Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §31.44.1-31.44.9

아탈로스 왕과의 합류와 아테나이의 비난 결의

1770개 구절 중 1071번째 · 라틴어

요약

로마 함대가 아탈로스 왕과 합류하자, 이에 고무된 아테나이는 필리포스에 대한 격렬한 비난 결의안을 가결하고 말과 글을 통한 전쟁을 벌인다。

§31.44.1haec ea aestate ab Romanis Philippoque gesta terra;
이 여름에 로마인들과 필리포스에 의해 육지에서 행해진 일들은 이러하다.
classis a Corcyra eiusdem principio aestatis cum L. Apustio legato profecta Maleo superato circa Scyllaeum agri Hermionici Attalo regi coniuncta est. §31.44.2tum vero Atheniensium civitas, cui odio in Philippum per metum iam diu moderata erat, id omne in auxilii praesentis spem effudit. §31.44.3nec umquam ibi desunt linguae promptae ad plebem concitandam;
같은 여름 초에 부장 L. 아푸스티우스와 함께 코르키라에서 출발한 함대는 마레아 곶을 돌아 헤르미오니스 영토의 스킬라이움 곶 부근에서 아탈로스 왕과 합류했다.그때 아테나이 시민사회는 필리포스에 대한 증오가 공포 때문에 오랫동안 억제되어 왔으나, 그 모든 증오를 눈앞의 원조에 대한 희망으로 쏟아부었다.그곳에는 민중을 선동하기 위해 기민하게 움직이는 혀가 결코 부족하지 않았다.
quod genus cur in omnibus liberis civitatibus, tum praecipue Athenis, ubi oratio plurimum pollet, favore multitudinis alitur. §31.44.4rogationem extemplo tulerunt plebesque scivit, ut Philippi statuae et imagines omnes nominaque earum, item maiorum eius virile ac muliebre secus omnium tollerentur delerenturque diesque festi, sacra, sacerdotes, quae ipsius maiorumque eius honoris causa instituta essent, omnia profanarentur; §31.44.5loca quoque, in quibus positum aliquid inscriptumve honoris eius causa fuisset, detestabilia esse, neque in iis quicquam postea poni dedicarique placere eorum, quae in loco puro poni dedicarique fas esset; §31.44.6sacerdotes publicos, quotienscumque pro populo Atheniensi sociisque, exercitibus et classibus eorum precarentur, totiens detestari atque exsecrari Philippum, liberos eius regnumque, terrestres navalesque copias, Macedonum genus omne nomenque.
그러한 부류는 모든 자유로운 시민사회에서도 그러하지만, 특히 웅변이 가장 큰 힘을 발휘하는 아테나이에서 군중의 지지를 받아 자라난다.그들은 즉시 법안을 발의했고 평민회는 이를 결의했다. 즉, 필리포스의 모든 동상과 초상 및 거기에 새겨진 이름들, 그리고 그의 조상들 중 남녀를 불문한 모든 이들의 것들이 철거되고 지워지며, 그와 그의 조상들의 명예를 위해 제정되었던 축제일, 제사의례, 사제직의 모든 것이 속화(俗化)되어야 한다는 것이었다.또한 그의 명예를 위해 무언가가 세워지거나 새겨졌던 장소들도 저주받은 곳이 되게 하며, 정결한 장소에 세워지거나 봉헌되는 것이 신법상 허용되는 것 중 그 어떤 것도 이후로는 그 장소들에 세워지거나 봉헌되어서는 안 된다는 것이었다.공공 사제들은 아테나이 민중과 그 동맹국, 그리고 그들의 육군과 해군을 위해 기도할 때마다, 필리포스와 그의 자녀들, 그의 왕국, 그의 육해군 병력, 그리고 마케도니아인의 모든 종족과 이름을 저주하고 비난해야 한다는 것이었다.결의안에는 다음과 같은 내용이 추가되었다.
§31.44.7additum decreto, si quis quid postea, quod ad notam ignominiamque Philippi pertineret, ferret, §31.44.8id omne populum Atheniensem iussurum; si quis contra ignominiam prove honore eius dixisset fecissetve, qui occidisset eum iure caesurum.
즉, 만약 누구든 향후 필리포스의 치욕과 오명에 관계되는 제안을 발의한다면,아테나이 민중은 그 모든 것을 의결할 것이며, 만약 누구든 그의 치욕에 반대하거나 그의 명예를 위해 말하거나 행동한다면, 그를 죽인 자는 정당하게 살해한 것으로 본다는 것이었다.
postremo inclusum, ut omnia, quae adversus Pisistratidas decreta quondam erant, eadem in Philippo servarentur. §31.44.9Athenienses quidem litteris verbisque, quibus solis valent, bellum adversus Philippum gerebant;
마지막으로, 과거 피시스트라토스 참주 일가에 대해 결의되었던 모든 조치들이 필리포스에게도 동일하게 적용되어야 한다는 내용이 포함되었다.아테나이인들은 참으로 자신들이 유일하게 능한 글과 말로써 필리포스에 대항하여 전쟁을 치르고 있었던 것이다.

어휘·문법 주석

  1. 31.44.2cui odio in Philippum per metum iam diu moderata erat — cui는 Atheniensium civitas(여성 단수)를 선행사로 하는 관계대명사(여격)이다. moderata erat는 moderor(디포넌트 또는 수동)의 3인칭 단수 여성형이다. odio는 탈격(또는 여격)이다. cui를 소유의 여격으로 보아 '필리포스에 대한 (아테나이의) 증오가 공포로 인해 오랫동안 억제되어 왔으나'로 해석하는 것이 자연스럽다.
  2. 31.44.3quod genus cur in omnibus liberis civitatibus, tum praecipue Athenis — 사본의 cur는 후속하는 tum과 호응하여 '~도 그러하지만, 특히 ~'를 뜻하는 상관 표현 cum ... tum ...을 형성하기 위해 현대 교정본에서는 일반적으로 cum으로 수정하여 읽는다.
  3. 31.44.4rogationem extemplo tulerunt plebesque scivit, ut — scivit(결의했다)에 이끌리는 명사절이 처음에는 ut+접속법(tollerentur, delerenturque, profanarentur)으로 표현되다가, 이어지는 31.44.5 및 31.44.6에서는 '대격+부정사(Aci)' 구문의 간접화법(loca ... detestabilia esse, sacerdotes ... detestari)으로 전환된다. 이것들은 모두 결의된 법안의 내용이다.
  4. 31.44.8qui occidisset eum iure caesurum — 간접화법 속 조건문의 귀결절이다. caesurum [esse]는 caedo(살해하다)의 미래 능동 부정사이며, 그 주어는 선행사를 포함하는 관계대명사절 qui occidisset(그를 죽인 자)이다. 전체적으로 '만약 누군가 필리포스를 옹호하는 언행을 한다면, 그 사람을 죽인 자는 정당하게 살해한 것이 된다(즉, 살인 행위가 법적으로 정당화된다)'라는 의미이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §31.44.1-31.44.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.44.1-31.44.9

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.