§53.1Quid non potest mihi persuaderi, cui persuasum est ut navigarem? Solvi mari languido.
항해를 하도록 설득당한 나에게, 설득하지 못할 것이 무엇이 있겠는가? 나는 잔잔한 바다로 출항했네.
Erat sine dubio caelum grave sordidis nubibus, quae fere aut in aquam aut in ventum resolvuntur.
의심할 여지 없이 하늘은 잔뜩 찌푸린 먹구름으로 무거웠고, 그러한 구름은 대개 비나 바람으로 풀리기 마련이었네.
Sed putavi tam pauca milia a Parthenope tua usque Puteolos subripi posse, quamvis dubio et inpendente caelo.
하지만 나는 그대의 파르테노페에서 푸테올리까지는 불과 몇 마일밖에 되지 않으니, 비록 하늘이 수상하고 비가 올 듯해도 몰래 빠져나갈 수 있으리라 생각했네.
Itaque quo celerius evaderem, protinus per altum ad §53.2Nesida derexi praecisurus omnes sinus.
그리하여 더 빨리 벗어나고자 즉시 먼바다를 통해 네시스 섬을 향해 곧장 나아가 모든 만을 가로지르려 했네.
Cum iam eo processissent, ut mea nihil interesset, utrum irem an redirem, primum aequalitas illa, quae me corruperat, periit.
배가 이미 더 가야 할지 아니면 돌아가야 할지 나에게 아무런 상관이 없을 정도로 나아갔을 때, 먼저 나를 방심하게 만들었던 그 잔잔함이 사라졌네.
Nondum erat tempestas, sed iam inclinatio maris ac subinde crebrior fluctus.
아직 폭풍우는 아니었지만, 이미 바다의 요동과 뒤이어 한층 더 빈번해진 파도가 일기 시작했네.
Coepi gubernatorem rogare, ut me in aliquo litore exponeret.
나는 키잡이에게 아무 해안에나 나를 내려달라고 부탁하기 시작했네.
Aiebat illo aspera esse et inportuosa nec quicquam se aeque in tempestate timere quam terram.
그는 그곳은 험하고 항구도 없으며, 폭풍 속에서 육지만큼 두려운 것은 없다고 말했네.
§53.3Peius autem vexabar, quam ut mihi periculum succurreret.
그러나 나는 위험이라는 생각이 내 머릿속에 떠오르지도 못할 정도로 심하게 괴로워하고 있었네.
Nausia enim me segnis haec et sine exitu torquebat, quae bilem movet nec effundit.
왜냐하면 이 지루하고 출구 없는 배멀미가 나를 괴롭히고 있었기 때문이네. 이것은 담즙을 뒤흔들 뿐 쏟아내지는 못하게 하네.
Institi itaque gubernatori et illum, vellet nollet, coegi, peteret litus.
그리하여 나는 키잡이에게 졸라대며 그가 원하든 원치 않든 해안을 향하도록 강요했네.
Cuius ut viciniam attigimus, non expecto, ut quicquam ex praeceptis Vergilii fiat,
"
Obvertunt pelago proras
"
aut
"
Ancora de prora iacitur,
"
memor artificii mei vetus frigidae cultor mitto me in mare, quomodo psychrolutam decet, gausapatus.
해안 가까이에 이르자마자, 나는 베르길리우스의 지침에 나오는 대로 "그들은 이물(배 앞머리)을 바다로 돌린다"거나 "닻이 배 앞머리에서 던져진다"는 등의 일이 행해지기를 기다리지 않았네. 냉수욕의 오랜 신봉자로서 나의 특기를 기억하며, 나는 겉옷을 입은 채 냉수욕자에게 어울리는 방식으로 바다로 몸을 던졌네.
§53.4Quae putas me passum, dum per aspera erepo, dum viam quaero, dum facio? Intellexi non inmerito nautis terram timeri.
내가 거친 돌밭을 기어오르고, 길을 찾고, 길을 닦는 동안 내가 겪은 고통이 어떠했을지 자네는 어떻게 생각하는가? 선원들이 육지를 두려워하는 것은 당연한 일임을 나는 깨달았네.
Incredibilia sunt, quae tulerim, cum me ferre non possem;
내가 내 몸조차 지탱할 수 없었을 때 겪었던 일들은 믿기지 않을 정도라네.
illud scito, Vlixem non fuisse tam irato mari natum, ut ubique naufragia faceret;
이것만은 알아두게나, 울릭세스는 가는 곳마다 난파를 당할 만큼 성난 바다에서 태어난 것이 아니었네.
nausiator erat.
그는 단지 배멀미를 하는 사람이었을 뿐이라네.
Et ego quocumque navigare debuero, vicensimo anno perveniam.
