§28.32.1Scipio, cum fide solvendi pariter omnibus noxiis innoxiisque stipendii tum vultu ac sermone in omnes placato facile reconciliatis militum animis, §28.32.2priusquam castra ab Carthagine moveret, contione advocata multis verbis in perfidiam rebellantium regulorum invectus, §28.32.3nequaquam eodem animo se ire professus est ad vindicandum id scelus, quo civilem errorem nuper sanaverit.
스키피오는 유죄인 자나 무죄인 자나 모두에게 동등하게 급료를 지불하겠다는 약속과, 모든 이에 대한 온화한 안색과 담화를 통해 군사들의 마음을 쉽게 달랜 후, 카르타고에서 진영을 옮기기 전에 집회를 소집하여, 반란을 일으킨 소왕들의 배신행위를 많은 말로 격렬히 비난하고, 최근 시민들의 잘못을 치유했을 때와 결코 같은 마음가짐으로 그 범죄를 처벌하러 가는 것이 아니라고 공언했다.
§28.32.4tum se haud secus quam viscera secantem sua, cum gemitu et lacrimis triginta hominum capitibus expiasse octo milium seu imprudentiam seu noxam; nunc laeto et erecto animo ad caedem Ilergetum ire.
이어서 그는, 그때는 마치 자신의 내장을 도려내는 것처럼 신음과 눈물 속에서 서른 명의 목숨으로 8,000명의 경솔함 혹은 죄를 속죄하게 했으나, 이제는 기쁘고 격앙된 마음으로 일레르게테스 부족을 소탕하러 간다고 말했다.
§28.32.5non enim eos neque natos in eadem terra nec ulla secum societate iunctos esse; eam, quae sola fuerit, fidei atque amicitiae, ipsos per scelus rupisse.
왜냐하면 그들은 같은 땅에서 태어난 것도 아니고 자신과 어떤 동맹으로 묶여 있는 것도 아니며, 유일하게 존재했던 인연인 충성과 우정의 끈을 그들 스스로가 죄악을 통해 깨뜨렸기 때문이다.
§28.32.6in exercitu suo se, praeterquam quod omnes cives aut socios Latinique nominis videat, etiam eo moveri, quod nemo fere sit miles, qui non aut a patruo suo Cn. Scipione, qui primus Romani nominis in eam provinciam venerit, aut a patre consule aut a se sit ex Italia advectus: Scipionum nomini,
자신의 군대에서 그는 모든 이가 시민이거나 동맹시 주민 혹은 라티움 동맹의 일원임을 볼 뿐만 아니라, 그 행성에 로마인으로서 최초로 온 자신의 숙부 그나이우스 스키피오나, 혹은 집정관이었던 아버지, 혹은 자기 자신에 의해 이탈리아에서 인도되어 오지 않은 군사가 거의 없다는 사실에도 마음이 움직였다.
§28.32.7auspiciis omnes adsuetos, quos secum in patriam ad meritum triumphum deducere velit, quos consulatum petenti, velut si omnium communis agatur honos, adfuturos speret.
즉, 그들 모두가 스키피오 가문의 이름과 길조에 익숙해져 있으며, 그들을 자신은 마땅히 치러야 할 개선식을 위해 조국으로 함께 데려가고 싶어 하고, 자신이 집정관직을 청할 때 마치 모두의 공동의 명예가 걸려 있는 것처럼 그들이 지원자로서 함께해 주기를 바라고 있는 것이다.
§28.32.8quod ad expeditionem attineat, quae instet, immemorem esse rerum suarum gestarum, qui id bellum ducat.
한편 눈앞에 다가온 원정관련하여, 이 전쟁을 무겁게 생각하는 자는 자신의 이전 업적들을 잊고 있는 자이다.
Magonis hercule sibi, qui extra orbem terrarum in circumfusam Oceano insulam cum paucis perfugerit navibus, maiorem curam esse quam Ilergetum;
맹세코 대양에 둘러싸인 세계의 끝에 있는 섬으로 몇 척의 배를 타고 도망친 마고에 대한 걱정이, 자신에게는 일레르게테스 부족에 대한 걱정보다 더 크다.
§28.32.9quippe illic et ducem Carthaginiensem et quantumcumque Punicum praesidium esse, hic latrones latronumque duces, quibus ut ad populandos finitimorum agros tectaque urenda et rapienda pecora aliqua vis sit, ita in acie ac signis conlatis nullam esse; magis velocitate ad fugam quam armis fretos pugnaturos esse.
왜냐하면 그곳에는 카르타고의 장군과 얼마간의 카르타고 수비대라도 있지만, 여기에는 강도들과 강도들의 우두머리들이 있을 뿐이며, 이들은 이웃의 전답을 약탈하고 가옥을 불태우며 가축을 탈취하는 데는 얼마간의 힘이 있을지 몰라도, 전열을 갖추고 정면으로 맞서 싸울 때는 아무런 힘도 없어 무기보다는 도망치는 속도에 의지해 싸울 것이기 때문이다.
§28.32.10itaque non quod ullum inde periculum aut semen maioris belli videat, ideo se, priusquam provincia decedat, opprimendos Ilergetes duxisse, §28.32.11sed primum, ne inpunita tam scelerata defectio esset, deinde, ne quis in provincia simul virtute tanta et felicitate perdomita relictus hostis dici posset.
따라서 그곳으로부터 어떤 위험이나 더 큰 전쟁의 불씨가 보여서가 아니라, 자신이 행성을 떠나기 전에 일레르게테스 부족을 진압해야겠다고 생각한 것은, 첫째로 그토록 사악한 이탈이 처벌받지 않은 채 남겨지지 않도록 하기 위함이며, 둘째로 그토록 위대한 용맹과 행운으로 완전히 평정된 행성 안에 적이 남겨져 있다는 말을 아무도 할 수 없게 하기 위함이다.
§28.32.12proinde deis bene iuvantibus sequerentur non tam ad bellum gerendum — neque enim cum pari hoste certamen esse — quam ad expetendas ab hominibus scelestis poenas.
그러므로 신들의 크나큰 도우심 속에서, 전쟁을 치르기 위해서라기보다—동등한 적과의 싸움이 아니기 때문이다—사악한 자들에게서 벌을 구하기 위해 그들은 나를 따라야 한다, 라고 했다.