§37.39.1consul postquam detractari certamen vidit, postero die in consilium advocavit, quid sibi faciendum esset, si Antiochus pugnandi copiam non faceret?
집정관은 전투가 기피되는 것을 보고, 다음 날 회의를 소집하여 만약 안티오코스가 싸울 기회를 주지 않는다면 자신이 어떻게 해야 할지를 자문했다.
§37.39.2instare hiemem; aut sub pellibus habendos milites fore, aut, si concedere in hiberna vellet, differendum esse in aestatem bellum.
겨울이 임박했으니, 병사들을 천막 아래 머물게 하거나, 혹은 겨울 진영으로 물러나고자 한다면 전쟁을 여름까지 연기해야 할 것이었다.
§37.39.3nullum umquam hostem Romani aeque contempserunt.
로마인들이 이토록 경멸한 적은 전무후무했다.
conclamatum undique est, duceret extemplo et uteretur ardore militum,
즉시 군대를 이끌고 병사들의 열의를 활용해야 한다는 외침이 도처에서 터져 나왔다.
§37.39.4qui, tamquam non pugnandum cum tot milibus hostium, sed par numerus pecorum trucidandus esset, per fossas, per vallum castra invadere parati erant, §37.39.5si in proelium hostis non exiret.
병사들은 마치 이토록 수많은 적과 싸우는 것이 아니라 같은 수의 가축을 도살하려는 것처럼, 만약 적이 전투에 나서지 않는다면 해자와 토성을 넘어 적의 진영을 습격할 준비가 되어 있었다.
Cn. Domitius ad explorandum iter, et qua parte adiri hostium vallum posset, missus, postquam omnia certa rettulit, postero die propius admoveri castra placuit;
그나이우스 도미티우스가 경로와 적의 토성 어느 쪽으로 접근할 수 있는지를 정찰하기 위해 파견되었고, 그가 모든 확실한 정보를 가져온 후, 다음 날 진영을 더 가까이 옮기기로 결정되었다.
tertio signa in medium campi prolata et instrui acies coepta est.
사흘째 되는 날 군기가 평원 한가운데로 전진하였고 전투 대형의 정렬이 시작되었다.
§37.39.6nec Antiochus ultra tergiversandum ratus, ne et suorum animos minueret detractando certamen et hostium spem augeret, et ipse copias eduxit, tantum progressus a castris, ut dimicaturum appareret.
안티오코스 역시 전투를 회피함으로써 아군의 사기를 떨어뜨리고 적의 희망을 키워주지 않기 위해 더 이상 지체해서는 안 된다고 생각하여, 자신도 군대를 이끌고 나와 진영에서 전진하여 전투에 임할 것임을 분명히 했다.
§37.39.7Romana acies unius prope formae fuit et hominum et armorum genere.
로마의 전투 대형은 인원과 무기의 종류 면에서 거의 단일한 형태를 띠고 있었다.
duae legiones Romanae, duae socium ac Latini nominis erant; quina milia et quadringenos singulae habebant.
두 개의 로마 군단과 동맹시 및 라틴 세력의 두 군단이 있었으며, 각각 5,400명을 옹위하고 있었다.
§37.39.8Romani mediam aciem, cornua Latini tenuerunt;
로마군이 전투 대형의 중앙을 차지했고, 라틴군이 양 날개를 맡았다.
hastatorum prima signa, dein principum erant, triarii postremos claudebant.
하스타티의 군기가 첫 대열에, 이어서 프린키페스가 있었으며, 트리아리이가 맨 뒤에서 대열을 마무리했다.
§37.39.9extra hanc velut iustam aciem a parte dextra consul Achaeorum caetratis immixtos auxiliares Eumenis, tria milia ferme peditum, aequata fronte instruxit;
이른바 정규 대형의 바깥쪽인 우측에, 집정관은 아카이아인 경장보병들과 뒤섞인 에우메네스의 보조병들, 즉 거의 3,000명의 보병을 전면을 맞추어 배치했다.
ultra eos equitum minus tria milia opposuit, ex quibus Eumenis octingenti, reliquus omnis Romanus equitatus erat;
그 너머에는 3,000명이 채 되지 않는 기병을 맞세웠는데, 그중 800명은 에우메네스의 기병이었고 나머지는 모두 로마 기병이었다.
§37.39.10extremos Trallis et Cretensis — quingentorum utrique numerum explebant — statuit.
가장 바깥쪽에는 트랄레스인들과 크레타인들을 배치했는데, 양측 모두 500명의 수를 채우고 있었다.
§37.39.11laevum cornu non egere videbatur obiectis talibus auxiliis, quia flumen ab ea parte ripaeque deruptae claudebant;
좌익은 그러한 보조 부대를 맞세워 보강할 필요가 없어 보였는데, 그쪽 방면은 강과 험준한 강안이 가로막고 있었기 때문이다.
§37.39.12quattuor tamen inde turmae equitum oppositae.
그럼에도 그곳에 4개 기병중대가 배치되었다.
haec summa copiarum erat Romanis, et duo milia mixtorum Macedonum Thracumque, qui voluntate secuti erant; hi praesidio castris relicti sunt.
이것이 로마군의 총병력이었으며, 자발적으로 종군한 마케도니아인과 트라키아인 혼성 부대 2,000명도 있었으나 이들은 진영 수비를 위해 남겨졌다.
§37.39.13XVI elephantos post triarios in subsidio locaverunt;
트리아리이 뒤편에 예비대로 16마리의 코끼리를 배치했다.
nam praeterquam quod multitudinem regiorum elephantorum — erant autem quattuor et quinquaginta — sustinere non videbantur posse, ne pari quidem numero Indicis Africi resistunt, sive quia magnitudine — longe enim illi praestant — sive robore animorum vincuntur.
왕이 거느린 다수의 코끼리(54마리나 되었으나)를 감당하기 어려워 보였다는 점 외에도, 심지어 동일한 수일지라도 아프리카 코끼리는 인도 코끼리를 대적하지 못하기 때문인데, 크기에서—인도 코끼리가 훨씬 더 우세하므로—든, 혹은 투지에서든 압도당하기 때문이다.