Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §9.26.1-9.26.22

루케리아 탈환과 독재관 마에니우스의 공모 조사

1770개 구절 중 464번째 · 라틴어

요약

루케리아의 배반에 대한 로마의 보복과, 카푸아 및 로마에서 벌어진 공모 혐의에 대한 사문회 진행 과정. 독재관 마에니우스가 귀족들의 공격에 맞서 사임한 후 재판을 통해 무죄를 입증한 사건을 다룬다.

§9.26.1eodem anno prodito hostibus Romano praesidio Luceria Samnitium facta.
같은 해, 로마 수비대가 적에게 배반당해 넘겨짐으로써 루케리아는 삼니움인들의 수중으로 들어갔다.
§9.26.2nec diu proditoribus inpunita res fuit: haud procul inde exercitus Romanus erat, cuius primo impetu urbs sita in plano capitur.
배반자들에게 처벌이 오래 지체되지는 않았다. 그곳에서 멀지 않은 곳에 로마 군대가 있었고, 그들의 첫 돌격으로 평원에 위치한 도시가 함락되었다.
Lucerini ac Samnites ad internecionem caesi,
루케리아인들과 삼니움인들은 전멸에 이르기까지 살해되었다.
§9.26.3eoque ira processit, ut Romae quoque, cum de colonis mittendis Luceriam consuleretur senatus, multi delendam urbem censerent.
분노가 그토록 격해졌기에, 로마에서도 루케리아로 식민자를 보내는 일에 대해 원로원의 자문을 구했을 때, 많은 이들이 도시를 파괴해야 한다고 의견을 낼 정도였다.
§9.26.4praeter odium, quod exsecrabile in bis captos erat, longinquitas quoque abhorrere a relegandis tam procul ab domo civibus inter tam infestas gentes cogebat.
두 번이나 붙잡힌 자들에 대한 혐오스러운 증오에 더하여, 그 먼 거리 역시 이토록 적대적인 종족들 사이에 고향에서 멀리 시민들을 이주시키는 것을 주저하게 만들었다.
§9.26.5vicit tamen sententia, ut mitterentur coloni.
그러나 식민자들을 보내야 한다는 의견이 승리했다.
duo milia et quingenti missi.
이천오백 명이 파견되었다.
eodem anno, cum omnia infida Romanis essent, Capuae quoque occultae principum coniurationes factae.
같은 해, 로마인들에게 모든 것이 불온한 상황 속에서 카푸아에서도 유력자들의 비밀스러운 공모가 일어났다.
de quibus cum ad senatum relatum esset,
이에 대해 원로원에 보고가 올려졌을 때, 이 일은 결코 간과되지 않았다.
§9.26.6haudquaquam neglecta res: quaestiones decretae, dictatoremque quaestionibus exercendis dici placuit.
사문회가 의결되었고, 사문회를 집행할 독재관을 임명하기로 결정되었다.
§9.26.7C. Maenius dictus; is M. Folium magistrum equitum dixit.
가이우스 마에니우스가 독재관으로 지명되었고, 그는 마르쿠스 폴리우스를 기병장관으로 지명했다.
ingens erat magistratus eius terror.
그 관직의 공포는 엄청났다.
itaque — sive is timor seu conscientia fuit — Calavios Ovium Noviumque — ea capita coniurationis fuerant —, priusquam nominarentur apud dictatorem, mors haud dubie ab ipsis conscita iudicio subtraxit.
그리하여—그것이 두려움이었든 죄책감이었든—공모의 주모자들이었던 칼라비우스 가문의 오위우스와 노위우스는, 독재관 앞에서 기소되기 전에 스스로 목숨을 끊음으로써 확실하게 재판을 피했다.
deinde ut quaestioni Campanae materia decessit,
그 후 캄파니아 사문회의 대상이 고갈되자, 해석을 통해 칼날은 로마로 향했다.
§9.26.8versa Romam interpretando res: non nominatim qui Capuae, sed in universum qui usquam coissent coniurassentve adversus rem publicam, quaeri senatum iussisse;
즉, 원로원이 명령한 것은 카푸아에 있는 이들을 지목해서 사문하라는 것이 아니라, 국가에 대항하여 어디서든 모이거나 공모한 자들을 보편적으로 사문하라는 것이었다.
§9.26.9et coitiones honorum adipiscendorum causa factas adversus rem publicam esse.
그리고 관직을 획득할 목적으로 결성된 결탁도 국가에 대항하는 것이라고 해석했다.
latiorque et re et personis quaestio fieri, haud abnuente dictatore sine fine ulla quaestionis suae ius esse.
이로써 사문은 사건과 인물 양면에서 더 넓어졌고, 독재관 역시 자신의 사문 권한에 아무런 한계가 없다는 것을 부정하지 않았다.
§9.26.10postulabantur ergo nobiles homines appellantibusque tribunos nemo erat auxilio, quin nomina reciperentur.
그리하여 귀족들이 고발당했고, 그들이 호민관들에게 호소했으나 그들의 이름이 피고 명부에 올라가는 것을 막아줄 원조를 제공하는 자는 아무도 없었다.
§9.26.11inde nobilitas, nec ii modo, in quos crimen intendebatur, sed universi simul negare nobilium id crimen esse, quibus si nulla obstetur fraude, pateat via ad honorem, sed hominum novorum.
이에 귀족들은, 혐의를 받고 있는 자들뿐만 아니라 전원이 일제히, 그것은 귀족들의 죄가 아니며(귀족들에게는 기만이 가로막지 않는 한 관직으로 가는 길이 열려 있기 때문에), 신참자들의 죄라고 주장했다.
