§34.10.1eodem tempore M. Helvio decedenti ex ulteriore Hispania cum praesidio sex milium, dato ab Ap. Claudio praetore, Celtiberi agmine ingenti ad oppidum Iliturgi occurrunt.
같은 시기에, 법무관 아피우스 클라우디우스가 준 육천 명의 호위대를 거느리고 먼 히스파니아에서 물러나고 있던 마르쿠스 헬비우스에게, 켈티베리아인들이 거대한 군세를 이끌고 일리투르기 마을 근처에서 가로막아 섰다.
§34.10.2viginti milia armatorum fuisse Valerius scribit, duodecim milia ex iis caesa, §34.10.3oppidum Iliturgi receptum et puberes omnis interfectos.
발레리우스는 무장한 적병이 이만 명에 달했으며 그중 만 이천 명이 전사하고, 일리투르기 마을이 탈환되었으며 성인 남성들이 모두 처형되었다고 기록했다.
inde ad castra Catonis Helvius pervenit et, quia tuta iam ab hostibus regio erat, praesidio in ulteriorem Hispaniam remisso Romam est profectus et ob rem feliciter gestam ovans urbem est ingressus.
그곳에서 헬비우스는 카토의 진영에 도착했고, 그 지역이 이제 적들로부터 안전해졌기 때문에 호위대를 먼 히스파니아로 돌려보낸 뒤 로마로 출발했으며, 성공적인 작전 수행의 공로로 소개선식을 거행하며 성내로 진입했다.
§34.10.4argenti infecti tulit in aerarium decem quattuor milia pondo septingenta triginta duo et signati bigatorum septendecim milia viginti tres et Oscensis argenti centum undeviginti milia quadringentos undequadraginta.
그는 국고에 미주조 은 일만 사천칠백삼십이 파운드와 비가투스 은화 일만 칠천이십삼 개, 그리고 오스카 은화 십일만 구천사백삼십구 개를 납부했다.
§34.10.5causa triumphi negandi senatui fuit, quod alieno auspicio et in aliena provincia pugnasset.
원로원이 그에게 개선식 허가를 거부한 이유는 그가 타인의 군권 아래에서, 그리고 타인의 속주에서 싸웠기 때문이었다.
ceterum biennio post redierat, cum provincia successori Q. Minucio tradita annum insequentem retentus ibi longo et gravi fuisset morbo.
그러나 실제로는 그가 2년 후에 돌아왔는데, 이는 후임자인 퀸투스 미누키우스에게 속주를 인계한 후, 이듬해에 장기적이고 중한 병으로 인해 그곳에 붙잡혀 있었기 때문이었다.
§34.10.6itaque duobus modo mensibus ante Helvius ovans urbem est ingressus quam successor eius Q. Minucius triumpharet.
그리하여 헬비우스가 소개선식을 거행하며 성내로 진입한 것은 그의 후임자인 퀸투스 미누키우스가 개선식을 거행하기 불과 두 달 전의 일이었다.
§34.10.7hic quoque tulit argenti pondo triginta quattuor milia octingenta et bigatorum septuaginta tria milia et Oscensis argenti ducenta septuaginta octo milia.
이 사람 역시 은 삼만 사천팔백 파운드와 비가투스 은화 칠만 삼천 개, 그리고 오스카 은화 이십칠만 팔천 개를 가져왔다.