§35.5.1hora secunda ferme concursum est.
대략 제2시에 격돌이 일어났다.
sinistra sociorum ala et extraordinarii prima in acie pugnabant; praeerant duo consulares legati, M. Marcellus et Ti. Sempronius,
동맹군의 좌익과 특별 선발대가 전선에서 싸우고 있었으며, 두 명의 전직 집정관 출신 부관인 마르쿠스 마르켈루스와 티베리우스 셈프로니우스가 그들을 지휘하고 있었다.
§35.5.2prioris anni consul.
후자는 전년도의 집정관이었다.
novus consul nunc ad prima signa erat, nunc legiones continebat in subsidiis, ne certaminis studio prius procurrerent, quam datum signum esset.
신임 집정관은 때로는 전선의 군기 곁에 있었고, 때로는 전투에 대한 열의 때문에 신호가 떨어지기도 전에 돌격하지 않도록 군단들을 예비대로 묶어두고 있었다.
§35.5.3equites earum extra aciem in locum patentem Q. et P. Minucios tribunos militum educere iussit, unde, cum signum dedisset, impetum ex aperto facerent.
그는 그 군단들의 기병들을 전열 밖의 탁 트인 곳으로 인도하도록 군사 트리부누스인 퀸투스와 푸블리우스 미누키우스에게 명령했다. 그곳에서 집정관이 신호를 보냈을 때 사방이 트인 곳에서 돌격을 감행할 수 있도록 하기 위함이었다.
§35.5.4haec agenti nuntius venit a Ti. Sempronio Longo non sustinere extraordinarios impetum Gallorum;
집정관이 이 일을 처리하고 있을 때, 티베리우스 셈프로니우스 롱구스로부터 특별 선발대가 갈리아인들의 공격을 버텨내지 못하고 있다는 전갈이 도달했다.
§35.5.5et. caesos permultos esse et, qui supersint, partim labore partim metu remisisse ardorem pugnae.
또한 매우 많은 이들이 살해당했고, 살아남은 이들도 한편으로는 피로 때문에, 다른 한편으로는 공포 때문에 투지를 잃었다는 것이었다.
legionem alteram ex duabus, si videretur, summitteret, priusquam ignominia acciperetur.
괜찮으시다면, 치욕스러운 패배를 당하기 전에 두 군단 중 하나를 지원군으로 보내달라고 요청했다.
§35.5.6secunda missa est legio, et extraordinarii recepti.
제2군단이 파견되었고 특별 선발대는 후방으로 철수했다.
tum redintegrata est pugna, cum et recens miles et frequens ordinibus legio successisset.
이때 피로하지 않은 새로운 병사들과 대열이 꽉 찬 군단이 교대하여 투입되었으므로 전투는 다시 활기를 띠었다.
§35.5.7et sinistra ala ex proelio subducta est, dextra in primam aciem subiit.
또한 좌익도 전투에서 철수했고 우익이 전선으로 나아갔다.
sol ingenti ardore torrebat minime patientia aestus Gallorum corpora; densis tamen ordinibus nunc alii in alios, nunc in scuta incumbentes sustinebant impetus Romanorum.
내리쬐는 태양이 극심한 열기로 더위를 아주 못 참는 갈리아인들의 신체를 그을렸으나, 그들은 빽빽한 대열을 지어 때로는 서로에게, 때로는 방패에 몸을 기댄 채 로마군의 공격을 견뎌냈다.
§35.5.8quod ubi animadvertit consul, ad perturbandos ordines eorum C. Livium Salinatorem, qui praeerat alariis equitibus, quam concitatissimos equos immittere iubet et legionarios equites in subsidiis esse.
집정관이 이를 알아차리자, 그들의 대열을 교란하기 위해 동맹군 기병을 지휘하던 가이우스 리비우스 살리나토르에게 말들을 최대한 몰아 돌격시키라고 명령하고, 군단 기병들은 예비대로 대기하게 했다.
§35.5.9haec procella equestris primo confudit et turbavit, deinde dissipavit aciem Gallorum,
이 기병의 폭풍 같은 돌격은 처음에는 갈리아군의 전열을 당황하게 하고 교란하더니, 마침내 그들을 패퇴시켰다.
§35.5.10non tamen ut terga darent.
하지만 그들이 완전히 등을 돌려 도망칠 정도는 아니었다.
obstabant duces, hastilibus caedentes terga trepidantium et redire in ordines cogentes;
지휘관들이 가로막고 서서 동요하는 자들의 등을 창자루로 때리며 대열로 돌아가도록 강요했기 때문이다.
sed interequitantes alarii non patiebantur.
그러나 그 사이를 말을 타고 누비는 동맹군 기병들이 이를 허락하지 않았다.
§35.5.11consul obtestabatur milites, ut paulum adniterentur;
집정관은 병사들에게 조금만 더 힘을 내달라고 간곡히 권했다.
victoriam in manibus esse; dum turbatos et trepidantis viderent, instarent; si restitui ordines sivissent, integro rursus eos proelio et dubio dimicaturos.
승리가 손안에 있다, 적들이 혼란스러워하고 동요하는 모습을 보는 동안 압박하라, 만일 대열이 복구되도록 내버려둔다면 다시금 원점의 승패를 알 수 없는 전투를 치러야 할 것이라고 전했다.
§35.5.12inferre vexillarios iussit signa.
그는 기수들에게 군기를 앞으로 전진시키라고 명령했다.
omnes conisi tandem averterunt hostem.
모두가 힘을 모아 마침내 적을 패퇴시켰다.
postquam terga dabant et in fugam passim effundebantur, tum ad persequendos eos legionarii equites immissi.
적들이 등을 돌려 사방으로 흩어져 달아나기 시작하자, 그들을 추격하기 위해 군단 기병들이 투입되었다.
§35.5.13quattuordecim milia Boiorum eo die sunt caesa;
그날 보이인 1만 4천 명이 전사했다.
vivi capti mille nonaginta duo, equites septingenti viginti unus, tres duces eorum, signa militaria ducenta duodecim, carpenta sexaginta tria.
생포된 자는 1,092명, 기병은 721명이었고, 그들의 지휘관 3명, 군기 212개, 마차 63대였다.
§35.5.14nec Romanis incruenta victoria fuit;
로마군에게도 피를 흘리지 않은 승리는 아니었다.
supra quinque milia militum, ipsorum aut sociorum, amissa, centuriones tres et viginti, praefecti socium quattuor et M. Genucius et Q. et M. Marcii tribuni militum secundae legionis.
로마 시민이나 동맹군 병사 5천 명 이상을 잃었고, 백인대장 23명, 동맹군 지휘관 4명, 그리고 제2군단의 군사 트리부누스인 마르쿠스 게누키우스와 퀸투스 및 마르쿠스 마르키우스 형제가 전사했다.