§42.52.1sextus et vicesimus annus agebatur, ex quo petenti Philippo data pax erat;
필리포스가 간청하여 평화가 주어진 지 스물여섯 번째 해가 지나고 있었다.
§42.52.2per id omne tempus quieta Macedonia et progeniem ediderat, cuius magna pars matura militiae esset, et levibus bellis Thracum accolarum, quae exercerent magis quam fatigarent, sub adsidua tamen militia fuerat.
그 모든 기간 동안 마케도니아는 평온하였으며, 군 복무에 적합한 나이에 도달한 자손들을 많이 낳았고, 이웃한 트라키아인들과의 가벼운 전쟁(이것은 그들을 지치게 하기보다 훈련시키는 것이었다)을 통해 늘 끊임없는 군사 훈련 하에 있었다.
§42.52.3et diu meditatum Philippo primo, deinde et Persei Romanum bellum, omnia ut instructa parataque essent, effecerat.
그리고 처음에는 필리포스가, 다음에는 페르세우스 또한 오랫동안 계획했던 로마와의 전쟁이 모든 것이 갖추어지고 준비되도록 이끌었다.
§42.52.4mota parumper acies, non iusto decursu tamen, ne stetisse tantum in armis viderentur;
단지 무장한 채 서 있었던 것처럼 보이지 않기 위해, 본격적인 훈련은 아니었으나 전열이 잠시 움직였다.
armatosque, sicut erant, ad contionem vocavit.
그리고 그는 무장한 병사들을 있는 그대로 집회로 소집했다.
§42.52.5ipse constitit in tribunali, circa se habens filios duos, quorum maior Philippus natura frater, adoptione filius, minor, quem Alexandrum vocabant, naturalis erat.
그 자신은 연단에 섰고, 주변에 두 아들을 두었는데, 그중 연장자인 필리포스는 태생으로는 형제였으나 입양을 통해 아들이었고, 알렉산드로스라 불리던 연소자는 친아들이었다.
§42.52.6cohortatus est milites ad bellum;
그는 병사들을 전쟁으로 고무시켰다.
iniurias populi Romani in patrem seque commemoravit:
그는 로마 인민이 아버지와 자신에게 가한 부당한 일들을 상기시켰다.
§42.52.7illum omnibus indignitatibus conpulsum ad rebellandum, inter apparatum belli fato oppressum; ad se simul legatos, simul milites ad occupandas Graeciae urbes missos.
아버지는 온갖 수치스러운 일들에 몰려 다시 들고일어날 수밖에 없었으나 전쟁 준비 중에 운명에 휩쓸렸으며, 동시에 자신에게는 사절이, 그리고 그리스 도시들을 점령하기 위해서는 군대가 파견되었다는 것을.
§42.52.8fallaci dein conloquio per speciem reconciliandae pacis extractam hiemem, ut tempus ad conparandum haberent; consulem nunc venire cum duabus legionibus Romanis, quae singulae sena milia peditum, trecenos equites habeant, et pari ferme numero sociorum peditum equitumque.
다음으로, 평화를 회복한다는 구실 아래 기만적인 회담으로 겨울이 끌어진 것은 그들이 준비할 시간을 얻기 위해서였으며, 이제 집정관이 두 개의 로마 군단을 이끌고 오고 있는데, 각 군단은 보병 6000명과 기병 300명을 옹호하고 있으며, 동맹국의 보병과 기병 역시 거의 같은 수라는 것을.
§42.52.9eo ut accedant regum auxilia, Eumenis et Masinissae, non plus triginta septem milia peditum, duo equitum futura.
여기에 에우메네스와 마시니사라는 왕들의 보조 부대가 더해진다 하더라도, 보병 3만 7000명, 기병 2000명을 넘지 않을 것이라는 것을.
