§42.1Iam tibi iste persuasit virum se bonum esse? Atqui vir bonus tam cito nec fieri potest nec intellegi.
그자가 자네에게 자신이 선한 사람이라고 이미 믿게 만들었는가? 하지만 선한 사람은 그렇게 빨리 만들어질 수도 없고 이해될 수도 없네.
Scis quem nunc virum bonum dicam? Huius secundae notae.
내가 지금 어떤 사람을 선한 사람이라 부르는지 아는가? 이 이등품의 사람을 말함이네.
Nam ille alter fortasse tamquam phoenix semel anno quingentesimo nascitur.
왜냐하면 저 일등품의 다른 사람은 아마도 불사조처럼 오백 년에 한 번 태어나기 때문이네.
Nec est mirum ex intervallo magna generari;
위대한 것들이 긴 간격을 두고 생겨나는 것은 놀라운 일이 아니네.
mediocria et in turbam nascentia saepe fortuna producit, eximia vero ipsa raritate commendat.
평범하고 대중을 위해 태어나는 것들은 운명이 자주 만들어내지만, 탁월한 것들은 바로 그 희귀함으로 인해 운명 스스로가 추천하는 법이네.
§42.2Sed iste multum adhuc abest ab eo, quod profitetur.
하지만 그자는 자신이 공언하는 모습에서 아직 멀리 떨어져 있네.
Et si sciret, quid esset vir bonus, nondum esse se crederet, fortasse etiam fieri posse desperaret.
그리고 만약 그가 선한 사람이 무엇인지 알았더라면, 자신이 아직 그런 사람이 아니라고 믿었을 것이고, 아마도 그렇게 될 수 있다는 사실조차 절망했을 것이네.
"At male existimat de malis. "Hoc etiam mali faciunt, nec ulla maior poena nequitiae est quam quod sibi ac suis displicet. "
“하지만 그는 악한 자들을 비난하네.” 이 일은 악한 자들 역시 행하는 것이며, 악덕에 대해 자기 자신과 자기 동류에게 불만을 품는 것보다 더 큰 형벌은 없네.
§42.3At odit eos, qui subita et magna potentia inpotenter utuntur. "Idem faciet, cum idem potuerit.
“하지만 그는 갑작스럽고 거대한 권력을 방자하게 휘두르는 자들을 미워하네.” 그 자신도 동일한 능력을 가지게 되었을 때 똑같이 행할 것이네.
Multorum, quia inbecilla sunt, latent vitia, non minus ausura, cum illis vires suae placuerint, quam illa, quae iam felicitas aperuit.
많은 이들의 악덕은 그 능력이 약하기 때문에 숨어 있을 뿐이며, 그들에게 자신의 힘이 마음에 들게 되었을 때 시도하려는 악행은 이미 행운이 드러내 보인 악덕들보다 결코 덜 대담하지 않을 것이네.
§42.4Instrumenta illis explicandae nequitiae desunt.
그들에게는 악덕을 펼쳐 보일 도구가 부족할 뿐이네.
Sic tuto serpens etiam pestifera tractatur, dum riget frigore;
이처럼 유해한 뱀도 추위에 얼어붙어 있는 동안에는 안전하게 다루어지네.
non desunt tunc illi venena, sed torpent.
그때 뱀에게 독이 없는 것이 아니라 마비되어 있을 뿐이네.
Multorum crudelitas et ambitio et luxuria, ut paria pessimis audeat, fortunae favore deficitur.
많은 이들의 잔혹함과 야망과 사치는, 최악의 자들과 대등한 악행을 감행하려 할지라도 운명의 부추김이 결핍되어 있네.
Eadem velle sic subinde cognosces: da posse, quantum volunt.
그들이 동일한 것을 원하고 있다는 사실을 자네는 곧 알게 될 것이네. 그들이 원하는 만큼의 능력을 주어 보게나.
§42.5Meministi, cum quendam adfirmares esse in tua potestate, dixisse me volaticum esse ac levem et te non pedem eius tenere, sed pennam.
자네가 어떤 인물이 자신의 수중에 있다고 주장했을 때, 내가 그자는 변덕스럽고 가벼우며 자네가 쥐고 있는 것은 그의 발이 아니라 깃털이라고 말했던 것을 기억하는가?
Mentitus sum? Pluma tenebatur, quam remisit et fugit.
내가 거짓말을 하였는가? 쥐여 있던 것은 깃털이었고, 그는 그것을 남겨두고 날아가 버렸네.
Scis, quos postea tibi exhibuerit ludos, quam multa in caput suum casura temptaverit.
그 후 그가 자네에게 어떤 광대극을 보여주었는지, 자신의 머리 위로 떨어질 뻔한 얼마나 많은 위험한 일들을 시도했는지 자네는 알고 있네.
Non videbat se per aliorum pericula in suum ruere.
그는 타인의 위험을 통해 자신의 파멸로 치닫고 있음을 보지 못했네.
Non cogitabat, quam onerosa essent, quae petebat, etiam si supervacua non essent.
그는 자신이 구하던 것들이 비록 불필요한 것이 아닐지라도 얼마나 부담스러운 것인지를 생각하지 못했네.