§9.26.12ipsos adeo dictatorem magistrumque equitum reos magis quam quaesitores idoneos eius criminis esse intellecturosque ita id esse, simul magistratu abissent.
그들은 심지어 독재관과 기병장관 자신들이야말로 그 죄의 심문관이라기보다는 피고인에 더 적합하며, 관직에서 물러나는 즉시 그것이 사실임을 깨닫게 될 것이라고 주장했다.
tum enim vero Maenius, §9.26.13iam famae magis quam imperii memor, progressus in contionem ita verba fecit:
그러자 마에니우스는, 이제 권력보다 명성을 더 염두에 두고 민회로 나아가 다음과 같이 연설 했다.
§9.26.14“et omnes ante actae vitae vos conscios habeo, Quirites, et hic ipse honos delatus ad me testis est innocentiae meae;
“로마 시민 여러분, 나는 여러분을 내 지난 모든 삶의 증인으로 두고 있으며, 나에게 부여된 이 관직 자체가 내 무죄의 증거입니다.
neque enim, quod saepe alias, quia ita tempora postulabant rei publicae, qui bello clarissimus esset, sed qui maxime procul ab his coitionibus vitam egisset, dictator deligendus exercendis quaestionibus fuit.
왜냐하면 사문회를 집행하기 위해 선택되어야 했던 독재관은, 다른 때 흔히 그러했듯이 국가의 형편이 요구하여 전쟁에서 가장 현격한 공을 세운 자가 아니라, 이러한 결탁들로부터 가장 멀리 떨어진 삶을 산 자여야 했기 때문입니다.
§9.26.15sed quoniam quidam nobiles homines — qua de causa, vos existimare quam me pro magistratu quicquam inconpertum dicere melius est — §9.26.16primum ipsas expugnare quaestiones omni ope adnisi sunt, dein, postquam ad id parum potentes erant, ne causam dicerent, in praesidia adversariorum, appellationem et tribunicium auxilium, §9.26.17patricii confugerunt, postremo repulsi inde — adeo omnia tutiora, quam ut innocentiam suam purgarent, visa — in nos inruerunt et privatis dictatorem poscere reum verecundiae non fuit, ut omnes di hominesque sciant ab illis etiam,
그러나 몇몇 귀족들이—어떤 이유에서인지는, 내가 관리로서 확인되지 않은 것을 말하기보다 여러분이 추측하시는 것이 더 낫겠습니다만— 처음에는 사문회 자체를 온 힘을 다해 파괴하려 노력했고, 그다음에는 그 일에 자신들의 힘이 미치지 못하자 법정에서 변명하지 않기 위해 그들의 적대자들의 보호 수단이었던 상소와 호민관의 원조로, 패트리키임에도 불구하고 도망쳤으며, 마침내 그곳에서도 거부당하자—스스로의 무죄를 증명하는 것보다 다른 모든 것이 더 안전해 보였던 까닭에—우리에게 달려들어, 사인(私人)이면서도 독재관을 피고인으로 요구하는 것을 부끄러워하지 않았습니다.
§9.26.18quae non possint, temptari, ne rationem vitae reddant, me obviam ire crimini et offerre me inimicis reum, dictatura me abdico.
이는 모든 신들과 인간들이 그들에 의해 불가능한 일들조차 시도되고 있음을 알게 하려는 것인데, 이는 자신들의 삶에 대한 해명을 하지 않기 위함입니다. 나는 혐의에 맞서고 적들에게 나 자신을 피고인으로 제공하기 위해 독재관직에서 사임합니다.
§9.26.19vos quaeso, consules, si vobis datum ab senatu negotium fuerit, in me primum et hunc M. Folium quaestiones exerceatis, ut appareat innocentia nostra nos, non maiestate honoris tutos a criminationibus istis esse. ” abdicat inde se dictatura
집정관 여러분, 만약 원로원으로부터 이 임무가 여러분에게 주어지면, 나를 제일 먼저 그리고 여기 있는 마르쿠스 폴리우스를 사문해 주시기를 간청합니다. 그리하여 우리의 무죄가, 관직의 위엄에 의해서가 아니라 우리 스스로에 의해 이러한 비난들로부터 안전하다는 것을 명백히 알 수 있도록 해 주십시오.” 그러고 나서 그는 독재관직을 사임했다.
§9.26.20et post eum confestim Folius magisterio equitum;
그리고 그의 뒤를 이어 즉시 폴리우스도 기병장관직을 사임했다.
primique apud consules — iis enim ab senatu mandata res est — rei facti adversus nobilium testimonia egregie absolvuntur.
그리고 원로원으로부터 이 일이 집정관들에게 위임되었기에 그들은 집정관들 앞에서 최초로 피고인이 되었고, 귀족들의 증언에 대항하여 훌륭하게 무죄 선고를 받았다.
§9.26.21Publilius etiam Philo multiplicatis summis honoribus post res tot domi belloque gestas, ceterum invisus nobilitati, causam dixit absolutusque est.
푸블릴리우스 필로 또한 국내외에서 수많은 공적을 세워 최고 관직을 거듭 역임했음에도 귀족들의 미움을 사고 있었으나, 재판에 넘겨져 무죄 판결을 받았다.
§9.26.22nec diutius, ut fit, quam dum recens erat, quaestio per clara nomina reorum viguit;
의례 그러하듯이 사문은 피고인들의 유명한 이름들 덕분에 그것이 신선했던 동안에만 활기를 띠었다.
inde labi coepit ad viliora capita, donec coitionibus factionibusque, adversus quas conparata erat, oppressa est.
그 후에는 더 비천한 자들에게로 미끄러지기 시작하더니, 마침내 그것이 대항하여 준비되었던 결탁과 파벌들에 의해 압도당해 사라졌다.