§42.52.10auditis hostium copiis respicerent suum ipsi exercitum, quantum numero, quantum genere militum praestarent tironibus raptim ad id bellum conscriptis ipsi, a pueris eruditi artibus militiae, tot subacti atque durati bellis.
적의 병력에 대해 들었으니 그들 스스로 자신들의 군대를 되돌아보아야 한다. 이 전쟁을 위해 급히 징집된 신병들에 비해 자신들이 수에서나 병사의 질에서나 얼마나 뛰어난지를. 자신들은 어릴 때부터 군사 기술을 교육받았고, 이토록 많은 전쟁을 거쳐 단련되고 굳건해졌기 때문이다.
§42.52.11auxilia Romanis Lydos et Phrygas et Numidas esse, sibi Thracas Gallosque, ferocissimas gentium.
로마인들의 보조 부대는 리디아인, 프리기아인, 누미디아인이지만, 자신들에게는 여러 민족 중 가장 사나운 트라키아인과 갈리아인이 있다는 것을.
arma illos habere ea, quae sibi quisque paraverit pauper miles, Macedonas prompta ex regio apparatu, per tot annos patris sui cura et inpensa facta.
저들이 가진 무기는 가난한 병사 각자가 스스로 마련한 것이지만, 마케도니아인들은 수년 동안 아버지의 배려와 비용으로 제작되어 왕의 병기고로부터 즉각 제공된 무기를 가지고 있다는 것을.
§42.52.12commeatum illis cum procul, tum omnibus sub casibus maritimis fore; se et pecuniam et frumentum, praeter reditus metallorum, in decem annos seposuisse.
저들의 군량은 멀리서, 그것도 해상의 모든 위험 속에서 전해지겠지만, 자신은 광산 수입 외에도 10년 치의 자금과 곡물을 따로 저축해 두었다는 것을.
§42.52.13omnia, quae deorum indulgentia, quae regia cura praeparanda fuerint, plena cumulataque habere Macedonas;
신들의 은혜와 왕의 배려로 준비되어야 했던 모든 것을 마케도니아인들은 가득하고 풍성하게 누리고 있다는 것을.
§42.52.14animos habendos esse, quos habuerint maiores eorum, qui Europa omni domita transgressi in Asiam incognitum famae aperuerint armis orbem terrarum nec ante vincere desierint, quam Rubro mari inclusis, quod vincerent, defuerit.
그들은 온 유럽을 제압하고 아시아로 건너가 무력으로 세상에 알려지지 않았던 세계를 개척했으며, 홍해에 가로막혀 자신들이 정복할 대상이 부족해질 때까지 이기기를 멈추지 않았던 선조들이 가졌던 것과 같은 용기를 가져야 한다는 것을.
§42.52.15at hercule nunc non de ultimis Indiae oris, sed de ipsius Macedoniae possessione certamen fortunam indixisse.
그러나 정말로 이제는 인도의 극변이 아니라 마케도니아 자체의 영유를 두고 운명이 싸움을 선언했다는 것을.
cum patre suo gerentis bellum Romanos speciosum Graeciae liberandae praetulisse titulum:
자신의 아버지와 전쟁을 벌일 때 로마인들은 그리스를 해방한다는 그럴싸한 명분을 내세웠다는 것을.
§42.52.16nunc propalam Macedoniam in servitutem petere, ne rex vicinus imperio sit Romano, ne gens bello nobilis arma habeat.
이제는 공공연히 마케도니아를 노예 상태로 만들고자 하는데, 이는 로마 제국 근처에 이웃한 왕이 없도록 하기 위함이고, 전쟁으로 이름 높은 민족이 무기를 가지지 못하게 하기 위함이라는 것을.
haec enim tradenda superbis dominis esse cum rege regnoque, si absistere bello et facere imperata velint.
만약 그들이 전쟁을 그만두고 명령에 따르기를 원한다면, 이것들은 왕과 왕국과 더불어 오만한 주인들에게 넘겨져야 하기 때문이다.