§24.15.1postero die ubi signa coeperunt canere, primi omnium parati instructique ad praetorium conveniunt.
다음 날 군호가 울리기 시작하자, 그들은 다른 누구보다도 먼저 준비를 갖추고 대열을 정비하여 대장막 앞으로 모여들었다.
sole orto Gracchus in aciem copias educit; nec hostes moram dimicandi fecerunt.
해가 뜨자 그라쿠스는 군대를 전투 대열로 이끌고 나갔으며, 적들 역시 전투를 지체하지 않았다.
§24.15.2decem septem milia peditum erant, maxima ex parte Bruttii ac Lucani, equites mille ducenti, inter quos pauci admodum Italici, ceteri Numidae fere omnes Maurique.
보병은 만 칠천 명이었는데 대부분이 브루티움인들과 루카니아인들이었고, 기병은 천 이백 명이었는데 그중에서 이탈리아인은 극소수였고 나머지는 거의 다 누미디아인들과 마우리인들이었다.
§24.15.3pugnatum est et acriter et diu;
전투는 격렬하고도 오랫동안 지속되었다.
quattuor horis neutro inclinata est pugna.
네 시간 동안 싸움은 어느 한쪽으로도 기울지 않았다.
nec alia magis Romanum impediebat res quam capita hostium pretia libertatis facta;
로마군을 이보다 더 방해한 것은 적의 머리가 자유의 대가로 정해진 것보다 더한 것이 없었다.
§24.15.4nam ut quisque hostem inpigre occiderat, primum capite aegre inter turbam tumultumque abscidendo terebat tempus; deinde occupata dextra tenendo caput fortissimus quisque pugnator esse desierat, segnibus ac timidis tradita pugna erat.
누구든 날쌔게 적을 쓰러뜨리면, 먼저 혼란과 소란 속에서 머리를 베어 내느라 애를 쓰며 시간을 허비했고, 그다음에는 오른손이 머리를 쥐느라 묶여버렸기에, 가장 용맹한 전사들이 싸우기를 멈추게 되었고, 전투는 나태하고 겁 많은 자들에게 넘겨졌기 때문이다.
§24.15.5quod ubi tribuni militum Graccho nuntiaverunt, neminem stantem iam vulnerari hostem, carnificari iacentes, et in dextris militum pro gladiis humana capita esse, signum dari propere iussit, proicerent capita invaderentque hostem:
군사 호민관들이 이 사실을 그라쿠스에게 보고하며, 이제 서 있는 적은 아무도 부상을 입지 않고 쓰러진 자들만 도륙당하고 있으며, 군사들의 오른손에는 칼 대신 사람의 머리가 들려 있다고 전하자, 그는 즉시 머리를 내던지고 적에게 돌격하라는 신호를 보내도록 명령했다.
§24.15.6claram satis et insignem virtutem esse nec dubiam libertatem futuram strenuis viris.
용감한 이들에게 그들의 용기는 충분히 분명하고 탁월하며, 자유는 확실한 것이 될 것이라고 했다.
tum redintegrata pugna est, et eques etiam in hostes emissus.
그러자 전투가 다시 치열해졌고, 기병 또한 적들을 향해 돌격했다.
§24.15.7quibus cum inpigre Numidae occurrissent, nec segnior equitum quam peditum pugna esset, iterum in dubium adducta res.
이들을 누미디아인들이 기민하게 가로막았고, 기병들의 전투 역시 보병들 못지않게 격렬했기에 전황은 다시 의문에 싸이게 되었다.
cum utrimque duces, Romanus Bruttium Lucanumque totiens a maioribus suis victos subactosque, Poenus mancipia Romana et ex ergastulo militem verbis obtereret,
양측의 장수들이 말로써 상대를 깎아내렸는데, 로마 장수는 브루티움인과 루카니아인을 그들의 조상들에게 그렇게도 여러 번 패하고 굴복당했던 자들이라 몰아세웠고, 카르타고 장수는 그들을 로마의 노예들이자 노예 감옥에서 나온 군사들이라며 멸시했다.
§24.15.8postremo pronuntiat Gracchus esse nihil, quod de libertate sperarent, nisi eo die fusi fugatique hostes essent.
마침내 그라쿠스는 그날 적들을 패퇴시키고 도망치게 만들지 않는 한, 자유에 대해 바랄 수 있는 것은 아무것도 없다고 선언했다.