§31.29.1concilium Aetolorum stata die, quod Panaetolium vocant, futurum erat.
아이톨리아인들의 회의가 그들이 파나이톨리온이라 부르는 정해진 날에 열릴 예정이었다.
huic ut occurrerent, et regis legati iter adcelerarunt, et a consule missus L. Furius Purpurio legatus venit;
이에 대처하기 위해 왕의 사절들도 길을 서둘렀고, 집정관이 보낸 사절 루키우스 푸리우스 푸르푸리오도 도착했다.
§31.29.2Atheniensium quoque legati ad id concilium occurrerunt.
아테네인들의 사절들도 그 회의에 참석했다.
primi Macedones, cum quibus recentissimum foedus erat, auditi sunt.
먼저 가장 최근에 조약을 맺었던 마케도니아인들의 의견이 청취되었다.
§31.29.3qui in nulla nova re nihil se novi habere, quod adferrent, dixerunt;
그들은 상황에 아무런 변화가 없는 한, 새로이 가져올 제안이 아무것도 없다고 말했다.
quibus enim de causis experta inutili societate Romana pacem cum Philippo fecissent, compositam semel pacem servare eos debere.
왜냐하면, 그들이 로마와의 동맹이 무익함을 경험한 후 필리포스와 평화를 맺었던 것과 똑같은 이유로, 한 번 맺어진 평화를 그들이 유지해야 하기 때문이라는 것이다.
§31.29.4“an imitari” inquit unus ex legatis “Romanorum licentiam, an levitatem dicam, mavultis? qui cum legatis vestris Romae responderi ita iussissent: “quid ad nos venitis, Aetoli, sine quorum auctoritate pacem cum Philippo fecistis?”,
사절 중 한 사람이 말했다. "아니면 여러분은 로마인들의 방종함, 아니 변덕스러움이라고 해야 할까요, 그것을 모방하기를 더 원하십니까? 로마에서 여러분의 사절들에게 '아이톨리아인들이여, 우리의 승인 없이 필리포스와 평화를 맺어놓고 왜 우리에게 왔는가?'라고 대답하도록 명령했던 그들이, 그 동일한 자들이 이제 필리포스에 대항하여 자신들과 함께 전쟁을 치르자고 요구하고 있습니다.
§31.29.5iidem nunc, ut bellum secum adversus Philippum geratis, postulant; et antea propter vos et pro vobis arma sumpta adversus eum simulabant, nunc vos in pace esse cum Philippo prohibent.
이전에는 여러분을 위해, 여러분을 대신하여 그에 대항해 무기를 든 체하더니, 이제는 여러분이 필리포스와 평화롭게 지내는 것을 금지하고 있습니다.
§31.29.6Messanae ut auxilio essent, primo in Siciliam transcenderunt;
메사나를 돕기 위해 그들은 처음에 시칠리아로 건너갔습니다.
iterum, ut Syracusas oppressas ab Carthaginiensibus in libertatem eximerent;
두 번째로는 카르타고인들에게 억압받던 시라쿠사를 자유롭게 구출하기 위함이었습니다.
§31.29.7et Messanam et Syracusas et totam Siciliam ipsi habent vectigalemque provinciam securibus et fascibus subiecerunt.
그리고 그들 자신들이 메사나와 시라쿠사, 그리고 시칠리아 전체를 소유하고, 그곳을 도끼와 파스케스(속간)에 종속된 조공 속주로 삼았습니다.
§31.29.8scilicet sicut vos Naupacti legibus vestris per magistratus a vobis creatos concilium habetis, socium hostemque libere quem velitis lecturi, pacem ac bellum arbitrio habituri vestro, sic Siculorum civitatibus Syracusas aut Messanam aut Lilybaeum indicitur concilium: — praetor Romanus conventus agit;
과연, 여러분이 나우팍투스에서 자신들의 법에 따라, 여러분에 의해 임명된 정무관들을 통해 회의를 열고, 여러분이 원하는 동맹자와 적을 자유롭게 선택하며, 여러분의 재량에 따라 평화와 전쟁을 결정하는 것처럼, 시칠리아인들의 도시들에게도 시라쿠사나 메사나, 혹은 릴리바에움에서 회의가 소집됩니다. — 로마의 법무관이 그 재판 집회를 주재하는 것입니다.
§31.29.9eo imperio evocati conveniunt;
그들은 그 명령에 의해 호출되어 모입니다.
excelso in suggestu superba iura reddentem, stipatum lictoribus vident;
그리고 높은 연단 위에서 오만하게 법을 집행하며 리크토르들에게 둘러싸여 있는 그를 보게 됩니다.
virgae tergo, secures cervicibus imminent;
매질이 그들의 등 뒤에, 도끼가 그들의 목전에 다가와 있습니다.
et quotannis alium atque alium dominum sortiuntur.
