§41.20.1Romano more, sella eburnea posita, ius dicebat disceptabatque controversias minimarum rerum.
그는 로마의 관습에 따라 상아 의자를 놓고 재판을 집행하며 아주 사소한 일들의 분쟁을 해결했다.
§41.20.2adeoque nulli fortunae adhaerebat animus per omnia genera vitae errans, uti nec sibi nec aliis, quinam homo esset, satis constaret.
그의 마음은 온갖 종류의 삶을 방황하며 그 어떤 처지에도 고정되지 못했기에, 자기 자신이나 다른 이들에게도 그가 도대체 어떤 사람인지 충분히 명확하지 않을 정도였다.
§41.20.3non adloqui amicos, vix notis familiariter arridere, munificentia inaequali sese aliosque ludificari;
친구들에게 말을 건네지도 않고, 아는 사람들에게 친근하게 미소 짓는 일도 거의 없었으며, 종잡을 수 없는 너그러움으로 자신과 타인들을 놀려먹었다.
quibusdam honoratis magnoque aestimantibus se puerilia, ut escae aut lusus, munera dare, alios nihil expectantes ditare.
존경받고 그를 높이 평가하는 이들에게는 음식이나 장난감 같은 어린아이 같은 선물을 주었고, 아무것도 기대하지 않던 다른 이들은 부유하게 만들어 주었다.
§41.20.4itaque nescire, quid sibi vellet, quibusdam videri; quidam ludere eum simpliciter, quidam haud dubie insanire aiebant.
그리하여 어떤 이들에게는 그가 자신이 무엇을 원하는지 모르는 것처럼 보였으며, 어떤 이들은 그가 그저 장난을 치고 있는 것이라 말했고, 다른 이들은 그가 틀림없이 미쳤다고 말했다.
§41.20.5in duabus tamen magnis honestisque rebus vere regius erat animus, in urbium donis et deorum cultu.
그러나 두 가지 거대하고 명예로운 일, 즉 도시들에 대한 기부와 신들에 대한 예배에 있어서 그의 정신은 진정으로 왕다웠다.
§41.20.6Megalopolitanis in Arcadia murum se circumdaturum urbi est pollicitus maioremque partem pecuniae dedit; Tegeae theatrum magnificum e marmore facere instituit;
아르카디아의 메갈로폴리스 시민들에게는 도시를 둘러쌀 성벽을 세워주겠다고 약속하고 자금의 대부분을 대주었으며, 테게아에는 대리석으로 된 웅장한 극장을 짓기 시작했다.
§41.20.7Cyzici in prytaneo — id est penetrale urbis, ubi publice, quibus is honos datus est, vescuntur — vasa aurea mensae unius posuit.
키지코스의 프뤼타네이온—즉, 이 영예를 얻은 자들이 공비로 식사를 하는 도시의 가장 신성한 곳—에는 식탁 하나 분량의 황금 그릇들을 놓아두었다.
Rhodiis, ut nihil unum insigne, ita omnis generis, ut quaeque usus eorum postulaverunt, dona dedit.
로도스인들에게는 특별히 눈에 띄는 단 하나의 선물은 없었을지라도, 그들의 필요가 요구하는 바에 따라 모든 종류의 선물을 주었다.
§41.20.8magnificentiae vero in deos vel Iovis Olympii templum Athenis, unum in terris incohatum pro magnitudine dei, potest testis esse;
실로 신들에 대한 그의 너그러움은 아테네의 올림피아 유피테르 신전이 증언해 줄 수 있는데, 이는 신의 위대함에 걸맞게 지상에서 착공된 유일한 신전이다.
§41.20.9sed et Delum aris insignibus statuarumque copia exornavit, et Antiochiae Iovis Capitolini magnificum templum, non laqueatum auro tantum, sed parietibus totis lammina inauratum, et alia multa in aliis locis pollicitus, quia perbreve tempus regni eius fuit, non perfecit.
그뿐만 아니라 델로스 섬을 훌륭한 제단들과 수많은 조각상으로 장식했고, 안티오키아에는 금박 천장뿐만 아니라 벽면 전체가 금판으로 도금된 카피톨리움 유피테르의 웅장한 신전을 세웠으며, 다른 여러 곳에도 많은 것을 약속했으나 그의 재위 기간이 너무나 짧았기 때문에 그것들을 완공하지는 못했다.
§41.20.10spectaculorum quoque omnis generis magnificentia superiores reges vicit, reliquorum sui moris et copia Graecorum artificum;
온갖 종류의 구경거리의 화려함에서도 그는 이전의 왕들을 능가했는데, 그 밖의 것들은 그 자신의 관습에 따른 것이자 그리스 예술가들의 풍부함에서 비롯된 것이었다.
§41.20.11gladiatorum munus, Romanae consuetudinis, primo maiore cum terrore hominum, insuetorum ad tale spectaculum, quam voluptate dedit;
로마의 관습인 검투사 경기를 처음에는 그러한 구경거리에 익숙하지 않은 사람들에게 즐거움보다는 더 큰 공포를 주는 방식으로 개최했다.
§41.20.12deinde saepius dando et modo volneribus tenus, modo sine missione, etiam familiare oculis gratumque id spectaculum fecit, et armorum studium plerisque iuvenum accendit.
그러다가 이를 더 자주 개최하고, 때로는 부상을 입히는 선에서 그치고 때로는 조명 없이 결판을 내게 함으로써, 그 구경거리를 눈에 익숙하고 즐거운 것으로 만들었으며, 대부분의 젊은이들에게 무예에 대한 열정을 불태우게 했다.
§41.20.13itaque qui primo ab Roma magnis pretiis paratos gladiatores accersere solitus erat, iam suo Scipio inter peregrinos.
그리하여 처음에는 로마에서 비싼 값에 준비된 검투사들을 불러오곤 했던 그가, 이제는 자신의 스키피오가 이방인들 사이에서.