 아내 코르넬리아를 위해 관례에 따라 연단(로스트라)에서 추도 연설을 했다.
et in amitae quidem laudatione de eius ac patris sui utraque origine sic refert: "Amitae meae Iuliae maternum genus ab regibus ortum, paternum cum diis inmortalibus coniunctum est.
그리고 고모의 추도 연설에서 그녀와 자기 아버지 양가의 기원에 대해 다음과 같이 언급했다. "내 고모 유리아의 모계 혈통은 왕들로부터 기원했고, 부계 혈통은 불멸의 신들과 연결되어 있습니다.
nam ab Anco Marcio sunt Marcii Reges, quo nomine fuit mater; a Venere Iulii, cuius gentis familia est nostra.
안쿠스 마르키우스로부터 마르키우스 렉스 가문이 나왔으며 그녀의 어머니가 그 가문이었고, 베누스(비너스)로부터 유리우스 가문이 나왔으며 우리 집안이 바로 그 가문에 속하기 때문입니다.
est ergo in genere et sanctitas regum, qui plurimum inter homines pollent, et caerimonia deorum, quorum ipsi in potestate sunt reges. " In Corneliae autem locum Pompeiam duxit Quinti Pompei filiam, L. Sullae neptem;
따라서 우리 가문에는 인간들 사이에서 가장 강력한 권세를 가진 왕들의 신성함과, 왕들조차 그 권능 아래에 두는 신들의 권위가 함께 깃들어 있습니다." 한편, 코르넬리아의 빈자리에는 퀸투스 폼페이우스의 딸이자 루키우스 술라의 외손녀인 폼페이아를 아내로 맞이했다.
cum qua deinde diuortium fecit adulteratam opinatus a Publio Clodio, quem inter publicas caerimonias penetrasse ad eam muliebri ueste tam constans fama erat, ut senatus quaestionem de pollutis sacris decreuerit.
그 후 푸블리우스 클로디우스와 간통했다고 여겨 그녀와 이혼했는데, 클로디우스가 공적 제사 도중에 여장하고 그녀의 처소에 침입했다는 소문이 워낙 확고하여 원로원이 제사 모독에 관한 조사를 지시했을 정도였다.

어휘·문법 주석

  1. §1Annum agens sextum decimum — 현재분사 agens가 서수(sextum decimum, 열여섯 번째)와 함께 사용되어 나이를 나타내며, '열여섯 번째 해를 보내며'(즉, 만 15세)라는 의미이다.
  2. §1sequentibusque consulibus — 탈격 절대(ablative absolute) 구문으로, '이듬해 집정관들의 임기 중에'라는 뜻이다. 집정관 이름으로 연도를 표기하는 로마식 관습에 따라 다음 해를 나타낸다.
  3. §1neque ut repudiaret compelli ... potuit — 수동 부정사 compelli('강요받다')가 ut절(ut repudiaret)을 지배하여 강요받은 행동의 내용을 나타낸다.
  4. §1uincerent ac sibi haberent — 간접화법에서의 명령 접속법(jussive subjunctive)으로, 직접화법의 명령법에 해당한다. 주절의 주동사(proclamasse)가 과거 시제인 것에 맞추어 미완료 과거 시제가 사용되었다.
  5. §2prostratae regi pudicitiae — 이른바 'ab urbe condita 구문'의 속격 형태로, 분사(prostratae)가 핵심적인 동작 개념을 담고 있어, 단순히 '바쳐진 정조'가 아니라 '왕에게 정조를 바쳤다는 사실에 대한 소문'을 뜻한다.
  6. §4non distulit quin ... persequeretur — non distulit quin + 접속법 구문으로 '지체 없이 ~하다'라는 의미이다. distulit이 완료 시제이므로 quin절의 동사 persequeretur는 접속법 미완료 과거 시제가 되었다.
  7. §6adulteratam opinatus — 디포넌트(탈형) 동사 opinor의 완료분사 opinatus('~라고 여겨서')가 능동의 의미로 사용되었으며, 뒤에 esse가 생략된 대격부정사 구문(adulteratam esse)을 이끌어 '그녀가 간통했다고 생각하여'라는 뜻이 된다.

이 구절 인용하기

수에토니우스, 카이사르전 §1-6. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1348.abo011.humanitext-lat2:1-6

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.