그리고 매년 제비뽑기로 다른 지배자를 배정받습니다.
§31.29.10nec id mirari debent aut possunt, cum Italiae urbes Regium, Tarentum, Capuam, ne finitimas, quarum ruinis crevit urbs Roma, nominem, eidem subiectas videant imperio.
그리고 그들은 이것을 이상하게 여겨서도 안 되고 여길 수도 없습니다. 이탈리아의 도시들인 레기움, 타렌툼, 카푸아가 (그 폐허 위에 로마 시가 성장한 이웃 도시들은 이름조차 언급하지 않더라도) 동일한 지배 아래 굴복해 있는 것을 보고 있기 때문입니다.
§31.29.11Capua quidem, sepulcrum ac monumentum Campani populi, elato et extorri eiecto ipso populo, superest, urbs trunca sine senatu, sine plebe, sine magistratibus, prodigium, relicta crudelius habitanda, quam si deleta foret.
카푸아에 이르러서는, 캄파니아 민족의 무덤이자 기념비가 되어, 민족 자신은 쓸려나가고 추방되어 쫓겨났으나, 도시 자체는 원로원도, 평민도, 정무관도 없이 잘려 나간 도시로 살아남아 있습니다. 마치 파괴된 것보다 더 가혹하게 거주되도록 버려진, 괴물 같은 존재입니다.
§31.29.12furor est, si alienigenae homines, plus lingua et moribus et legibus quam maris terrarumque spatio discreti, haec tenuerint, sperare quicquam eodem statu mansurum.
만약 바다와 육지의 거리보다 언어와 관습과 법률에 의해 더 멀리 떨어져 있는 이방의 사람들이 이곳을 지배하게 된다면, 무언가가 동일한 상태로 유지되기를 기대하는 것은 미친 짓입니다.
§31.29.13Philippi regnum officere aliquid videtur libertati vestrae;
필리포스의 왕국이 여러분의 자유를 다소 방해하는 것처럼 보입니다.
qui, cum merito vestro vobis infensus esset, nihil a vobis ultra quam pacem petiit fidemque hodie pacis pactae desiderat.
그러나 그는 여러분이 자초한 일로 여러분에게 분노했을 때조차 여러분에게 평화 외에는 아무것도 요구하지 않았고, 오늘날에도 합의된 평화에 대한 신의만을 바라고 있습니다.
§31.29.14adsuefacite his terris legiones externas et iugum accipite: sero ac nequiquam, cum dominum Romanum habebitis, socium Philippum quaeretis.
외국의 군단들을 이 땅에 길들이고 멍에를 받아들이십시오. 로마인이라는 주인을 두게 되었을 때, 뒤늦게야 무익하게 필리포스를 동맹자로 찾게 될 것입니다.
§31.29.15Aetolos, Acarnanas, Macedonas, eiusdem linguae homines, leves ad tempus ortae causae diiungunt coniunguntque;
아이톨리아인, 아카르나니아인, 마케도니아인이라는 동일한 언어를 쓰는 사람들은 일시적으로 발생한 원인들 때문에 갈라지고 또 합쳐집니다.
cum alienigenis, cum barbaris aeternum omnibus Graecis bellum est eritque;
하지만 외지인들, 바르바로이들에 대해서는 모든 그리스인들에게 영원한 전쟁이 존재하며 존재할 것입니다.
natura enim, quae perpetua est, non mutabilibus in diem causis hostes sunt.
왜냐하면 그들은 매일 바뀌는 원인 때문이 아니라 영원한 자연에 의해 적이기 때문입니다.
§31.29.16sed unde coepit oratio mea, ibi desinet: hoc eodem loco iidem homines de eiusdem Philippi pace triennio ante decrevistis iisdem improbantibus eam pacem Romanis, qui nunc pactam et compositam turbare volunt.
그러나 내 연설이 시작된 곳에서 끝을 맺겠습니다. 이 동일한 장소에서 여러분 동일한 사람들이 바로 그 필리포스의 평화에 대해 3년 전에 결의했습니다. 당시 그 평화를 비난했던 동일한 로마인들이 이제는 약정되고 타결된 평화를 교란하려 하고 있습니다.
in qua consultatione nihil fortuna mutavit, cur vos mutetis, non video. ”
이 숙의에서 운명이 아무것도 바꾼 것이 없는데, 왜 여러분이 바뀌어야 하는지 나는 이해할 수 없습니다."