§26.2.1principio eius anni cum de litteris L. Marcii referretur, res gestae magnificae senatui visae;
그해 초에 루키우스 마르키우스의 서한에 관한 안건이 상정되었을 때, 원로원에게 그의 업적은 훌륭해 보였다.
titulus. honoris, quod imperio non populi iussu, non ex auctoritate patrum dato “propraetor senatui” scripserat, magnam partem hominum offendebat: §26.2.2rem mali exempli esse, imperatores legi ab exercitibus et sollemne auspicandorum comitiorum in castra et provincias procul ab legibus magistratibusque ad militarem temeritatem transferri. §26.2.3et cum quidam referendum ad senatum censerent, melius visum differri eam consultationem, donec proficiscerentur equites, qui ab Marcio litteras attulerant. §26.2.4rescribi de frumento et vestimentis exercitus placuit eam utramque rem curae fore senatui;
그러나 민중의 명령에 의해서도, 원로원 의원들의 권위에 의해서도 주어지지 않은 명령권이었음에도 불구하고 그가 서한에 "원로원에게 부법무관이"라고 써 보낸 그 영예의 칭호는 많은 사람들의 감정을 상하게 했다. 즉, 장군들이 군대에 의해 선출되는 것과, 새점(조점)을 수반하는 민회의 엄숙한 의식이 법과 정무관들로부터 멀리 떨어진 군영과 속주에서 군사적인 경솔함으로 옮겨지는 것은 나쁜 선례가 되는 일이라는 생각 때문이었다. 그리하여 어떤 이들이 이 문제를 원로원에 심의해야 한다고 생각했을 때, 마르키우스로부터 서한을 가져왔던 기병들이 출발할 때까지는 그 자문을 연기하는 편이 더 낫다고 여겨졌다. 군대의 곡물과 의복에 관해서는, 두 가지 사안 모두 원로원의 보살핌이 될 것이라는 답장을 쓰기로 결정했다.
adscribi autem “propraetori L. Marcio” non placuit, ne id ipsum, quod consultationi reliquerant, pro praeiudicato ferret. §26.2.5dimissis equitibus de nulla re prius consules rettulerunt, omniumque in unum sententiae congruebant, agendum cum tribunis plebis esse, primo quoque tempore ad plebem ferrent, quem cum imperio mitti placeret in Hispaniam ad eum exercitum, cui Cn.
그러나 서한의 수신인에 "부법무관 루키우스 마르키우스에게"라고 덧붙여 쓰는 것은, 그들이 자문을 위해 남겨두었던 사안 자체를 답장서가 이미 판결이 난 기정사실로서 실어 나르지 않도록 하기 위해 허락되지 않았다. 기병들을 보낸 후 집정관들은 다른 어떤 일보다 먼저 이 안건을 상정했고, 모두의 의견은 한 가지로 일치했다.
Scipio imperator praefuisset. §26.2.6ea res cum tribunis acta promulgataque est.
즉, 평민호민관들과 교섭하여 가능한 한 빨리 평민회에 안건을 제출하고, 장군 그나에우스 스키피오가 지휘했던 그 군대로 가기 위해 명령권을 가지고 히스파니아로 파견될 사람으로 누구를 정할 것인지 제안해야 한다는 것이었다. 이 일은 호민관들과 함께 처리되고 공표되었다.
sed aliud certamen occupaverat animos. §26.2.7C. Sempronius Blaesus die dicta Cn. Fulvium ob exercitum in Apulia amissum in contionibus vexabat, multos imperatores temeritate atque inscitia exercitum in locum praecipitem perduxisse dictitans, §26.2.8neminem praeter Cn. Fulvium ante conrupisse omnibus vitiis legiones suas, quam proderet.
그러나 다른 다툼이 사람들의 마음을 사로잡고 있었다. 가이우스 셈프로니우스 블라이수스는 재판 기일을 정하고, 아풀리아에서 군대를 잃은 일로 그나에우스 풀비우스를 민회에서 격렬하게 비난하며, 많은 장군들이 경솔함과 무지로 인해 군대를 파멸의 구렁텅이로 몰고 갔다고 거듭 주장했다. 즉, 그나에우스 풀비우스를 제외하고는, 군대를 팔아넘기기(배반하기) 전에 온갖 악덕으로 자신의 군단을 타락시킨 장군은 이전에는 아무도 없었다는 것이었다.
itaque vere dici posse prius eos perisse, quam viderent hostem, nec ab Hannibale, sed ab imperatore suo victos esse. §26.2.9neminem, cum suffragium ineat, satis cernere, cui imperium, cui exercitum permittat.