나 역시 어디로든 항해를 해야만 한다면 이십 년째 되는 해에나 도착할 것일세.
§53.5Ut primum stomachum, quem scis non cum mari nausiam effugere, collegi, ut corpus unctione recreavi, hoc coepi mecum cogitare, quanta nos vitiorum nostrorum sequeretur oblivio, etiam corporalium, quae subinde admonent sui, nedum illorum, quae eo magis latent, quo maiora sunt.
자네도 알다시피 배멀미는 바다를 떠난다고 해서 즉시 위장에서 사라지지 않지만, 내가 위장을 진정시키고 기름을 발라 몸을 회복하자마자 혼자서 이 점을 생각하기 시작했네. 우리 육신의 악덕(질환)들조차 수시로 자신을 상기시키는데도 우리는 그것을 얼마나 쉽게 잊어버리는지, 하물며 그 크기가 크면 클수록 더 깊이 숨어버리는 정신의 악덕들은 오죽하겠는가 하고 말이네.
§53.6Levis aliquem motiuncula decipit;
가벼운 오한은 사람을 속이네.
sed cum crevit et vera febris exarsit, etiam duro et perpessicio confessionem excipit Pedes dolent, articuli punctiunculas sentiunt;
그러나 그것이 자라나 진짜 열병이 타오르면, ¦p.v1.p.356 아무리 굳세고 참을성 있는 사람에게서도 고백을 받아내고야 마네.
adhuc dissimulamus et aut talum extorsisse dicimus nos aut in exercitatione aliqua laborasse.
발이 아프고 관절이 콕콕 쑤실 때, 우리는 여전히 그것을 숨기며 발목을 삐었다거나 어떤 운동을 하느라 무리를 했다고 말하네.
Dubio et incipiente morbo quaeritur nomen, qui ubi etiam talaria coepit intendere et utrosque dextros pedes fecit, necesse est podagram fateri.
병이 확실치 않고 시작되는 단계에서는 다른 이름이 찾아지네. 그러나 그 병이 발목의 힘줄마저 잡아당기기 시작하고 양발을 모두 오른발처럼 퉁퉁 붓게 만들었을 때는, 통풍임을 자백할 수밖에 없네.
§53.7Contra evenit in his morbis, quibus adficiuntur animi;
정신이 겪는 이러한 질병들에서는 이와 반대되는 일이 일어나네.
quo quis peius se habet, minus sentit.
상태가 나쁠수록 그것을 덜 느끼는 법이네.
Non est quod mireris, Lucili carissime.
나의 가장 사랑하는 루킬리우스여, 놀랄 필요는 없네.
Nam qui leviter dormit, et species secundum quietem capit et aliquando dormire se dormiens cogitat; gravis sopor etiam somnia extinguit animumque altius mergit, quam ut in ullo intellectu sui sit.
왜냐하면 가볍게 잠든 이는 잠결에 환영을 보기도 하고 때로는 잠자면서 자신이 잠들어 있다고 생각하기도 하지만, 깊은 혼수는 꿈마저 꺼뜨리고 마음을 자기 자신에 대한 어떠한 의식도 할 수 없을 만큼 깊이 침전시키기 때문이네.
Quare vitia sua nemo confitetur?
왜 아무도 자신의 악덕을 고백하지 않는가?
§53.8Quia etiamnunc in illis est;
왜냐하면 여전히 그것들 속에 있기 때문이네.
somnium narrare vigilantis est, et vitia sua confiteri sanitatis indicium est.
꿈을 이야기하는 것은 깨어 있는 사람의 일이고, 자신의 악덕을 고백하는 것은 건강해졌다는 증표라네.
Expergiscamur ergo, ut errores nostros coarguere possimus.
그러니 우리는 자신의 과오를 꾸짖을 수 있도록 잠에서 깨어납시다.
Sola autem nos philosophia excitabit, sola somnum excutiet gravem.
오직 철학만이 우리를 깨울 것이며, 오직 철학만이 무거운 잠을 털어내 줄 것이네.
Illi te totum dedica.
철학에 그대 전체를 헌신하게나.
Dignus illa es, illa digna te est; ite in complexum alter alterius.
그대는 철학에 어울리고 철학은 그대에게 어울리니, 서로를 끌어안도록 하게나.
Omnibus aliis rebus te nega, fortiter, aperte.
다른 모든 일에는 단호하고 공개적으로 그대 자신을 거절하게나.
Non est quod precario philosopheris.
남의 양해를 구하며 철학을 할 이유는 없네.
§53.9Si aeger esses, curam intermisisses rei familiaris et forensia tibi negotia excidissent nec quemquam tanti putares, cui advocatus in remissione descenderes.
