Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §4.57.1-4.57.12

코수스의 독재관 취임과 볼스키족에 대한 승리

1770개 구절 중 255번째 · 라틴어

요약

군사 호민관 아할라가 독재관 임명을 단행하여 코르넬리우스가 볼스키인들과의 전쟁에서 승리를 거둔다. 이후 귀족들은 단합하여 다음 군사 호민관 선거에서 모든 의석을 독점한다.

§4.57.1haec contentio minime idoneo tempore, cum tantum belli in manibus esset, occupaverat cogitationes hominum,
이 분쟁은 이처럼 큰 전쟁이 목전에 닥쳐 있는 극히 부적절한 시기에 사람들의 생각을 가로막고 있었다.
§4.57.2donec, ubi diu alternis Iulius Corneliusque, cum ad id bellum ipsi satis idonei duces essent, non esse aequum mandatum sibi a populo eripi honorem disseruere, §4.57.3tum Ahala Servilius tribunus militum tacuisse se tam diu ait, non quia incertus sententiae fuerit — quem enim bonum civem secernere sua a publicis consilia? —, sed quia maluerit collegas sua sponte cedere auctoritati senatus, quam tribuniciam potestatem adversus se inplorari paterentur.
마침내 율리우스와 코르넬리우스가 번갈아 가며 오랫동안, 자신들이 그 전쟁에 충분히 적합한 장수들인 이상, 민중이 자신들에게 위임한 관직을 빼앗는 것은 정당하지 않다고 주장했을 때, 그때 군사 호민관 아할라 세르빌리우스는 자신이 그토록 오랫동안 침묵을 지킨 것은 자신의 의견이 불확실해서가 아니라—어떤 선량한 시민이 국가의 계획으로부터 자신의 계획을 분리하겠는가?—동료들이 자신들을 향해 호민관의 권한이 청원되는 것을 묵인하기보다는, 스스로 원로원의 권위에 굴복하기를 바랐기 때문이라고 말했다.
§4.57.4tum quoque, si res sineret, libenter se daturum tempus iis fuisse ad receptum nimis pertinacis sententiae; sed cum belli necessitates non expectent humana consilia, potiorem sibi collegarum gratia rem publicam fore et, si maneat in sententia senatus, §4.57.5dictatorem nocte proxima dicturum ac, si quis intercedat senatus consulto, auctoritate se fore contentum.
그때 역시 상황이 허락했다면, 그들이 너무나 집착하고 있는 의견을 철회할 시간을 기꺼이 주었을 것이나, 전쟁의 긴박함은 인간의 계획을 기다려주지 않기에, 자신에게는 동료들의 호의보다 국가가 더 우선될 것이며, 만일 원로원의 결정이 확고히 유지된다면, 다가오는 밤에 자신이 독재관을 임명할 것이며, 만약 누군가가 원로원 결의를 저지하려 한다면, 자신은 원로원의 권위만으로 만족하겠다고 덧붙였다.
§4.57.6quo facto cum haud inmeritam laudem gratiamque apud omnis tulisset, dictatore P. Cornelio dicto ipse ab eo magister equitum creatus exemplo fuit collegis se eumque intuentibus, quam gratia atque honos opportuniora interdum non cupientibus essent.
이 일로 인해 그가 모두에게서 마땅히 받아야 할 찬사와 감사를 얻었을 때, 푸블리우스 코르넬리우스가 독재관으로 임명되었고, 아할라 자신은 그에 의해 기병장관으로 임명되어, 자신과 독재관을 바라보는 동료들에게 호의와 명예는 때때로 그것을 바라지 않는 자들에게 더욱 적절히 찾아온다는 모범을 보여주었다.
Bellum haud memorabile fuit.
전쟁은 특기할 만한 것이 없었다.
§4.57.7uno atque eo facili proelio caesi ad Antium hostes; victor exercitus depopulatus Volscum agrum; castellum ad lacum Fucinum vi expugnatum, atque in eo tria milia hominum capta ceteris Volscis intra moenia conpulsis nec defendentibus agros.
