Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §26.13.1-26.13.19

위비우스 위리우스의 카푸아 집단 자결 촉구

1770개 구절 중 808번째 · 라틴어

요약

위비우스 위리우스는 카푸아의 지도자들에게 로마인에게 항복하더라도 가혹한 처벌과 굴욕만이 기다릴 뿐이라고 경고하며, 명예를 지키기 위해 집단 자결을 결행할 것을 촉구한다。

§26.13.1concursus ad curiam populi factus coegit Loesium senatum vocare;
민중이 의사당으로 몰려들자 로에시우스는 원로원을 소집하지 않을 수 없었다.
et primoribus, qui iam diu publicis consiliis aberant, propalam minabantur, nisi venirent in senatum, circa domos eorum ituros se et in publicum omnis vi extracturos esse.
그리고 오랫동안 공적인 회의에 참석하지 않았던 우두머리들에게, 만일 원로원에 나오지 않는다면 그들의 집 주변을 돌아다니며 모든 사람을 힘으로 광장으로 끌어낼 것이라고 공공연히 위협했다.
is timor frequentem senatum magistratui praebuit.
이 공포가 정무관에게 가득 찬 원로원을 제공해 주었다.
§26.13.2ibi cum ceteri de legatis mittendis ad imperatores Romanos agerent, Vibius Virrius, qui defectionis auctor ab Romanis fuerat, interrogatus sententiam negat eos, qui de legatis et de pace ac deditione loquantur, §26.13.3meminisse, nec quid facturi fuerint, si Romanos in potestate habuissent, nec quid ipsis patiendum sit.
거기서 다른 이들이 로마 사령관들에게 보낼 사절단 파견을 논의하고 있을 때, 로마인들로부터의 반란을 주동했던 위비우스 위리우스가 의견을 묻자, 사절단과 평화 및 항복에 대해 이야기하는 자들은 만일 로마인들을 지배하에 두었더라면 자신들이 어떻게 했을지도, 자신들이 무엇을 겪어야 하는지도 기억하지 못하고 있다고 부정했다.
§26.13.4“quid? vos” inquit “ear deditionem fore censetis, qua quondam, ut adversus Samnites auxilium impetraremus, nos nostraque omnia Romanis dedidimus?
"무엇이라고요? 여러분은" 그가 말했다. "이것이 예전에 삼니움인들에 대항하여 원조를 얻기 위해 우리 자신과 우리의 모든 것을 로마인들에게 넘겨주었던 그 항복이 될 것이라고 생각합니까?
§26.13.5iam e memoria excessit, quo tempore et in qua fortuna a populo Romano defecerimus? iam, quem ad modum in defectione praesidium, quod poterat emitti, per cruciatum et ad contumeliam necarimus?
우리가 언제, 그리고 어떤 운명 속에서 로마 인민으로부터 이탈했는지가 벌써 기억에서 사라졌단 말입니까? 반란 당시에 돌려보낼 수도 있었던 수비대를 우리가 어떻게 고문하고 모욕하며 죽였는지가 벌써 (잊혔단 말입니까)?
§26.13.6quotiens in obsidentis quam inimice eruperimus, castra oppugnarimus, Hannibalem vocaverimus ad opprimendos eos? hoc, quod recentissimum est, ad oppugnandam Romam hinc eum miserimus?
우리가 포위자들을 상대로 얼마나 적대적으로 여러 번 돌격했으며, 진영을 공격했고, 그들을 압도하기 위해 한니발을 불러들였습니까? 그리고 가장 최근의 일로서, 로마를 공격하기 위해 우리가 그를 여기서 보냈던 것을?
§26.13.7age contra, quae illi infeste in nos fecerint, repetite, ut ex eo, quid speretis, habeatis.
자, 반대로 그들이 우리에게 적대적으로 행한 일들을 돌이켜보십시오, 그리하여 그것으로부터 여러분이 무엇을 바랄 수 있을지 알 수 있도록 하십시오.
cum hostis alienigena in Italia esset, et Hannibal hostis, et cuncta bello arderent, omissis omnibus, omisso ipso Hannibale ambo consules et duo consulares exercitus ad Capuam oppugnandam miserunt.
외국인 적이 이탈리아에 있고, 한니발이 적이며, 모든 것이 전쟁으로 불타오르고 있을 때, 그들은 모든 것을 제쳐두고 한니발 자신마저 제쳐두고 두 명의 집정관과 두 개의 집정관 군대를 카푸아를 공격하기 위해 보냈습니다.
§26.13.8alterum annum circumuallatos inclusosque nos fame macerant, et ipsi nobiscum ultima pericula et gravissimos labores perpessi, circa vallum ac fossas saepe trucidati ac prope ad extremum castris exuti.
그들은 포위되고 갇힌 우리를 이년째 굶주림으로 피폐하게 만들고 있으며, 그들 스스로도 우리와 함께 극한의 위험과 가장 무거운 노고를 겪었고, 보루와 참호 주변에서 자주 살육당했으며 거의 마지막에는 진영을 빼앗길 뻔했습니다.
§26.13.9sed omitto haec: vetus atque usitata res est in oppugnanda hostium urbe labores ac pericula pati.
그러나 이 일들은 생략합시다. 적의 도시를 공격할 때 노고와 위험을 겪는 것은 오래되고 흔한 일입니다.
§26.13.10illud irae atque odii execrabilis inexpiabilisque indicium est: Hannibal ingentibus copiis peditum equitumque castra oppugnavit et ex parte cepit: tanto periculo nihil moti sunt ab obsidione;
다음의 일이 바로 저주스럽고 속죄할 수 없는 분노와 증오의 증거입니다. 한니발이 보병과 기병의 거대한 군대로 진영을 공격하고 그 일부를 점령했으나, 그토록 큰 위험에도 그들은 포위 공격에서 조금도 움직이지 않았습니다.
profectus trans Vulturnum perussit Calenum agrum: §26.13.11nihil tanta sociorum clade avocati sunt;