만약 자네가 병들었다면, 집안일 돌보는 것을 멈추었을 것이고 법정의 일들도 머릿속에서 사라졌을 것이며, 병세가 완화된 틈을 타서 자네가 변호인으로 법정에 내려가 줄 만큼 중요하게 여겨지는 사람도 없었을 것이네.
Toto animo id ageres, ut quam primum morbo liberareris Quid ergo? Non et nunc idem facies? Omnia inpedimenta dimitte et vaca bonae menti: nemo ad illam pervenit occupatus.
자네는 오직 하루빨리 병에서 ¦p.v1.p.358 벗어나는 것에만 온 정신을 쏟았을 것이네. 그렇다면 지금은 왜 똑같이 하지 않는가? 모든 장애를 떨쳐버리고 건전한 정신을 위해 시간을 비워두게나. 바쁜 상태에서 건전한 정신에 도달한 사람은 아무도 없네.
Exercet philosophia regnum suum;
철학은 자신의 지배권을 행사하네.
dat tempus, non accipit.
철학은 시간을 주는 것이지 받는 것이 아니라네.
Non est res subsiciva, ordinaria est;
철학은 여가에나 하는 일이 아니라 본업이네.
domina est, adesse iubet.
철학은 여주인이며, 자네에게 그 자리에 있으라고 명령하네.
§53.10Alexander cuidam civitati partem agrorum et dimidium rerum omnium promittenti "Eo," inquit, "proposito in Asiam veni, ut non id acciperem, quod dedissetis.
알렉산드로스는 영토의 일부와 모든 재산의 절반을 바치겠다고 약속하는 어느 도시에게 이렇게 말했네.
sed ut id haberetis, quod reliquissem. "Idem philosophia rebus omnibus, "Non sum hoc tempus acceptura, quod vobis superfuerit, sed id vos habebitis, quod ipsa reiecero. " §53.11Totam huc converte mentem, huic adside, hanc cole;
"내가 아시아에 온 목적은 너희가 주는 것을 받기 위해서가 아니라, 내가 남겨둔 것을 너희가 가지게 하기 위해서다." 철학 역시 모든 일에 대해 똑같이 말하네. "나는 너희에게 남는 이 시간을 받지 않을 것이며, 너희가 가지게 될 것은 나 자신이 거부한 시간일 뿐이다." 온 정신을 이리로 돌려 철학 곁에 머물고 철학을 받들게나.
ingens intervallum inter te et ceteros fiet.
자네와 다른 사람들 사이에 거대한 간극이 생겨날 것이네.
Omnes mortales multo antecedes, non multo te di antecedent.
자네는 모든 필멸자들을 훨씬 앞설 것이며, 신들도 자네를 그리 크게 앞서지 못할 것이네.
Quaeris, quid inter te et illos interfuturum sit? Diutius erunt.
자네와 신들 사이에 무슨 차이가 있을지 묻는가? 신들이 더 오래 존재한다는 것이네.
At mehercules magni artificis est clusisse totum in exiguo.
하지만 제우스에 맹세코, 좁은 공간 안에 전체를 담아내는 것이야말로 위대한 거장의 솜씨가 아니겠는가.
Tantum sapienti sua, quantum deo omnis aetas patet.
현자에게는 자신의 수명이, 신에게 모든 세월이 열려 있는 것만큼이나 온전히 열려 있네.
Est aliquid, quo sapiens antecedat deum: ille naturae beneficio non timet, suo sapiens.
현자가 신을 능가하는 점도 있네. 신은 자연의 은혜 덕분에 두려워하지 않지만, 현자는 자기 자신의 힘으로 두려워하지 않는다는 점이네.
§53.12Ecce res magna, habere inbecillitatem hominis, securitatem dei Incredibilis philosophiae vis est ad omnem fortuitam vim retundendam.
보게나, 인간의 나약함을 지니고 있으면서도 신의 안녕을 누린다는 이 위대한 일을. 온갖 우연한 힘을 꺾어버리는 철학의 힘은 참으로 믿기지 않을 정도라네.
Nullum telum in corpore eius sedet;
어떤 무기도 그녀의 몸에는 꽂히지 않네.
munita est, solida.
철학은 견고하게 방비되어 있기 때문이네.
Quaedam defetigat et velut levia tela laxo sinu eludit, quaedam discutit et in eum usque, qui miserat, respuit.
철학은 어떤 무기들은 지치게 만들고, ¦p.v1.p.360 가벼운 화살들은 펄럭이는 옷자락으로 비껴내듯 막아내며, 어떤 무기들은 산산조각 내어 그것을 던진 사람에게까지 되돌려보내네.
VALE.
잘 있게나.