어휘·문법 주석

  1. 9.26.4abhorrere — `abhorrere`는 의미상의 주어(로마인 또는 원로원)를 생략한 채 '꺼리다', '주저하다'라는 의미로 쓰였다. `cogebat`의 주어는 `longinquitas`(먼 거리)이며, 전체 구조는 '먼 거리 역시 [그들로 하여금] 시민들을 멀리 보내는 것을 꺼리게 만들었다'가 된다.
  2. 9.26.7Calavios Ovium Noviumque — 어순의 도치(Hyperbaton). 문두의 대격 `Calavios Ovium Noviumque`(칼라비우스 가문의 오위우스와 노위우스)는 문말의 주동사 `subtraxit`(데려가다, 면하게 하다)의 직접목적어이다. 주어는 `mors`(죽음)이다.
  3. 9.26.11quibus si nulla obstetur fraude, pateat via ad honorem — 관계대명사 `quibus`(여격)의 선행사는 바로 앞의 속격 `nobilium`(귀족들)이다. 관계절 '그들에게 기만으로 인한 방해가 없다면 관직으로의 길이 열려 있다'는 귀족들에게 공모를 꾀할 동기가 없다는 주장을 뒷받침한다.
  4. 9.26.15quoniam — 종속접속사 `quoniam`(~이므로)으로 시작하는 긴 이유절은 삽입구와 여러 분사구를 사이에 두고 §9.26.18의 주절 `me obviam ire crimini ... dictatura me abdico`('나는 혐의에 맞서기 위해... 독재관직에서 사임합니다')까지 이어진다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §9.26.1-9.26.22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.26.1-9.26.22

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.