§85.19Illud autem absurdum est, quod dicitur beatum quidem futurum vel sola virtute, non futurum autem perfecte beatum.
그러나 오직 덕만으로도 행복해질 수는 있으나 완전히 행복해지지는 못할 것이라는 주장은 터무니없네.
Quod quemadmodum fieri possit, non reperio.
이것이 어떻게 가능할 수 있는지 나는 도저히 찾을 수 없네.
Beata enim vita bonum in se perfectum habet, inexsuperabile.
행복한 삶은 그 자체로 완벽하고 능가할 수 없는 선을 지니고 있기 때문이네.
Quod si est, perfecte beata est.
만약 그렇다면, 그것은 완전히 행복한 것이네.
Si deorum vita nihil habet maius aut melius, beata autem vita divina est; nihil habet, in quod amplius possit attolli.
만약 신들의 삶이 이보다 더 크거나 좋은 것을 가지지 않으며, 행복한 삶이 신적인 것이라면, 행복한 삶은 그 이상으로 고양될 수 있는 것을 아무것도 가지지 않네.
§85.20Praeterea si beata vita nullius est indigens, omnis beata vita perfecta est eademque est et beata et beatissima.
게다가 만약 행복한 삶이 아무것도 필요로 하지 않는다면, 모든 행복한 삶은 완벽하며, 동일한 삶이 행복하면서 동시에 가장 행복한 것이네.
Numquid dubitas, quin beata vita summum bonum sit? Ergo si summum bonum habet, summe beata est.
행복한 삶이 최고선이라는 점에 무슨 의문이 있겠는가? 그러므로 만약 그것이 최고선을 가지고 있다면, 그것은 최고로 행복한 것이네.
Quemadmodum summum bonum adiectionem non recipit (quid enim supra summum erit?), ita ne beata quidem vita, quae sine summo bono non est.
최고선이 덧붙임을 받아들이지 않는 것처럼(최고 위에 무엇이 더 있겠는가?), 최고선 없이는 존재할 수 없는 행복한 삶 또한 마찬가지라네.
Quod si aliquem magis beatum induxeris, induces et multo magis;
그러나 만약 자네가 어떤 이가 ‘더 행복하다’고 도입한다면, 훨씬 더 행복한 이도 도입하게 될 것이며, 최고선에 무수히 많은 차이를 두게 될 것이네.
innumerabilia discrimina summi boni facies, cum summum bonum intellegam, quod supra se gradum non habet.
하지만 내가 이해하는 최고선이란 그 위에 더 이상의 단계가 없는 것이라네.
§85.21Si est aliquis minus beatus quam alius, sequitur, ut hic alterius vitam beatioris magis concupiscet quam suam.
만약 어떤 이가 다른 이보다 덜 행복하다면, 이 사람이 자신보다 더 행복한 사람의 삶을 자신의 삶보다 더 갈망한다는 결론이 따르네.
Beatus autem nihil suae praefert.
그러나 행복한 사람은 자신의 삶보다 더 선호하는 것을 아무것도 가지지 않네.
Utrumlibet ex his incredibile est: aut aliquid beato restare, quod esse quam quod est malit, aut id illum non malle, quod illo melius est.
이것들 중 어느 쪽이든 믿기 어려운 일이네. 행복한 사람에게 자신이 현재 상태보다 더 그러하기를 바라는 무언가가 남아 있다는 것이거나, 혹은 자신에게 더 좋은 것을 그가 더 바라지 않는다는 것이네.
Utique enim quo prudentior est, hoc magis se ad id, quod est optimum, extendet et id omni modo consequi cupiet.
확실히 사람은 더 지혜로울수록 가장 좋은 것을 향해 자신을 뻗칠 것이며, 그것을 온갖 방법으로 성취하기를 갈망할 것이네.
Quomodo autem beatus est, qui cupere etiamnunc potest, immo qui debet?
