Humanitext Reader

소 세네카 · 루킬리우스에게 보낸 도덕 편지 §5.1-5.9

유별난 겉치레의 경계와 조화로운 소박한 삶

254개 구절 중 5번째 · 라틴어

요약

세네카는 루킬리우스에게 철학을 이유로 유별나고 극단적인 생활 방식을 취하는 것을 경계하며, 내면은 다르게 유지하되 외면은 대중과 조화를 이루는 중용의 검소함을 권한다. 또한 희망을 버림으로써 미래에 대한 불안에서 기인하는 공포를 치유할 수 있다고 조언한다.

§5.1Quod pertinaciter studes et omnibus omissis hoc unum agis, ut te meliorem cotidie facias, et probo et gaudeo, nec tantum hortor, ut perseveres, sed etiam rogo.
자네가 끈기 있게 공부하며 다른 모든 것을 제쳐두고 날마다 자신을 더 나은 사람으로 만드는 이 한 가지 일에만 전념하고 있다는 사실을, 나는 찬성하고 또한 기쁘게 생각하네. 그리고 자네가 인내하며 계속하기를 권할 뿐만 아니라 간청하기까지 하네.
Illud autem te admoneo, ne eorum more, qui non proficere sed conspici cupiunt, facias aliqua, quae in habitu tuo aut genere vitae notabilia sint.
하지만 자네에게 이것을 경고하고자 하네. 발전하는 것보다 남의 눈에 띄기를 바라는 자들의 방식에 따라, 자네의 복장이나 생활 방식에서 이목을 끌 만한 행동을 해서는 안 되네.
§5.2Asperum cultum et intonsum caput et neglegentiorem barbam et indictum argento odium et cubile humi positum, et quicquid aliud ambitio nempe perversa via sequitur, evita.
거친 옷차림과 손질하지 않은 머리, 다소 더러운 수염, 은제품에 대한 공공연한 혐오, 땅바닥에 놓인 잠자리, 그리고 허영심이 실로 왜곡된 길을 통해 추구하는 다른 모든 것을 피하게나.
Satis ipsum nomen philosophiae, etiam si modeste tractetur, invidiosum est;
철학이라는 이름 자체는 비록 그것이 온화하게 다루어지더라도 충분히 반감을 사기 쉽다네.
quid si nos hominum consuetudini coeperimus excerpere? Intus omnia dissimilia sint, frons populo nostra conveniat.
그런데 만약 우리가 사람들의 관습으로부터 우리 자신을 떼어놓기 시작한다면 어떻게 되겠는가? 내면은 모든 면에서 달라야 하겠지만, 우리의 겉모습은 대중과 일치해야 하네.
§5.3Non splendeat toga, ne sordeat quidem.
토가가 빛나서는 안 되지만, 더러워서도 안 되네.
Non habeamus argentum, in quod solidi auri caelatura descenderit, sed non putemus frugalitatis indicium auro argentoque caruisse.
순금 조각이 새겨진 은제품을 가져서는 안 되지만, 금과 은이 없다는 것이 검소함의 증거라고 생각해서는 안 되네.
Id agamus, ut meliorem vitam sequamur quam vulgus, non ut contrariam;
우리는 대중과 정반대되는 삶이 아니라, 그들보다 더 나은 삶을 따르도록 노력하세.
alioquin quos emendari volumus, fugamus a nobis et avertimus.
그렇지 않으면 우리가 올바르게 고치고 싶어 하는 이들을 우리에게서 달아나게 만들고 소외시키게 되네.
Illud quoque efficimus, ut nihil imitari velint nostri, dum timent, ne imitanda sint omnia.
또한 우리의 모든 것을 모방해야 할까 봐 두려워한 나머지, 우리의 그 어떤 것도 모방하려 하지 않게 만드는 결과를 초래하기도 하네.
§5.4Hoc primum philosophia promittit, sensum communem, humanitatem et congregationem.
철학이 무엇보다 먼저 약속하는 것은 공통의 감각, 인간애, 그리고 공동체적 유대라네.
A qua professione dissimilitudo nos separabit.
이 공언으로부터 독특함은 우리를 갈라놓을 것이네.
Videamus, ne ista, per quae admirationem parare volumus, ridicula et odiosa sint.
우리가 그것을 통해 찬탄을 얻고자 하는 행동들이 어리석고 혐오스러운 것이 되지 않도록 주의하세.
Nempe propositum nostrum est secundum naturam vivere;
말할 필요도 없이 우리의 목적은 자연에 따라 사는 것이네.
hoc contra naturam est, torquere corpus suum et faciles odisse munditias et squalorem adpetere et cibis non tantum vilibus uti sed taetris et horridis.
하지만 자신의 육체를 학대하고, 쉽게 얻을 수 있는 청결함을 싫어하며, 더러움을 갈구하고, 값쌀 뿐만 아니라 불쾌하고 혐오스러운 음식을 먹는 것은 자연에 반하는 일이네.
§5.5Quemadmodum desiderare delicatas res luxuriae est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dementiae.
사치스러운 것을 열망하는 것이 방탕의 증거이듯, 일상적이고 큰 비용 없이 얻을 수 있는 것을 피하는 것은 광기의 증거라네.
Frugalitatem exigit philosophia, non poenam, potest autem esse non incompta frugalitas.
철학이 요구하는 것은 검소함이지 형벌이 아니며, 추하지 않은 검소함도 존재할 수 있네.
