§4.48.1turbatores vulgi erant Sp. Maecilius quartum et M. Metilius tertium tribuni plebis, ambo absentes creati. §4.48.2ei cum rogationem promulgassent, ut ager ex hostibus captus viritim divideretur, magnaeque partis nobilium eo plebi scito publicarentur fortunae — §4.48.3nec enim ferme quicquam agri, ut in urbe alieno solo posita, non armis partum erat, nec quod venisset adsignatumve publice esset praeterquam plebs habebat — §4.48.4, atrox plebi patribusque propositum videbatur certamen.
민중을 선동한 자들은 모두 부재중에 평민 호민관으로 선출된, 네 번째 임기의 스푸리우스 마에킬리우스와 세 번째 임기의 마르쿠스 메틸리우스였다. 그들이 적에게서 빼앗은 토지를 한 사람당 하나씩 분배하고, 그 평민회 결의로 귀족 대부분의 재산을 몰수한다는 법안을 공표했을 때―― 왜냐하면 타인의 토지 위에 세워진 도시의 예가 흔히 그렇듯, 무력으로 획득되지 않은 토지는 거의 없었고, 평민이 소유한 것 외에는 매각되거나 공적으로 할당된 토지도 없었기 때문이다―― 제안된 투쟁은 평민에게나 귀족에게나 끔찍한 것으로 보였다.
nec tribuni militum nunc in senatu, nunc in conciliis privatis principum cogendis viam consilii inveniebant, §4.48.5cum Ap. Claudius, nepos eius, qui decemvir legibus scribendis fuerat, §4.48.6minimus natu ex patrum concilio, dicitur dixisse vetus se ac familiare consilium domo adferre;
군사천인대장들은 때로는 원로원에서, 때로는 유력자들의 사적인 모임을 소집하며 대책을 모색했으나 해결책을 찾지 못하고 있었다. 그때 법 제정 10인관이었던 자의 손자인 아피우스 클라우디우스가, 귀족 회의에서 가장 나이가 어렸음에도 불구하고, 자신의 집에서 오래되고 가문 전래의 계책을 가져왔다고 말했다고 전해진다.
proavum enim suum Ap. Claudium ostendisse patribus viam unam dissolvendae tribuniciae potestatis per collegarum intercessionem. §4.48.7facile homines novos auctoritate principum de sententia deduci, si temporum interdum potius quam maiestatis memor adhibeatur oratio.
즉, 그의 증조부 아피우스 클라우디우스가 동료들의 거부권 행사를 통해 호민관의 권력을 무력화하는 유일한 길을 귀족들에게 보여주었다는 것이었다. 신참자들은, 만약 때로는 위엄보다는 오히려 상황을 염두에 둔 설득이 행해진다면, 유력자들의 권위에 의해 그들의 의견에서 쉽게 돌아선다. 그들의 기개는 처지에 따른 법이다.
§4.48.8pro fortuna illis animos esse; ubi videant collegas principes agendae rei gratiam omnem ad plebem praeoccupasse nec locum in ea relictum sibi, §4.48.9haud gravate adclinaturos se ad causam senatus, per quam cum universe ordini, tum primoribus se patrum concilient. §4.48.10adprobantibus cunctis et ante omnes Q. Servilio Prisco, quod non degenerasset ab stirpe Claudia, conlaudante iuvenem negotium datur, ut, quos quisque posset ex collegio tribunorum, ad intercessionem perlicerent.
동료 유력자들이 법안 추진의 모든 공로를 평민들로부터 독점하여 자신들에게는 그 일에 아무런 자리가 남아있지 않음을 보게 될 때, 그들은 기꺼이 원로원의 입장으로 쏠릴 것이며, 이를 통해 계급 전체뿐만 아니라 귀족의 유력자들에게도 자신들을 환심을 사게 할 수 있다. 모든 이들이 찬성하고, 특히 퀸투스 세르윌리우스 프리스쿠스가 그 젊은이가 클라우디우스 가문의 혈통에서 퇴색하지 않았다고 칭찬하는 가운데, 호민관 동료 단체 중 각자가 설득할 수 있는 인물을 거부권 행사로 끌어들이라는 임무가 부여되었다.
misso senatu prensantur ab principibus tribuni. §4.48.11suadendo, monendo pollicendoque gratum id singulis privatim, gratum universo senatui fore sex ad intercessionem comparavere. §4.48.12posteroque die cum ex composito relatum ad senatum esset de seditione, quam Maecilius Metiliusque largitione pessimi exempli concirent,
원로원이 해산되자 유력자들은 호민관들을 한 사람씩 설득하기 시작했다. 설득하고 훈계하며, 이것이 개인적으로 각자에게 기쁘고 원로원 전체에도 기쁜 일이 될 것이라고 약속함으로써, 그들은 여섯 명을 거부권 행사에 동참시켰다. 이튿날 사전 계획대로, 마에킬리우스와 메틸리우스가 최악의 선례가 될 분배를 통해 선동하고 있던 소요에 대해 원로원에 보고되었을 때, 귀족 유력자들에 의해 다음과 같은 연설들이 행해졌다.
§4.48.13eae orationes a primoribus patrum habitae sunt, ut pro se quisque iam nec consilium sibi suppetere diceret nec se ullam opem cernere aliam usquam praeterquam in tribunicio auxilio. in eius potestatis fidem circumventam rem publicam, tamquam privatum inopem, confugere. §4.48.14praeclarum ipsis potestatique esse non ad vexandum senatum discordiamque ordinum movendam plus in tribunatu virium esse quam ad resistendum inprobis collegis. §4.48.15fremitus deinde universi senatus ortus, cum ex omnibus partibus curiae tribuni appellarentur.
즉, 각자가 이제 자신에게는 아무런 대책도 남아있지 않으며 호민관의 원조 외에는 어디에서도 다른 구제책을 볼 수 없다고 말하게 만들었고, 곤경에 처한 국가가 마치 무력한 사인처럼 그 권력의 보호 속으로 도피하고 있다는 것이었다. 그들 자신과 그 권력에 매우 명예로운 일은, 호민관직에서 원로원을 괴롭히고 계급 간의 불화를 일으키기 위해 존재하는 힘이 불합리한 동료들에게 저항하기 위한 힘보다 결코 크지 않다는 점이었다. 이어서 회의장의 모든 방향에서 호민관들을 부르는 소리가 나면서 원로원 전체의 동요가 일어났다.
tum silentio facto ii, qui praeparati erant gratia principum, quam rogationem a collegis promulgatam senatus censeat dissolvendae rei publicae esse, ei se intercessuros ostendunt.
그때 침묵이 흐른 후, 유력자들의 회유로 미리 준비되어 있던 자들이, 동료들이 공표한 법안을 원로원이 국가를 해체하는 것으로 간주한다면 자신들이 거부권을 행사할 것임을 나타냈다.
gratiae intercessoribus ab senate actae. §4.48.16latores rogationis contione advocata proditores plebis commodorum ac servos consularium appellantes aliaque truci oratione in collegas invecti actionem deposuere.
원로원로부터 거부권 행사자들에게 감사가 표해졌다. 법안 제안자들은 집회를 소집하여 동료들을 평민 이익의 배신자이자 집정관들의 노예라고 부르고, 다른 격렬한 어조로 동료들을 맹렬히 비난한 후 제안 행동을 철회했다.