따라서 그들은 적을 보기도 전에 파멸했고, 한니발이 아니라 자신들의 장군에게 패배한 것이라고 진정으로 말할 수 있다는 것이었다. 투표를 할 때 자기가 누구에게 명령권을, 누구에게 군대를 맡기는지 충분히 분별하는 사람은 아무도 없다.
quid interfuisse inter Ti. Sempronium et Cn. Fulvium? §26.2.10Ti. Sempronium, cum ei servorum exercitus datus esset, brevi effecisse disciplina atque imperio, ut nemo eorum generis ac sanguinis sui memor in acie esset, praesidio sociis, hostibus terrori essent;
티베리우스 셈프로니우스와 그나에우스 풀비우스 사이에 무슨 차이가 있었단 말인가? 티베리우스 셈프로니우스는 노예들의 군대를 양도받았을 때, 규율과 명령을 통해 단기간에 그들 중 누구도 전투 대형에서 자신의 신분이나 혈통을 생각지 않게 만들었고, 동맹국에는 보호가 되고 적에게는 공포가 되도록 만들었다.
Cumas, Beneventum aliasque urbes eos velut e faucibus Hannibalis ereptas populo Romano restituisse: §26.2.11Cn. Fulvium Quiritium Romanorum exercitum, honeste genitos, liberaliter educatos servilibus vitiis imbuisse.
또한 그들은 쿠마에, 베네벤툼 및 다른 도시들을 마치 한니발의 아가리에서 낚아챈 것처럼 로마 민중에게 되돌려주었다. 반면에 그나에우스 풀비우스는 명예롭게 태어나 자유인답게 교육받은 로마 시민들의 군대를 노예와 같은 악덕으로 물들였다.
ergo effecisse, ut feroces et inquieti inter socios, ignavi et inbelles inter hostes essent nec impetum modo Poenorum, sed ne clamorem quidem sustinere possent. §26.2.12nec hercule mirum esse cessisse milites in acie, cum primus omnium imperator fugeret; §26.2.13magis mirari se aliquos stantis cecidisse, et non omnes comites Cn. Fulvi fuisse pavoris ac fugae.
그리하여 그들을 동맹국들 사이에서는 난폭하고 안달하게 만들고, 적들 사이에서는 겁쟁이이고 비전투적으로 만들어, 카르타고인들의 공격은 물론이고, 심지어 그들의 고함 소리조차 버텨내지 못하게 했다. 그리고 맹세코, 모든 이들 중에 장군이 가장 먼저 도망쳤으니 병사들이 전투 대형에서 퇴각한 것은 전혀 놀라운 일이 아니다. 오히려 어떤 이들이 서서 싸우다 쓰러졌으며, 모든 이들이 그나에우스 풀비우스의 공포와 도망의 동반자가 되지 않았다는 점에 자신은 더 놀라워하고 있다.
C. Flaminium, L. Paulum, L. Postumium, Cn. ac P. Scipiones cadere in acie maluisse quam deserere circumventos exercitus: §26.2.14Cn. Fuluium prope unum nuntium deleti exercitus Romam redisse.
가이우스 플라미니우스, 루키우스 파울루스, 루키우스 포스투미우스, 그나에우스 및 푸블리우스 스키피오 등은 포위된 군대를 버리기보다 전투 대형에서 쓰러지는 쪽을 택했다. 그나에우스 풀비우스는 파멸된 군대의 거의 유일한 보고자로서 로마로 돌아왔다.
facinus indignum esse Cannensem exercitum, quod ex acie fugerit, in Siciliam deportatum, ne prius inde dimittatur, quam hostis ex Italia decesserit, et hoc idem in Cn. Fulvi legionibus nuper decretum: §26.2.15Cn. Fulvio fugam ex proelio ipsius temeritate commisso impunitam esse, et eum in ganea lustrisque, ubi iuuentam egerit,
칸나에의 군대는 전투 대형에서 도망쳤다는 이유로 시칠리아로 추방되어 적이 이탈리아에서 떠나기 전에는 그곳에서 제대되지 못하도록 규정되었고, 최근 그나에우스 풀비우스의 군단들에 대해서도 완전히 동일한 처분이 내려졌는데, 이는 실로 부당한 일이다. 그나에우스 풀비우스에 대해서는 그 자신의 경솔함으로 저질러진 전투로부터의 도망이 처벌받지 않은 채 남아 있고, 그는 자신이 청춘을 보냈던 선술집과 유곽에서 노년을 보낼 것이다.
§26.2.16senectutem acturum, milites, qui nihil aliud peccaverint, quam quod imperatoris similes fuerint, relegatos prope in exilium ignominiosam pati militiam;
반면에 장군을 닮았다는 것 외에는 아무런 잘못도 저 지르지 않은 병사들은 거의 유배지와 다름없는 곳으로 쫓겨나 치욕스러운 군 복무를 견뎌내고 있다.
adeo imparem libertatem Romae diti ac pauperi, honorato atque inhonorato esse.
로마에서 자유는 이토록 부유한 자와 가난한 자, 명예를 가진 자와 가지지 못한 자 사이에 불평등한 것이다.