Hic mihi modus placet: temperetur vita inter bonos mores et publicos;
나에게는 이 기준이 마음에 드네. 즉, 삶이 훌륭한 도덕과 세간의 도덕 사이에서 절도를 지키는 것이네.
suspiciant omnes vitam nostram, sed agnoscant.
모든 이가 우리의 삶을 우러러보되, 동시에 이해할 수 있게 하세.
§5.6"Quid ergo? Eadem faciemus, quae ceteri? Nihil inter nos et illos intererit? "Plurimum.
"그렇다면 우리는 다른 이들과 똑같이 행동해야 합니까? 우리와 그들 사이에 아무런 차이도 없단 말입니까?" 아주 크다네.
Dissimiles esse nos vulgo sciat, qui inspexerit propius.
더 가까이서 관찰하는 사람은 우리가 대중과 다르다는 것을 알게 될 것이네.
Qui domum intraverit, nos potius miretur quam supellectilem nostram.
우리 집에 들어오는 사람은 우리의 가구보다 오히려 우리 자신에게 감탄해야 하네.
Magnus ille est, qui fictilibus sic utitur quemadmodum argento.
흙그릇을 은그릇처럼 쓰는 사람은 위대하다네.
Nec ille minor est, qui sic argento utitur quemadmodum fictilibus.
은그릇을 흙그릇처럼 쓰는 사람 역시 그에 못지않게 위대하네.
Infirmi animi est pati non posse divitias.
부를 견뎌내지 못하는 것은 나약한 마음의 증거라네.
§5.7Sed ut huius quoque diei lucellum tecum communicem, apud Hecatonem nostrum inveni cupiditatium finem etiam ad timoris remedia proficere.
하지만 오늘날의 소소한 이익도 자네와 나누기 위해, 우리의 헤카톤에게서 욕망에 종지부를 찍는 것이 공포의 치료법에도 도움이 된다는 사실을 발견했네.
"Desines," inquit, "timere, si sperare desieris.
그는 "자네가 희망하기를 그친다면, 두려워하기를 그치게 될 것이네"라고 말했네.
"Dices: "Quomodo ista tam diversa pariter eunt?" Ita est, mi Lucili: cum videantur dissidere, coniuncta sunt.
자네는 "어떻게 그렇게 서로 다른 것들이 나란히 갈 수 있습니까?" 하고 묻겠지. 참으로 그렇다네, 나의 루킬리우스여. 그것들은 겉보기에는 갈라져 있는 듯하지만 서로 결합되어 있네.
Quemadmodum eadem catena et custodiam et militem copulat, sic ista, quae tam dissimilia sunt, pariter incedunt;
같은 사슬이 죄수와 군인을 묶어 주는 것처럼, 그렇게 서로 다른 것들이 나란히 걸어간다네.
spem metus sequitur Nec miror ista sic ire;
희망 뒤에는 공포가 따르지. 이것들이 그렇게 가는 것을 나는 이상하게 여기지 않네.
utrumque pendentis animi est, utrumque futuri exspectatione solliciti.
둘 다 갈팡질팡하는 마음에 속한 것이며, 둘 다 미래에 대한 기대로 불안해하는 것이기 때문이네.
§5.8Maxima autem utriusque causa est, quod non ad praesentia aptamur, sed cogitationes in longinqua praemittimus.
하지만 양자 모두에게 가장 큰 원인은 우리가 현재에 적응하지 못하고, 생각을 먼 미래로 미리 보내기 때문이네.
Itaque providentia, maximum bonum condicionis humanae, in malum versa est.
그리하여 인간 조건의 가장 큰 선인 예지(先見之明)가 악으로 변해 버렸다네.
§5.9Ferae pericula, quae vident, fugiunt; cum effugere, securae sunt; nos et venturo torquemur et praeterito.
야수들은 눈에 보이는 위험을 피하고, 피하고 나면 평온해지지만, 우리는 다가올 일과 지나간 일 모두에 괴로워하네.
Multa bona nostra nobis nocent, timoris enim tormentum memoria reducit, providentia anticipat.
우리의 많은 선한 것들이 우리에게 해를 끼치는데, 기억은 공포의 고통을 되살리고 예지는 그것을 선점하기 때문이네.
Nemo tantum praesentibus miser est.
그 누구도 현재의 일만으로 비참해지지는 않는다네.
VALE.
잘 있게나.

어휘·문법 주석

  1. 5.1Quod pertinaciter studes — 접속사 quod는 주절의 동사 probo et gaudeo의 직접적인 목적어 역할을 하는 명사절을 이끌거나, '이러한 사실에 관해서는'이라는 대격적 한정(사실의 quod)으로 쓰이고 있다.
  2. 5.2perversa via — 수단 또는 경로를 나타내는 탈격으로, 허영심(주어 ambitio)이 추구할(동사 sequitur) 때의 '길'을 나타낸다.
  3. 5.5luxuriae est — '~의 특징이다', '~의 성질에 속한다'를 나타내는 소유의 속격(성질의 속격)이다. 뒤이어 나오는 dementiae도 마찬가지이다.
  4. 5.7utrumque pendentis animi est — pendentis animi는 소유의 속격으로, '갈팡질팡하는(즉, 불안정한) 마음에 속하는 것이다'를 의미한다.

이 구절 인용하기

소 세네카, 루킬리우스에게 보낸 도덕 편지 §5.1-5.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:5.1-5.9

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.