§24.45.1in ea castra Dasius Altinius Arpinus clam nocte cum tribus servis venit promittens, si sibi praemio foret, se Arpos proditurum esse.
그 진영에 아르피의 다시우스 알티니우스가 밤에 비밀리에 세 명의 노예와 함께 찾아와, 만약 자신에게 충분한 보상이 주어진다면 아르피를 넘겨주겠다고 약속했다.
§24.45.2eam rem ad consilium cum rettulisset Fabius, aliis pro transfuga verberandus necandusque videri ancipitis animi communis hostis, qui post Cannensem cladem, tamquam cum fortuna fidem stare oporteret, ad Hannibalem descisset traxissetque ad defectionem Arpos;
파비우스가 이 문제를 군사 회의에 회부했을 때, 어떤 이들에게는 이 두 마음을 품은 공공의 적을 탈영병으로서 채찍질하고 죽여야 마땅한 것으로 보였다. 그는 칸내의 참패 이후, 마치 운명과 함께 충성도 서 있어야 하는 것처럼 한니발에게 투항하고 아르피를 반란으로 끌어들였기 때문이다.
§24.45.3tum, quoniam res Romana contra spem votaque eius velut resurgere ab stirpibus videatur, novam referre proditionem proditis polliceatur, aliunde stet semper, aliunde sentiat, infidus socius, vanus hostis;
그리고 이제는 로마의 국력이 그의 희망과 염원과는 달리 마치 뿌리째 다시 살아나는 것처럼 보이기 때문에, 자신이 배신했던 자들에게 새로운 배신을 제안하겠다고 약속하고 있으니, 그는 언제나 몸은 한곳에 있고 마음은 다른 곳에 있는 신의 없는 동맹이자 쓸모없는 적이라는 것이다.
ad Faleriorum Pyrrhique proditorem tertium transfugis id documentum esset.
또한 팔레리이와 피루스의 배신자들에 이어 이것이 탈영병들에게 세 번째 본보기가 되어야 한다고 했다.
§24.45.4contra ea consulis pater Fabius temporum oblitos homines in medio ardore belli, tamquam in pace, libera de quoque arbitria agere aiebat,
이에 대해 집정관의 아버지 파비우스는, 사람들이 시국을 망각한 채 전쟁이 한창인 속에서 마치 평화로운 때인 양 저마다에 대해 자유로운 결정을 내리고 있다고 말했다.
§24.45.5ut, cum illud potius agendum atque cogitandum sit, si quo modo fieri possit, ne qui socii a populo Romano desciscant et novi concilientur, documentum autem dicatur statui oportere, si quis resipiscat et antiquam societatem respiciat quod si abire ab Romanis liceat,
즉, 어떻게든 가능한 한 어떤 동맹시도 로마 인민으로부터 이탈하지 않도록 하고 새로운 동맹시를 포섭할 것을 오히려 실행하고 고민해야 할 터인데, 누군가 정신을 차려 옛 동맹 관계를 돌아본다면 본보기를 세워야 마땅하다고들 말한다는 것이다.
§24.45.6redire ad eos non liceat, cui dubium esse, quin brevi desperata ab sociis Romana res foederibus Punicis omnia in Italia iuncta visuri sint?
그러나 만약 로마인들에게서 떠나는 것은 허용되면서, 그들에게 돌아오는 것은 허용되지 않는다면, 머지않아 동맹시들이 로마의 국력에 절망하여 온 이탈리아가 포에니 조약으로 연결되는 것을 보게 되리라는 것을 누가 의심하겠는가?
§24.45.7se autem non eum esse, qui Altinio fidei quicquam censeat habendum, sed mediam secuturum consilii viam.
자신 또한 알티니우스에게 조금의 신뢰라도 주어야 한다고 생각하는 사람은 아니지만, 군사 회의의 절충안을 따르겠다고 했다.
§24.45.8neque enim pro hoste neque pro socio in praesentia habitum libera custodia haud procul a castris placere in aliqua fida civitate eum servari per belli tempus: perpetrate bello tum consultandum, utrum prior defectio plus merita sit poenae, an hic reditus veniae.
즉, 당분간은 그를 적도 동맹시도 아닌 상태로 취급하여 진영에서 멀지 않은 신뢰할 만한 도시에서 전쟁 기간 동안 가벼운 감금 상태로 보존하는 것이 좋으며, 전쟁이 완전히 끝난 후에 이전의 배신이 더 큰 벌을 받아야 마땅한지, 아니면 이번의 복귀가 더 큰 용서를 받아야 마땅한지 논의해야 한다는 것이었다.
§24.45.9Fabio adsensum est, Calenisque legatis traditus et ipse et comites;
파비우스의 의견에 전적으로 동의가 이루어졌고, 그 자신과 동행자들은 칼레스의 사절들에게 인도되었다.
et auri satis magnum pondus, quod secum attulerat, ei servari iussum.
또한 그가 지니고 왔던 상당히 많은 양의 황금은 그를 위해 보관하도록 명령이 내려졌다.
§24.45.10Calibus eum interdiu solutum custodes sequebantur, nocte clausum adservabant.
칼레스에서 낮 동안에는 자유로운 그를 감시원들이 뒤따랐고, 밤에는 가두어 지켰다.
§24.45.11Arpis domi primum desiderari quaerique est coeptus;
아르피에서는 집에서 먼저 그가 사라졌음이 감지되어 수색이 시작되었다.
dein fama per totam urbem volgata tumultum ut principe amisso fecit, metuque rerum novarum extemplo nuntii missi.
이어서 소문이 온 도시에 퍼지자 마치 지도자를 잃은 듯한 소동이 일어났고, 사태 급변을 두려워하여 즉시 전령들이 파견되었다.
§24.45.12quibus nequaquam offensus Poenus, quia et ipsum ut ambiguae fidei virum suspectum iam pridem habebat et causam nactus erat tam ditis hominis bona possidendi vendendique;
포에니인(한니발)은 이 전령들의 보고에 결코 기분 나빠하지 않았다. 왜냐하면 그 역시 알티니우스를 충성이 의심스러운 인물로 이미 오래전부터 의심하고 있었으며, 이토록 부유한 자의 재산을 몰수하고 매각할 구실을 얻었기 때문이다.
§24.45.13ceterum, ut irae magis quam avaritiae datum crederent homines, crudelitatem quoque ad aviditatem addidit, coniugemque eius ac liberos in castra accitos,
다만 사람들이 그의 행동이 탐욕보다는 분노에서 비롯된 것이라 믿게 하려고, 그는 탐욕에 잔혹함까지 더하여 그의 아내와 자식들을 진영으로 불러들였다.
§24.45.14quaestione prius habita primum de fuga Altini, dein, quantum auri argentique domi relictum esset, satis cognitis omnibus vivos combussit.
그리고 먼저 알티니우스의 도망에 대해, 그 다음에는 집에 얼마나 많은 금과 은이 남아 있는지에 대해 신문을 진행한 후, 모든 것을 충분히 파악하자 그들을 산 채로 불태워 죽였다.