그가 불투르누스 강을 건너 출발하여 칼레스 영토를 불태웠으나, 동맹국의 그토록 큰 재앙에도 그들은 조금도 소환되지 않았습니다.
ad ipsam urbem Romam infesta signa ferri iussit: eam quoque tempestatem imminentem spreverunt;
그가 로마 시 자체로 적대적인 군기를 진격시키라 명령했으나, 그들은 그 임박한 폭풍마저 경멸했습니다.
transgressus Anienem amnem tria milia passum ab urbe castra posuit, postremo ad moenia ipsa et ad portas accessit, Romam se adempturum eis, nisi omitterent Capuam, ostendit: §26.13.12non omiserunt.
그가 아니오 강을 건너 시에서 3마일 떨어진 곳에 진영을 치고 마침내 성벽 자체와 성문까지 접근하여, 만일 그들이 카푸아를 포기하지 않는다면 로마를 그들에게서 빼앗을 것임을 보여주었으나, 그들은 포기하지 않았습니다.
feras bestias, caeco impetu ac rabie concitatas, si ad cubilia et catulos earum ire pergas, ad opem suis ferendam avertas: Romanos Roma circumsessa,
맹목적인 충동과 광기로 날뛰는 야수들조차, 만일 그 굴과 새끼들에게로 다가가려 한다면 자신들의 가족을 돕기 위해 방향을 돌릴 것입니다.
§26.13.13coniuges, liberi, quorum ploratus hinc prope exaudiebantur, arae, foci, deum delubra, sepulcra maiorum temerata ac violata a Capua non averterunt: tanta aviditas supplicii expetendi, tanta sanguinis nostri hauriendi est sitis.
그러나 로마인들은 로마가 포위된 것도, 아내들, 자식들(그들의 울음소리가 여기서 거의 들릴 정도였습니다), 제단, 화로, 신들의 신전, 더럽혀지고 유린당한 조상의 무덤들도 카푸아로부터 그들의 방향을 돌려놓지 못했습니다. 형벌을 가하려는 그들의 갈망이 이토록 크고, 우리의 피를 들이키려는 목마름이 이토록 강한 것입니다.
nec iniuria forsitan;
그리고 어쩌면 그것은 부당하지 않을지도 모릅니다.
nos quoque idem fecissemus, si data fortuna esset.
우리 역시 기회가 주어졌더라면 똑같이 했을 것입니다.
itaque quoniam aliter dis immortalibus est visum, cum mortem ne recusare quidem debeam, cruciatus contumeliasque, quas parat hostis, dum liber, dum mei potens sum, effugere morte, praeterquam honesta, etiam leni possum.
그러므로 불사의 신들께서 다르게 뜻하셨기에, 제가 죽음을 거부조차 하지 않아야 하는 한, 적이 준비하는 고초와 모욕을 제가 자유롭고 제 자신을 통제할 수 있는 동안에, 불명예스럽지 않을 뿐만 아니라 온화한 죽음으로 피할 수 있습니다.
§26.13.14non videbo Ap. Claudium et Q. Fulvium victoria insolenti subnixos, neque vinctus per urbem Romanam triumphi spectaculum trahar, ut deinde in carcere expirem aut ad palum deligatus lacerato virgis tergo cervicem securi Romanae subiciam;
저는 오만한 승리에 기대어 선 아피우스 클라우디우스와 퀸투스 풀비우스를 보지 않을 것이며, 결박당한 채 로마 시를 통과하며 개선식의 볼거리로 끌려 다니다가 감옥에서 숨을 거두거나, 기둥에 묶여 채찍으로 등 가죽이 찢긴 채 로마의 도끼 아래 목을 숙이는 일도 없을 것입니다.
nec dirui incendique patriam videbo, §26.13.15nec rapi ad stuprum matre Campanas virginesque et ingenuos pueros.
또한 조국이 파괴되고 불타는 것을 보지 않을 것이며, 캄파니아의 어머니들과 처녀들, 그리고 자유인 신분의 소년들이 강간당하기 위해 끌려가는 것을 보지 않을 것입니다.
§26.13.16Albam, unde ipsi oriundi erant, a fundamentis proruerunt, ne stirpis ne memoria originum suarum extaret: nedum eos Capuae parsuros credam, cui infestiores quam Carthagini sunt.
그들은 자신들이 태어난 고향인 알바를, 그 혈통도 기원의 기억도 남지 않도록 기초부터 무너뜨렸습니다. 하물며 그들이 카푸아를 아껴줄 것이라 어찌 믿겠습니까? 그들은 카푸아에 대해 카르타고에 대해서보다 더 적대적입니다.
§26.13.17itaque quibus vestrum ante fato cedere, quam haec tot tam acerba videant, in animo est, iis apud me hodie epulae instructae parataeque sunt.
그러므로 여러분 중 이토록 많고 가혹한 일들을 보기 전에 운명에 굴복할(죽을) 마음이 있는 이들을 위해, 오늘 제 집에서 잔치가 차려지고 준비되어 있습니다.
§26.13.18satiatis vino ciboque poculum idem, quod mihi datum fuerit circumferetur: ea potio corpus a cruciatu, animum a contumeliis, oculos, auris a videndis audiendisque omnibus acerbis indignisque, quae manent victos, vindicabit.
술과 음식으로 만족했을 때, 제게 주어질 것과 같은 잔이 돌려질 것입니다. 그 음료는 육체를 고초로부터, 영혼을 모욕으로부터, 그리고 눈과 귀를 패배자들을 기다리는 모든 가혹하고 비열한 것들을 보고 듣는 것으로부터 지켜줄 것입니다.
parati erunt, qui magno rogo in propatulo aedium accenso corpora exanima iniciant.
저택의 뜰에 큰 장작더미를 피워 숨진 몸들을 던질 사람들이 준비되어 있을 것입니다.
§26.13.19haec una via et honesta et libera ad mortem.
이것이 죽음으로 가는 유일하며 영예롭고 자유로운 길입니다.
et ipsi virtutem mirabuntur hostes, et Hannibal fortis socios sciet ab se desertos ac proditos esse. ”
적들 스스로도 우리의 용기에 감탄할 것이며, 한니발도 용감한 동맹국이 자신에 의해 버려지고 배신당했음을 알게 될 것입니다.

