§34.1Cresco et exulto et discussa senectute recalesco, quotiens ex iis, quae agis ac scribis, intellego, quantum te ipse, nam turbam olim reliqueras, superieceris.
자네가 행하고 쓰는 일들로부터 자네 자신을 얼마나 넘어섰는지를—자네는 이미 오래전에 대중을 떠났었지만—내가 깨달을 때마다, 나는 성장하고 환호하며 노년을 떨쳐내고 다시 따뜻해지네.
Si agricolam arbor ad fructum perducta delectat, si pastor ex fetu gregis sui capit voluptatem, si alumnum suum nemo aliter intuetur quam ut adulescentiam illius suam iudicet; quid evenire credis iis, qui ingenia educaverunt et quae tenera formaverunt adulta subito vident?
만약 과실을 맺게 된 나무가 농부를 기쁘게 하고, 목자가 자기 양群의 새끼에게서 즐거움을 얻으며, 자신의 피교육자를 그의 청춘을 자기 자신의 청춘으로 여겨 바라보지 않는 이가 없다면; 재능을 교육하고 그것들이 연약했을 때 형성한 것이 갑자기 성장한 것을 보는 이들에게는 무슨 일이 일어난다고 자네는 믿는가?
§34.2Adsero te mihi;
나는 자네에 대한 내 소유권을 주장하네.
meum opus es.
자네는 나의 작품이네.
Ego quom vidissem indolem tuam, inieci manum, exhortatus sum, addidi stimulos nec lente ire passus sum, sed subinde incitavi;
나는 자네의 자질을 보았을 때 손을 얹어 소유를 선언했고, 격려했으며, 박차를 가했고, 느리게 가도록 허용하지 않고 끊임없이 재촉했네.
et nunc idem facio, sed iam currentem hortor et invicem hortantem.
그리고 지금도 똑같이 하고 있지만, 이제는 스스로 달리고 있으며 나아가 나를 격려해 주는 자를 격려하고 있는 것이네.
§34.3"Quid aliud?" inquis;
"그 밖에 무엇이 있습니까?" 자네는 말하네.
"adhuc volo. "In hoc plurimum est, non sic quomodo principia totius operis dimidium occupare dicuntur;
"저는 여전히 원합니다." 이 원함 속에 대부분의 것이 들어있네. 온갖 일의 시작이 그 절반을 차지한다고들 말하는 것과는 같은 방식은 아니지만 말이네.
ista res animo constat.
그 일은 마음에 달려 있기 때문이네.
Itaque pars magna bonitatis est velle fieri bonum.
그러므로 선해지기를 원하는 것은 선의 큰 부분이라네.
Scis quem bonum dicam? Perfectum, absolutum, quem malum facere nulla vis, nulla necessitas possit.
내가 누구를 '선한 사람'이라 부르는지 아는가? 완성되고 완벽한 사람, 그 어떤 힘도 그 어떤 필연성도 악하게 만들 수 없는 사람이라네.
§34.4Hunc te prospicio, si perseveraveris et incubueris et id egeris, ut omnia facta dictaque tua inter se congruant ac respondeant sibi et una forma percussa sint.
만약 자네가 인내하고 전념하며, 자네의 모든 행동과 말이 서로 조화를 이루고 상응하며 하나의 틀에서 찍혀 나오도록 힘쓴다면, 나는 자네가 바로 그런 사람이 될 것이라 내다보네.
Non est huius animus in recto, cuius acta discordant.
그 행동이 어긋나는 사람의 마음은 올바른 상태에 있지 않네.
VALE.
잘 있게.