Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §27.10.1-27.10.13

18개 식민지의 충성과 신성한 국고의 황금

1770개 구절 중 856번째 · 라틴어

요약

집정관들은 원로원을 고무했고, 충성을 유지한 18개 식민지로부터 충분한 병력과 자원을 제공받았다. 원로원은 이들에게 감사를 표하는 한편 복종을 거부한 12개 식민지를 묵살하였으며, 신성한 국고에서 20분의 1세 황금을 꺼내 장군들과 군대에 분배했다.

§27.10.1consules hortari et consolari senatum et dicere alias colonias in fide atque officio pristino fore;
집정관들은 원로원을 독려하고 위로하며, 다른 식민시들은 예전의 충성과 의무를 지킬 것이라고 말했다.
eas quoque ipsas, quae officio decesserint, si legati circa eas colonias mittantur, qui castigent, non qui precentur, verecundiam imperii habituras esse.
또한 의무를 저버린 바로 그 식민시들조차도, 만약 그 식민시들에 간청하기 위해서가 아니라 징책하기 위한 사절들이 파견된다면, 제국에 대한 경외심을 갖게 될 것이라고 했다.
§27.10.2permissum ab senatu iis cum esset, agerent facerentque ut e re publica ducerent, pertemptatis prius aliarum coloniarum animis citaverunt legatos quaesiveruntque ab iis, ecquid milites ex formula paratos haberent.
원로원으로부터 국가에 이익이 된다고 생각하는 대로 행하고 조치하라는 허락이 그들에게 내려졌을 때, 먼저 다른 식민시들의 의향을 타진한 뒤, 그들은 사절들을 소환하여 규정에 따라 병사들을 준비해 두었는지 물었다.
§27.10.3pro duodeviginti coloniis M. Sextilius Fregellanus respondit et milites ex formula paratos esse,
18개 식민시를 대표하여 마르쿠스 섹스티리우스 프레겔라누스가 답변하기를, 규정에 따른 병사들이 준비되어 있으며, 만약 더 많은 병력이 필요하다면 더 많이 제공할 것이며, 로마 민중이 그 밖에 무엇을 명령하고 바라든 열성적으로 수행할 것이라고 했다.
§27.10.4et, si pluribus opus esset, pluris daturos et, quidquid aliud imperaret velletque populus Romanus, enixe facturos: ad id sibi neque opes deesse et animum etiam superesse.
이를 위해 자신들에게 자금도 부족하지 않고 의지 또한 차고 넘친다는 것이었다.
§27.10.5consules parum sibi videri praefati pro merito eorum sua voce conlaudari eos, nisi universi patres iis in curia gratias egissent, sequi in senatum eos iusserunt.
집정관들은 그들의 공로에 비해, 원로원 의원 전원이 회의장에서 그들에게 감사를 표하지 않는다면 자신들의 목소리만으로 그들을 찬양하는 것은 불충분해 보인다고 미리 밝히고, 그들에게 원로원 안으로 따라 들어오라고 명령했다.
§27.10.6senatus quam poterat honoratissimo decreto adlocutus eos mandat consulibus, ut ad populum quoque eos producerent et inter multa alia praeclara, quae ipsis maioribusque suis praestitissent, recens etiam meritum eorum in rem publicam commemorarent.
원로원은 가능한 한 가장 영예로운 결의로 그들에게 말을 건넨 뒤 집정관들에게 지시하기를, 그들을 민중 앞에도 내세우게 하고, 그들 자신과 선조들이 보여준 다른 많은 훌륭한 공적들 가운데 국가에 대한 그들의 최근 공로 역시 언급하게 했다.
§27.10.7ne nunc quidem post tot saecula sileantur fraudenturve laude sua: Signini fuere et Norbani Saticulanique et Fregellani et Lucerini et Venusini et Brundisini et Hadriani et Firmani et Ariminenses,
이토록 많은 세월이 흐른 지금도 그들이 침묵 속에 잊히거나 그들의 당연한 찬사를 빼앗겨서는 안 된다.
§27.10.8et ab altero mari Pontiani et Paestani et Cosani, et mediterranei Beneventani et Aesernini et Spoletini et Placentini et Cremonenses.
그들은 시그니아인, 노르바인, 사티쿨라인, 프레겔라인, 루케리아인, 베누시아인, 브룬디시움인, 하드리아인, 피르뭄인, 아리미눔인이었으며, 그리고 다른 쪽 바다로부터는 폰티아인, 파에스툼인, 코사인들이었고, 내륙으로부터는 베네벤툼인, 아에세르니아인, 스폴레티움인, 플라켄티아인, 크레모나인들이었다.
§27.10.9harum coloniarum subsidio tum imperium populi Romani stetit, iisque gratiae in senatu et apud populum actae.
이들 식민시의 원조 덕분에 당시 로마 민중의 제국은 유지되었고, 그들에게 원로원과 민중 앞에서 감사가 표해졌다.
§27.10.10duodecim aliarum coloniarum, quae detractaverunt imperium, mentionem fieri patres vetuerunt, neque illos dimitti neque retineri neque appellari a consulibus.
명령을 거부한 다른 12개 식민시에 관해서는 원로원 의원들이 언급 자체를 금지했고, 그들이 집정관들에 의해 해산되지도, 붙잡히지도, 호명되지도 않게 했다.
ea tacita castigatio maxime ex dignitate populi Romani visa est.
그 무언의 징책이 로마 민중의 품격에 가장 부합하는 것으로 여겨졌다.
§27.10.11cetera expedientibus quae ad bellum opus erant, consulibus aurum vicensimarium, quod in sanctiore aerario ad ultimos casus servabatur, promi placuit.
집정관들이 전쟁에 필요한 다른 사안들을 정비하고 있을 때, 극한의 비상사태를 대비하여 더 신성한 국고에 보관되어 있던 20분의 1세 황금을 꺼내 기로 결정되었다.
prompta ad quattuor milia pondo auri.
꺼내진 황금은 약 4,000파운드였다.
§27.10.12inde quingena pondo data consulibus et M. Marcello et P. Sulpicio proconsulibus et L. Veturio praetori,
거기서 집정관들과 전직 집정관 마르쿠스 마르켈루스 및 푸블리우스 술피키우스, 그리고 법무관 루키우스 베투리우스에게 각각 500파운드씩 지급되었다.
§27.10.13qui Galliam provinciam erat sortitus, additumque Fabio consuli centum pondo auri praecipuum, quod in arcem Tarentinam portaretur;
그(베투리우스)는 갈리아 속주를 추첨으로 배정받았었다. 또한 집정관 파비우스에게는 타렌툼 성채로 실어 가도록 특별 분담금으로 황금 100파운드가 추가되었다.
cetero auro usi sunt ad vestimenta praesenti pecunia locanda exercitui, qui in Hispania bellum secunda sua fama ducisque gerebat.
남은 황금은 자신들과 사령관의 훌륭한 명성과 함께 히스파니아에서 전쟁을 수행하고 있던 군대를 위해 즉시 현금으로 의복을 계약하는 데 사용되었다.

