Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §41.5.1-41.5.12

전멸 오보에 따른 비상 징집과 사태 진정

1770개 구절 중 1567번째 · 라틴어

요약

로마군이 전멸했다는 오보가 전해져 이탈리아 전역에 대규모 비상 징집령이 내려졌으나, 군대가 무사하다는 진실이 밝혀지면서 긴장이 풀리고 군단들은 아퀼레이아에서 겨울 숙영에 들어갔습니다.

§41.5.1forte ita evenit, ut Cn. et L. Gavillii Novelli, Aquileienses, cum commeatu venientes, ignari prope in capta castra ab Histris inciderent.
우연히 이와 같이 일이 일어났으니, 아퀼레이아인인 그나이우스와 루키우스 가빌리우스 노벨루스가 보급품을 가지고 오다가, 아무것도 모른 채 히스트리아인들에게 점령당한 진영 속으로 거의 들어갈 뻔했습니다.
§41.5.2ii cum Aquileiam relictis impedimentis refugissent, omnia terrore ac tumultu non Aquileiae modo, sed Romae quoque post paucos dies inpleverunt;
그들이 수하물을 남겨둔 채 아퀼레이아로 도망쳤을 때, 아퀼레이아뿐만 아니라 며칠 뒤에는 로마까지도 온통 공포와 소란으로 채웠습니다.
§41.5.3quo non capta tantum castra ab hostibus nec fuga, quae vera erant, sed perditas res deletumque exercitum omnem allatum est.
그곳에, 적들에게 진영을 빼앗겼다는 것과 군대가 도망쳤다는 것뿐만 아니라—이것은 사실이었지만—상황이 파멸에 이르렀고 전군이 전멸했다는 전갈이 전해졌습니다.
§41.5.4itaque, quod in tumultu fieri solet, dilectus extra ordinem non in urbe tantum, sed tota Italia indicti.
그리하여 비상사태에서 흔히 행해지듯, 도성뿐만 아니라 이탈리아 전역에 비상 징집령이 선포되었습니다.
duae legiones civium Romanorum conscriptae, et decem milia peditum cum equitibus quingentis sociis nominis Latini imperata.
로마 시민으로 구성된 두 군단이 편성되었고, 라티움 명의 동맹시들에게 보병 1만 명과 기병 500명이 요구되었습니다.
§41.5.5M. Iunius consul transire in Galliam et ab civitatibus provinciae eius, quantum quaeque posset, militum exigere iussus.
집정관 마르쿠스 유니우스는 갈리아로 건너가 그 속주의 여러 공동체들로부터 각각이 감당할 수 있는 만큼의 병사를 징집하라는 명령을 받았습니다.
§41.5.6simul decretum, ut Ti. Claudius praetor militibus legionis quartae et socium Latini nominis quinque milibus, equitibus ducentis quinquaginta, Pisas ut convenirent, ediceret, eamque provinciam, dum consul inde abesset, tutaretur;
이와 동시에, 법무관 티베리우스 클라우디우스가 제4군단의 병사들과 라티움 명 동맹시의 보병 5,000명, 기병 250명에게 피사에 집결하도록 포고령을 내리고, 집정관이 그곳을 비운 동안 그 속주를 수호해야 한다는 결의가 내려졌습니다.
§41.5.7M. Titinius praetor legionem primam, parem numerum sociorum peditum equitumque, Ariminum convenire iuberet.
또한 법무관 마르쿠스 티티니우스는 제1군단과 그와 같은 수의 동맹시 보병 및 기병에게 아리미눔에 집결하도록 명령해야 한다는 결의도 있었습니다.
§41.5.8Nero paludatus Pisas in provinciam est profectus;
네로는 장군의 망토를 입고 자신의 속주인 피사로 출발했습니다.
Titinius C. Cassio tribuno militum Ariminum, qui praeesset legioni, misso dilectum Romae habuit.
티티니우스는 군단을 지휘하도록 군사 호민관 가이우스 카시우스를 아리미눔으로 파견한 뒤, 로마에서 징집을 실시했습니다.
§41.5.9M. Iunius consul ex Liguribus in provinciam Galliam transgressus, auxiliis protinus per civitates Galliae militibusque coloniis imperatis, Aquileiam pervenit.
집정관 마르쿠스 유니우스는 리구리아인들의 지역에서 갈리아 속주로 건너가, 즉시 갈리아의 여러 공동체들로부터 보조병을, 식민시들로부터 병사들을 징발한 뒤 아퀼레이아에 도착했습니다.
§41.5.10ibi certior factus exercitum incolumem esse, scriptis litteris Romam, ne tumultuarentur, ipse remissis auxiliis, quae Gallis imperaverat, ad collegam est profectus.
그곳에서 군대가 무사하다는 소식을 들은 그는, 로마인들이 동요하지 않도록 편지를 써서 보낸 뒤, 자신은 갈리아인들에게 징발했던 보조병들을 돌려보내고 동료 집정관이 있는 곳으로 출발했습니다.
§41.5.11Romae magna ex necopinato laetitia fuit: dilectus omissus est, exauctorati, qui sacramento dixerant, et exercitus, qui Arimini pestilentia adfectus erat, domum dimissus.
로마에서는 뜻밖에 큰 기쁨이 일어났습니다. 징집은 중단되었고, 군사 선서를 했던 자들은 군 복무에서 해제되었으며, 아리미눔에서 전염병으로 고통받던 군대도 집으로 돌려보내졌습니다.
§41.5.12Histri magnis copiis cum castra haud procul consulis castris haberent, postquam alterum consulem cum exercitu novo advenisse audierunt, passim in civitates dilapsi sunt.
히스트리아인들은 대군을 거느리고 집정관의 진영에서 그리 멀지 않은 곳에 진을 치고 있었으나, 다른 집정관이 새로운 군대와 함께 도착했다는 소식을 듣자 사방으로 자신들의 공동체들로 흩어져 버렸습니다.
consules Aquileiam in hiberna legiones reduxerunt.
집정관들은 군단들을 겨울 숙영을 위해 아퀼레이아로 철수시켰습니다.

어휘·문법 주석

  1. 41.5.1ignari prope — ignari는 주격 복수 형용사로, 주어(노벨루스 형제)의 상태를 서술적으로 수식합니다("아무것도 모른 채"). prope는 부사로 여기서는 inciderent를 수식하며, 사태가 거의 일어날 뻔했음을 나타냅니다("거의 ~할 뻔했다").
  2. 41.5.3allatum est — 비인칭 수동태 동사로 "~라는 전갈이 전해졌다"를 의미합니다. 주어에 상당하는 것으로, 전반부에는 capta castra와 fuga(이것들은 사실이므로 quae vera erant로 수식됨)가 병렬되고, 후반부에는 sed 이하의 대격 부정사구(perditas res deletumque exercitum omnem [esse], 이것은 오보)가 이어집니다. 관계부사 quo(그곳으로)는 로마 및 각지를 가리킵니다.
  3. 41.5.6socium — sociorum(속격 복수)의 고풍스러운 축약형으로, socium Latini nominis는 "라티움 명 동맹시의"를 의미합니다. 고전기 리비우스의 문체에서 공식적이거나 고풍스러운 표현으로 사용되었습니다.
  4. 41.5.8Nero — 6절에서 언급된 법무관 티베리우스 클라우디우스(Ti. Claudius praetor)를 가리킵니다. 리비우스는 동일 인물을 씨족명(Claudius)과 가족명(Nero)으로 번갈아 부르곤 합니다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §41.5.1-41.5.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.5.1-41.5.12

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.