§41.18.1hostes sub adventum C. Claudi, a quo duce de meminerant nuper ad Scultennam flumen victos fugatosque, locorum magis praesidio adversus infeliciter expertam vim quam armis se defensuri, duos montes Letum et Ballistam ceperunt muroque insuper amplexi sunt.
적들은 최근 스쿨텐나 강가에서 자신들을 격파하고 패주하게 만든 장군으로 기억하고 있던 가이우스 클라우디우스의 도착이 가까워지자, 불행히도 직접 겪었던 로마의 무력에 맞서 무기보다는 오히려 지형의 보호를 통해 몸을 지키고자, 레툼과 발리스타라는 두 산을 점령하고 게다가 그 주변을 성벽으로 둘렀다.
§41.18.2tardius ex agris demigrantes oppressi ad mille et quingenti perierunt;
들판에서 대피하는 것이 너무 늦어 기습을 당한 사람들 중 약 1,500명이 목숨을 잃었다.
§41.18.3ceteri montibus se tenebant, et ne in metu quidem feritatis ingenitae obliti saeviunt in praedam, quae Mutinae parta erat.
나머지 사람들은 산에 머물렀는데, 공포 속에서도 타고난 잔혹함을 잊지 않고 무티나에서 얻은 전리품에 대고 광포하게 날뛰었다.
captivos cum foeda laceratione interficiunt; pecora in fanis trucidant verius passim quam rite sacrificant.
그들은 포로들을 잔혹하게 난도질하여 죽였고, 신전의 가축들을 예법에 따라 제물로 바치기보다는 오히려 곳곳에서 무참히 도살했다.
§41.18.4satiati caede animantium, quae inanima erant parietibus adfigunt, vasa omnis generis usui magis quam in speciem facta.
생물들의 도살에 싫증이 나자, 그들은 생명이 없는 것들, 즉 장식용이라기보다는 실용을 위해 만들어진 온갖 종류의 그릇들을 벽에 박아 넣었다.
§41.18.5Q. Petilius consul, ne absente se debellaretur, litteras ad C. Claudium misit, ut cum exercitu ad se in Galliam veniret: campis Macris se eum expectaturum.
집정관 퀸투스 페틸리우스는 자신이 없는 사이에 전쟁이 끝나버리지 않도록, 군대를 이끌고 갈리아에 있는 자신에게 오라는 서한을 가이우스 클라우디우스에게 보냈다. 그는 마크리 평원에서 그를 기다릴 것이라고 썼다.
§41.18.6litteris acceptis Claudius ex Liguribus castra movit exercitumque ad campos Macros consuli tradidit.
서한을 받은 클라우디우스는 리구리아인들의 땅에서 진영을 옮겨 마크리 평원에서 군대를 집정관에게 인도했다.
eodem paucis post diebus C. Valerius consul alter venit.
며칠 후 그곳으로 다른 집정관 가이우스 발레리우스가 도착했다.
§41.18.7ibi divisis copiis, prius quam digrederentur, communiter ambo exercitus lustraverunt.
그곳에서 군대를 나눈 후, 그들이 흩어지기 전에 두 군대는 공동으로 군대의 정화 의식을 거행했다.
tum sortiti, quia non ab eadem utrumque parte adgredi hostem placebat, regiones quas peterent.
그런 다음 양측이 같은 방향에서 적을 공격하는 것이 좋지 않다고 여겨졌기 때문에, 각자 가야 할 지역을 추첨으로 정했다.
§41.18.8Valerium auspicato sortitum constabat, quod in templo fuisset;
발레리우스가 신성한 구역(템플룸) 안에 있었기 때문에 길조를 보고 추첨을 진행했음이 분명했다.
in Petilio id vitii factum postea augures responderunt, quod extra templum sortem in sitellam † in templum latam foris ipse oporteret.
페틸리우스에 대해서는, 템플룸 밖에 있으면서 템플룸 안으로 들여온 추첨용 항아리에 담긴 추첨에 관하여 [……]를 야외에서 자신이 직접 행해야 했음에도 [……]라는 절차상의 결함이 발생했다고 훗날 조점관들이 답변했다.
§41.18.9profecti inde in diversas regiones.
그들은 그곳에서 서로 다른 지역을 향해 출발했다.
Petilius adversus Ballistae et Leti iugum, quod eos montes perpetuo dorso inter se iungit, castra habuit.
페틸리우스는 발리스타 산과 레툼 산의 산등성이, 즉 이 두 산을 연속된 능선으로 서로 연결해 주던 산등성이를 마주 보고 진영을 구축했다.
§41.18.10ibi adhortantem eum pro contione milites, inmemorem ambiguitatis verbi, ominatum ferunt se eo die Letum capturum esse.
그곳에서 그가 민회 앞에서 군사들을 격려하고 있을 때, 단어의 이의성을 의식하지 못한 채 "나는 오늘 레툼(레툼 산/죽음)을 차지할 것이다"라고 불길하게 예언했다고 전해진다.
§41.18.11duabus simul partibus subire in adversos montes coepit.
그는 동시에 두 방향에서 마주 보는 산을 오르기 시작했다.
ea pars, in qua ipse erat, inpigre succedebat.
그 자신이 있던 쪽은 활발하게 올라갔다.
alteram hostes cum propulissent, ut restitueret rem inclinatam, consul equo advectus suos quidem a fuga revocavit, ipse, dum incautius ante signa obversatur, missili traiectus cecidit.
적들이 다른 한쪽을 밀어붙였을 때, 무너지는 형세를 바로잡기 위해 집정관은 말을 타고 달려가 자군 군사들을 도망치지 못하도록 불렀으나, 그 자신은 군기 앞에서 너무 방심하여 움직이다가 투창에 찔려 쓰러졌다.
§41.18.12nec hostes ducem occisum senserunt, et suorum pauci, qui viderant, haud neglegenter, ut qui in eo victoriam verti scirent, corpus occultavere.
적들은 장군이 전사했음을 알아차리지 못했고, 이를 목격한 자군의 소수 군사들도 그곳에 승리가 달려 있음을 알고 있었기에 소홀히 하지 않고 신속하게 시신을 숨겼다.
§41.18.13alia multitudo peditum equitumque deturbatis hostibus montis sine duce cepere.
보병과 기병의 다른 대군이 적을 물리치고 장군이 없는 상태로 산들을 점령했다.
ad quinque milia Ligurum occisa; ex Romano exercitu duo et quinquaginta ceciderunt.
리구리아인은 약 5,000명이 전사했고, 로마 군대에서는 52명이 쓰러졌다.
§41.18.14super tam evidentem tristis ominis eventum etiam ex pullario auditum est vitium in auspicio fuisse, nec id consulem ignorasse.
불길한 징조의 이토록 명백한 결과에 더해, 조점 전담관으로부터 조조에 결함이 있었으며 집정관도 이를 모르지 않았다는 말이 들려왔다.
§41.18.15C. Valerius audita * * * periti religionum iurisque publici, quando duo ordinarii consules eius anni, alter morbo, alter ferro perisset, suffectum consulem negabant recte comitia habere posse.
가이우스 발레리우스는 [……]를 듣고 [……]. 종교 의례와 공법의 전문가들은 그해의 두 정식 집정관이 한 명은 병으로, 한 명은 칼에 맞아 사망했기 때문에, 보궐 집정관이 민회를 올바르게 개최할 수 없다고 주장했다.
§41.18.16* * * deduxit.
[……] 이끌고 퇴각했다.