어휘·문법 주석

  1. 27.10.1verecundiam imperii — 속격 `imperii`는 명사 `verecundia`(경외, 존경, 부끄러움)에 걸리는 '목적격적 속격'이다. "제국에 대한 경외(경외심)"로 해석한다.
  2. 27.10.2ut e re publica ducerent — `ducerent`는 `ducere`(생각하다, 판단하다)의 접속법 반과거이다. `e re publica`(국가의 이익이 되는, 국익에 부합하는)라는 관용구와 함께 쓰여 "그들이 국익에 부합한다고 판단하는 대로"라는 뜻을 나타낸다. `ut` 절은 원로원이 집정관들에게 부여한 권한의 내용을 나타낸다.
  3. 27.10.5parum sibi videri — 분사 `praefati`(미리 말하기를)에 의해 이끌리는 간접화법 속 대격과 부정사 구문. 조건절은 접속법 대과거 `nisi... egissent`로 표현되었고, 귀결절은 대격과 부정사 구문 `parum videri... conlaudari`(그들이 찬양받는 것은 불충분해 보인다)로 처리되었다.
  4. 27.10.10neque illos dimitti — 주동사 `vetuerunt`(금지했다)에 걸리는 일련의 수동 부정사들(`dimitti`, `retineri`, `appellari`)의 병렬 구조이다. 앞서 나온 `mentionem fieri`에 이어, 원로원 의원들이 그들에 대한 언급을 금지했을 뿐만 아니라 집정관들이 그들을 해산시키거나, 붙잡아 두거나, 부르는 것(말을 건네는 것)조차 금지했음을 뜻한다.
  5. 27.10.11cetera expedientibus ... consulibus — 현재분사 `expedientibus`와 명사 `consulibus`로 이루어진 '절대탈격' 구문이다. 관계절 `quae ad bellum opus erant`는 `cetera`를 수식한다. 전체적으로 "집정관들이 전쟁에 필요한 다른 일들을 정비하고 있을 때"라는 배경이나 동시 상황을 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §27.10.1-27.10.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:27.10.1-27.10.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.