§30.15.1Masinissae haec audienti non rubor solum suffusus, sed lacrimae etiam obortae;
마시니사는 이 말을 들으며 단지 붉어질 뿐만 아니라 눈물까지 솟구쳤다.
et cum se quidem in potestate futurum imperatoris dixisset orassetque eum, ut, quantum res sineret, fidei suae temere obstrictae consuleret — §30.15.2promisisse enim se in nullius potestatem eam traditurum —, ex praetorio in tabernaculum suum confusus concessit.
그리고 자신이 정녕 장군의 권한 아래 있을 것이라 말하며, 사정이 허락하는 한, 자신이 경솔하게 맺은 약속에 대해 장군이 배려해 주기를 간청하고는―― ――그녀를 그 누구의 권한에도 넘겨주지 않겠노라고 약속했기 때문이었다――, 혼란스러운 마음으로 본영에서 자신의 천막으로 물러갔다.
§30.15.3ibi arbitris remotis cum crebro suspiritu et gemitu, quod facile ab circumstantibus tabernaculum exaudiri posset, §30.15.4aliquantum temporis consumpsisset, ingenti ad postremum edito gemitu fidum e servis vocat, sub cuius custodia regio more ad incerta fortunae venenum erat,
거기서 방해자들을 물리치고, 천막 근처에 서 있는 자들이 쉽게 들을 수 있을 정도의 잦은 한숨과 신음으로 얼마간의 시간을 보낸 뒤, 마지막으로 거대한 신음을 토해내고는 노예들 중 신뢰하는 한 사람을 불렀는데, 왕실 관습에 따라 운명의 불확실함에 대비한 독약이 그의 보살핌 아래 보관되어 있었다.
§30.15.5et mixtum in poculo ferre ad Sophonibam iubet ac simul nuntiare Masinissam libenter primam ei fidem praestaturum fuisse, quam vir uxori debuerit; quoniam eius arbitrium, qui possint, adimant, secundam fidem praestare, ne viva in potestatem Romanorum veniat.
그리고 그것을 잔에 섞어 소포니스바에게 가져가라고 명령하며 동시에 전하기를, 마시니사는 남편이 아내에게 마땅히 해야 할 첫 번째 신의를 기꺼이 지키고자 했으나, 권력을 가진 이들이 그의 결정권을 빼앗아가 버렸기에, 그녀가 살아 있는 채로 로마인들의 손에 들어가지 않도록 두 번째 신의를 지키는 바라고 하였다.
memor patris imperatoris patriaeque et duorum regum, §30.15.6quibus nupta fuisset, sibi ipsa consuleret.
그녀 자신의 아버지인 장군과 조국, 그리고 그녀가 혼인했던 두 명의 왕을 기억하여, 스스로를 위해 결단하라고 일렀다.
hunc nuntium ac simul venenum ferens minister cum ad Sophonibam venisset,
이 전갈과 독약을 들고 온 심부름꾼이 소포니스바에게 당도했을 때, 그녀는 말했다.
§30.15.7“accipio” inquit “nuptiale munus, nec ingratum, si nihil maius vir uxori praestare potuit.
“남편이 아내에게 그보다 더 큰 것을 해줄 수 없었다면, 이 결혼 선물은 기쁘지 않은 바가 아니니 받겠습니다.
hoc tamen nuntia, melius me morituram fuisse, si non in funere meo nupsissem. ” §30.15.8non locuta est ferocius quam acceptum poculum nullo trepidationis signo dato inpavide hausit.
그러나 다만 이것을 전해 주시오, 내가 나의 장례식 때 혼인하지 않았더라면 더 좋게 죽을 수 있었을 것이라고.” 그녀는 자신이 말한 것 못지않게 사납게, 어떠한 두려움의 기색도 보이지 않고 두려움 없이 잔을 받아 단숨에 들이켰다.
§30.15.9quod ubi nuntiatum est Scipioni, ne quid aeger animi ferox iuvenis gravius consuleret, accitum eum extemplo nunc solatur nunc, §30.15.10quod temeritatem temeritate alia luerit tristioremque rem, quam necesse fuerit, fecerit, leniter castigat.
이 일이 스키피오에게 보고되었을 때, 마음이 아픈 사나운 젊은이가 더 무거운 파멸적 결단을 내리지 않도록, 그를 즉시 불러 한편으로는 위로하고, 다른 한편으로는 그가 경솔함을 또 다른 경솔함으로 기웠으며, 필요 이상으로 슬픈 일을 행하였음을 부드럽게 꾸짖었다.
§30.15.11postero die ut a praesenti motu averteret animum eius, in tribunal escendit et contionem advocari iussit.
다음날 그가 당장의 동요로부터 마음을 돌리도록, 스키피오는 연단에 올라 군사 집회를 소집하라 명령했다.
ibi Masinissam, primum regem appellatum eximiisque ornatum laudibus, aurea corona, aurea patera, sella curuli et scipione eburneo, toga picta et palmata tunica donat.
거기서 마시니사를 가장 먼저 왕이라 부르고 드높은 찬사로 꾸민 뒤, 금관, 금 대접, 쿠룰리스 의자, 상아 지휘봉, 수놓인 토가와 야자수 무늬의 튜니카를 하사했다.
§30.15.12addit verbis honorem: neque magnificentius quicquam triumpho apud Romanos neque triumphantibus ampliorem eo ornatum esse, quo unum omnium externorum dignum Masinissam populus Romanus ducat.
그는 말로써 명예를 더했다. 로마인들에게 개선식보다 더 장엄한 것은 없으며, 개선식 장식 중에서도 로마 인민이 모든 이방인 중에서 오직 마시니사만을 그 격에 맞다고 여긴 이 장식보다 더 성대한 것은 없다고 하였다.
§30.15.13Laelium deinde et ipsum conlaudatum aurea corona donat; et alii militares viri, prout a quoque navata opera erat, donati.
이어 렐리우스 본인도 치하하며 금관을 하사했고, 다른 군인들도 각자 세운 공로에 따라 상을 받았다.
§30.15.14his honoribus mollitus regis animus erectusque in spem propinquam sublato Syphace omnis Numidiae potiundae.
이러한 명예들로 인해 왕의 마음은 누그러졌고, 시팍스가 제거된 지금 온 누미디아를 손에 넣을 수 있다는 임박한 희망으로 분발하게 되었다.