안티움 근처의 단 한 번의 쉬운 전투에서 적들이 패퇴했고, 승리한 군대는 볼스키인들의 영토를 황폐화했으며, 푸키누스 호수 근처의 요새가 무력으로 함락되어 그곳에서 3천 명의 사람들이 포로가 되었고, 나머지 볼스키인들은 성벽 안으로 쫓겨 들어가 땅을 방어하지 못했다.
§4.57.8dictator bello ita gesto, ut tantum non defuisse fortunae videretur, felicitate quam gloria maior in urbem rediit magistratuque se abdicavit.
독재관은 전쟁을 치르면서 행운이 거의 부족함이 없었던 것처럼 보일 정도로 군을 이끌었고, 명예보다는 행운 면에서 더 큰 자로서 도성으로 돌아와 관직에서 사임했다.
§4.57.9tribuni militum mentione nulla comitiorum consularium habita — credo ob iram dictatoris creati tribunorum militum comitia edixerunt.
군사 호민관들은 집정관 선거에 대해서는 전혀 언급하지 않은 채—내 생각에는 독재관이 임명된 것에 대한 분노 때문인 듯한데—군사 호민관 선거를 공고했다.
§4.57.10tum vero gravior cura patribus incessit, quippe cum prodi causam ab suis cernerent.
그때야말로 귀족들에게 더 심각한 근심이 덮쳐왔으니, 자신들의 대의가 자신들의 편에 서 있던 자들에 의해 저버려지고 있음을 보았기 때문이었다.
§4.57.11itaque sicut priore anno per indignissimos ex plebeis candidatos omnium, etiam dignorum, taedium fecerant, sic tum primoribus patrum splendore gratiaque ad petendum praeparatis omnia loca obtinuere, ne cui plebeio aditus esset.
그리하여 전해에 평민 중 가장 격이 떨어지는 후보자들을 통해 모든 이들에게, 심지어 자격이 있는 자들에게조차 혐오감을 불러일으켰던 것처럼, 이번에는 귀족의 명망가들이 명성과 인망을 갖추고 입후보를 준비하여 어떤 평민도 진입할 수 없도록 모든 자리를 차지했다.
§4.57.12quattuor creati sunt, omnes iam functi eo honore, L. Furius Medullinus, C. Valerius Potius, Num.
네 명이 선출되었는데 모두 이미 그 관직을 지낸 자들이었으니, 루키우스 푸리우스 메둘리누스, 가이우스 발레리우스 포티우스, 누메리우스 파비우스 위불라누스, 가이우스 세르빌리우스 아할라였다.
Fabius Vibulanus, C. Servilius Ahala, hic refectus continuato honore cum ob alias virtutes, tum ob recentem favorem unica moderatione partum.
아할라는 다른 미덕들뿐만 아니라 독보적인 온건함으로 얻은 최근의 인망 덕분에 직무를 연이어 수행하는 형태로 재선되었다.

어휘·문법 주석

  1. 4.57.3secernere — 대격과 부정사(secernere)를 동반한 수사적 의문문. 간접 화법 속의 독립된 의문문이 대격과 부정사로 표현되는 라틴어 구문 법칙을 따르고 있다.
  2. 4.57.4daturum se fuisse — 간접 화법에서 조건문 귀결절의 표현. 직접 화법에서의 `daturus fui`(또는 접속법 과거완료의 대용)가 간접 화법으로 전환되면서 능동 주변적 완료 부정사(daturum fuisse)의 형태를 취하고 있다.
  3. 4.57.8tantum non — '거의'를 뜻하는 관용구. 여기서는 `tantum non defuisse fortunae videretur`로 쓰여, '행운이 거의 부족함이 없었던 것처럼 보였다'는 의미이다.
  4. 4.57.10prodi causam ab suis — 수동태 부정사 `prodi`(배신당하다)의 주어는 `causam`(대의, 공동의 입장)이다. `ab suis`(자신들의 편에 의해)는 귀족 출신이면서도 원로원의 뜻에 따라 독재관을 임명한 군사 호민관 아할라 등을 가리킨다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §4.57.1-4.57.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.57.1-4.57.12

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.