어휘·문법 주석

  1. 26.13.1Loesium senatum vocare — Loesium은 당시 카푸아의 최고 정무관(meddix tuticus)인 세피우스 로에시우스(Seppius Loesius)를 가리킨다. 대격 Loesium은 부정사 vocare의 의미상 주어이며, 전체적으로 coegit의 목적어가 되는 대격 부정사(AcI) 구문을 형성한다。
  2. 26.13.3meminisse — 앞 절의 negat에 이끌리는 대격 부정사구로, 의미상 주어는 eos(§26.13.2)이다. nec quid facturi fuerint...는 간접의문절이며, 조건문(si... habuissent)의 귀결절로서 가정의 어조를 띠는 접속법 과거완료가 사용되었다。
  3. 26.13.4ear deditionem — 사본에 따라 eam deditionem으로 수정되기도 한다. 지시형용사 ea가 명사 deditionem을 수식하며, 과거 삼니움 전쟁 당시의 항복(deditio)과 현재의 상황을 대조하고 있다。
  4. 26.13.12Romanos Roma circumsessa — §26.13.12에서 §26.13.13에 걸친 긴 주절의 구조이다. feras bestias... avertas(야수조차 방향을 돌릴 것이다)라는 가정적 대조에 이어, Romanos가 목적어(대격)가 되고 일련의 명사구(Roma circumsessa, coniuges, liberi..., arae, foci...)가 병렬 주어로 기능하며, 마지막에 동사 non averterunt로 종결된다。

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §26.13.1-26.13.19. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:26.13.1-26.13.19

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.