§42.6Hoc itaque in his, quae adfectamus, ad quae labore magno contendimus, inspicere debemus, aut nihil in illis commodi esse aut plus incommodi.
그러므로 우리가 열망하고 큰 노력을 기울여 얻고자 다투는 이 사물들 속에서, 우리는 그것들 안에 편익이 전혀 없거나 혹은 불편함이 더 많다는 사실을 살펴보아야 하네.
Quaedam supervacua sunt, quaedam tanti non sunt.
어떤 것들은 불필요한 것이고, 어떤 것들은 그만한 가치가 없네.
Sed hoc non pervidemus, et gratuita nobis videntur, quae carissime constant.
하지만 우리는 이것을 꿰뚫어 보지 못하고, 우리에게 아주 비싼 값을 치르게 하는 것들이 거저 주어지는 것처럼 생각하네.
§42.7Ex eo licet stupor noster appareat, quod ea sola putamus emi, pro quibus pecuniam solvimus, ea gratuita vocamus, pro quibus nos ipsos inpendimus.
우리가 돈을 치르는 것들만을 구매되는 것으로 여기고, 우리 자신을 소모하는 것들을 거저 얻는 것이라 부르는 데서 우리의 어리석음이 드러나네.
Quae emere nollemus, si domus nobis nostra pro illis esset danda, si amoenum aliquod fructuosumve praedium, ad ea paratissimi sumus pervenire cum sollicitudine, cum periculo, cum iactura pudoris et libertatis et temporis;
만약 그것들을 얻기 위해 우리의 집이나 어떤 아름답고 결실이 풍성한 토지를 내주어야 한다면 사려 하지 않을 것들을, 우리는 불안과 위험, 그리고 수치와 자유와 시간의 상실을 겪으면서까지 얻어내려 기꺼이 준비하네.
adeo nihil est cuique se vilius.
참으로 누구에게나 자신보다 더 값싼 것은 없는 셈이네.
§42.8Idem itaque in omnibus consiliis rebusque faciamus, quod solemus facere, quotiens ad institorem alicuius mercis accessimus;
그러므로 우리가 어떤 물건의 상인에게 갈 때마다 하곤 하는 일을 모든 결정과 일에서도 똑같이 행하도록 하세.
videamus, hoc quod concupiscimus, quanti deferatur.
우리가 갈망하는 이것이 얼마의 값에 제시되어 있는지 살펴보세.
Saepe maximum pretium est, pro quo nullum datur.
흔히 아무런 대가도 치르지 않는 것이 가장 비싼 값을 치르는 것이네.
Multa possum tibi ostendere, quae adquisita acceptaque libertatem nobis extorserint;
그것을 획득하고 받아들임으로써 우리에게서 자유를 빼앗아 가버린 많은 사물들을 자네에게 보여줄 수 있네.
nostri essemus, si ista nostra non essent.
만약 저것들이 우리의 것이 아니었다면 우리는 우리 자신의 것이었을 것이네.
§42.9Haec ergo tecum ipse versa, non solum ubi de incremento agetur, sed etiam ubi de iactura.
그러므로 자네 스스로 이 사실들을 마음속에 되새기게나. 이익이 문제 될 때뿐만 아니라 손실이 문제 될 때에도 말이네.
"Hoc periturum est. "Nempe adventicium fuit;
“이것이 사라질 것이다.” 틀림없이 그것은 외래의 것이었네.
tam facile sine isto vives quam vixisti.
자네는 그것 없이도 이전에 살아왔던 것만큼 쉽게 살아갈 것이네.
Si diu illud habuisti, perdis postquam satiatus es; si non diu, perdis antequam adsuescas.
만약 그것을 오랫동안 가지고 있었다면 자네는 만족한 후에 잃는 것이고, 오랫동안이 아니라면 길들여지기 전에 잃는 것이네.
"Pecuniam minorem habebis. " §42.10Nempe et molestiam.
“돈이 줄어들 것이다.” 틀림없이 성가신 일도 줄어들 것이네.
"Gratiam minorem. "Nempe et invidiam.
“영향력이 줄어들 것이다.” 틀림없이 선망과 질투도 줄어들 것이네.
Circumspice ista, quae nos agunt in insaniam, quae cum plurumis lacrimis amittimus;
우리를 광기로 몰고 가며, 우리가 수많은 눈물을 흘리며 잃어버리는 저것들을 둘러보게나.
scies non damnum in is molestum esse, sed opinionem damni.
그것들에서 고통스러운 것은 손실 자체가 아니라 손실에 대한 생각이라는 것을 자네는 알게 될 것이네.
Nemo illa perisse sentit, sed cogitat.
아무도 그것들이 사라졌음을 느끼지 않고 다만 그렇게 생각할 뿐이네.
Qui se habet, nihil perdidit.
자기 자신을 소유한 자는 아무것도 잃지 않았네.
Sed quoto cuique habere se contigit? VALE.
하지만 자기 자신을 소유하는 행운을 누린 이가 과연 몇이나 되겠는가? 작별을 고하네.