하지만 여전히 무언가를 갈망할 수 있는 자, 아니 더 나아가 갈망해야만 하는 자가 어떻게 행복할 수 있겠는가?
§85.22Dicam, quid sit, ex quo veniat hic error: nesciunt beatam vitam unam esse.
이 오류가 어디에서 오는지 그 이유를 말하겠네. 그들은 행복한 삶이 단 하나뿐이라는 것을 모르네.
In optimo illam statu ponit qualitas sua, non magnitudo.
그것을 최선의 상태에 놓는 것은 그것의 성질이지, 크기가 아니네.
Itaque in aequo est longa et brevis, diffusa et angustior, in multa loca multasque partes distributa et in unum coacta.
따라서 긴 삶과 짧은 삶, 널리 퍼진 삶과 좁은 삶, 많은 장소와 많은 부분으로 분산된 삶과 하나로 뭉쳐진 삶은 동등하네.
Qui illam numero aestimat et mensura et partibus, id illi, quod habet eximium, eripit.
행복한 삶을 수와 척도와 부분으로 평가하는 사람은 그것이 가진 탁월함을 박탈해 버리네.
Quid autem est in beata vita eximium? Quod plena est.
그렇다면 행복한 삶에서 탁월한 것은 무엇인가? 그것이 가득 차 있다는 점이네.
§85.23Finis, ut puto, edendi bibendique satietas est.
내가 생각하기에, 먹고 마시는 것의 한계는 배부름이네.
Hic plus edit, ille minus;
이 사람은 더 많이 먹고 저 사람은 더 적게 먹네.
quid refert? Uterque iam satur est.
그것이 무슨 상관인가? 둘 다 이미 배부르네.
Hic plus bibit, ille minus;
이 사람은 더 많이 마시고 저 사람은 더 적게 마시네.
quid refert? Uterque non sitit.
그것이 무슨 상관인가? 둘 다 목마르지 않네.
Hic pluribus annis vixit, hic paucioribus;
이 사람은 더 많은 해를 살았고, 저 사람은 더 적은 해를 살았네.
nihil interest, si tam illum multi anni beatum fecerunt quam hunc pauci.
많은 세월이 그를 행복하게 만든 것이 적은 세월이 이 사람을 행복하게 만든 것과 같다면 아무런 차이가 없네.
Ille, quem tu minus beatum vocas, non est beatus;
자네가 ‘덜 행복하다’고 부르는 그 사람은 행복하지 않은 것이네.
non potest nomen inminui.
그 이름은 축소될 수 없기 때문이네.
§85.24"Qui fortis est, sine timore est.
“용감한 자는 두려움이 없네.
Qui sine timore est, sine tristitia est.
두려움이 없는 자는 슬픔이 없네.
Qui sine tristitia est, beatus est. "Nostrorum haec interrogatio est.
슬픔이 없는 자는 행복하네.” 이것이 우리 학파의 추론이네.
Adversus hanc sic respondere conantur: falsam nos rem et controversiosam pro confessa vindicare, eum, qui fortis est, sine timore esse.
이에 대하여 그들은 다음과 같이 반박하려 하네. 즉, 용감한 자는 두려움이 없다는, 거짓되고 논란의 여지가 있는 사항을 우리가 이미 인정된 사실인 것처럼 주장하고 있다고 말이네.
"Quid ergo?" inquit, "fortis inminentia mala non timebit? Istuc dementis alienatique, non fortis est.
“그렇다면 무엇인가?” 그가 말하네. “용감한 자는 닥쳐오는 악을 두려워하지 않는단 말인가? 그것은 미치광이나 정신 나간 사람의 일이지, 용감한 자의 일이 아니네.
Ille vero," inquit, "moderatissime timet, sed in totum extra metum non est. "
오히려 그는” 그가 말하네. “가장 적당하게 두려워할 뿐이며, 완전히 두려움 밖에 있는 것은 아니네.”