§24.48.1eodem anno P. et Cn. Cornelii, cum in Hispania res prosperae essent multosque et veteres reciperent socios et novos adicerent, in Africam quoque spem extenderunt. §24.48.2Syphax erat rex Numidarum, subito Carthaginiensibus hostis factus: §24.48.3ad eum centuriones tres legatos miserunt, qui cum eo amicitiam societatemque facerent et pollicerentur, si perseveraret urguere bello Carthaginienses, gratam eam rem fore senatui populoque Romano et adnisuros, ut in tempore et bene cumulatam gratiam referant. §24.48.4grata ea legatio barbaro fuit;
같은 해에 푸블리우스와 그나에우스 코르넬리우스 형제는 히스파니아에서 전황이 순조로워 많은 옛 동맹국을 되찾고 새로운 동맹국들을 추가하자, 아프리카로도 희망을 넓혔다. 시팍스는 누미디아인들의 왕이었는데, 갑자기 카르타고인들의 적이 되었다. 그들은 그에게 백인대장 세 명을 사절로 보내어 그와 우호 및 동맹 관계를 맺게 하고, 만약 그가 카르타고인들을 전쟁으로 계속 몰아붙인다면 그 일이 원로원과 로마 인민에게 기쁜 일이 될 것이며, 적절한 시기에 충분히 쌓인 감사를 표하기 위해 노력할 것임을 약속하게 했다. 그 사절단은 야만인 왕에게 매우 기쁜 일이었다.
conlocutusque cum legatis de ratione belli gerundi, ut veterum militum verba audivit, quam multarum rerum ipse ignarus esset, ex conparatione tam ordinatae disciplinae animum advertit. §24.48.5tum primum, ut pro bonis ac fidelibus sociis facerent, oravit, ut duo legationem referrent ad imperatores suos, unus apud sese magister rei militaris resisteret.
그는 사절들과 전쟁 수행 방식에 대해 대화를 나누었고, 노련한 군인들의 말을 들었을 때 그토록 잘 정돈된 규율과의 비교를 통해 자신이 얼마나 많은 것에 대해 무지한 상태인지를 깨달았다. 그때 처음으로 그는 선량하고 충실한 동맹국으로서 행동하기 위해, 두 사람은 자신들의 장군들에게 사절단의 보고를 전하러 돌아가고, 한 사람은 자신의 곁에 남아 군사 지도자 역할을 하기를 간청했다.
rudem ad pedestria bella Numidarum gentem esse, equis tantum habilem; §24.48.6ita iam inde a principiis gentis maiores suos bella gessisse, ita se a pueris insuetos.
누미디아 민족은 보병전에 미숙하고 오직 말에만 익숙하다는 것이었다. 그리하여 민족의 기원부터 그들의 조상들이 그렇게 전쟁을 치러왔고, 자신들도 어릴 때부터 그렇게 익숙하지 않았다고 했다.
sed habere hostem pedestri fidentem Marte, cui si aequari robore virium velit, et sibi pedites comparandos esse. §24.48.7et ad id multitudine hominum regnum abundare, sed armandi ornandique et instruendi eos artem ignorare.
그러나 보병전에 의존하는 적을 마주하고 있으니, 만약 힘의 균형에서 그 적과 대등해지기를 원한다면 자신 역시 보병을 갖추어야 한다고 했다. 그리고 이를 위해 왕국에 사람은 풍부하지만 그들을 무장시키고 장비하며 대열을 세우는 기술을 모른다고 했다.
omnia, velut forte congregata turba, soluta ac temeraria esse. §24.48.8facturos se in praesentia quod vellet, legati respondent fide accepta, ut remitteret extemplo eum, si imperatores sui non comprobassent factum. §24.48.9Q. Statorio nomen fuit, qui ad regem remansit.
모든 것이 마치 우연히 모인 군중처럼 무질서하고 무모할 뿐이라는 것이었다. 사절들은 그들의 장군들이 이 조치를 승인하지 않을 경우 즉시 그를 돌려보내겠다는 서약을 받은 후, 당장은 그가 원하는 대로 하겠다고 대답했다. 왕의 곁에 남은 사람의 이름은 퀸투스 스타토리우스였다.
cum duobus Romanis rex Numidas legatos in Hispaniam misit ad accipiendam fidem ab imperatoribus Romanis. §24.48.10isdem mandavit, ut protinus Numidas, qui intra praesidia Carthaginiensium auxiliares essent, ad transitionem perlicerent. §24.48.11et Statorius ex multa iuventute regi pedites conscripsit ordinatosque proxime morem Romanum instruendo et decurrendo signa sequi et servare ordines docuit et operi aliisque iustis militaribus ita adsuefecit, §24.48.12ut brevi rex non equiti magis fideret quam pediti conlatisque aequo campo signis iusto proelio Carthaginiensem hostem superaret. §24.48.13Romanis quoque in Hispania legatorum regis adventus magno emolumento fuit;
왕은 두 명의 로마인과 함께 누미디아인 사절들을 히스파니아로 보내어 로마 장군들로부터 서약을 받게 했다. 그는 이들에게 카르타고인들의 수비대 내에서 보조병으로 복무 중인 누미디아인들을 즉시 투항하도록 유도하라고 지시했다. 스타토리우스는 많은 청년 중에서 왕을 위해 보병을 소집했고, 그들을 로마식에 매우 가깝게 조직하여 대열을 세우고 조련하는 과정을 통해 군기를 따르고 전열을 유지하는 법을 가르쳤으며, 진지 구축 작업과 기타 정규 군사 임무에 매우 잘 적응시켰다. 그리하여 얼마 지나지 않아 왕은 기병 못지않게 보병을 신뢰하게 되었고, 평원에서 군기를 맞대고 벌인 정규 전투에서 카르타고인 적을 물리쳤다. 히스파니아의 로마인들에게도 왕의 사절들이 도착한 것은 큰 이익이었다.
namque ad famam eorum transitiones crebrae ab Numidis coeptae fieri.
왜냐하면 그들의 소식을 듣고 누미디아인들로부터 잦은 투항이 일어나기 시작했기 때문이다.
ita cum Syphace Romanis coepta amicitia est.
이렇게 해서 로마인들과 시팍스 사이의 우호 관계가 시작되었다.
quod ubi Carthaginienses acceperunt, extemplo ad Galam in parte altera Numidiae — Maesulii ea gene vocatur — regnantem legatos mittunt.
카르타고인들이 이 소식을 듣자마자, 즉시 누미디아의 다른 지역—그 부족은 마에술리라고 불린다—을 지배하고 있던 갈라에게 사절을 보냈다.