§22.30.1signo dato conclamatur inde, ut colligantur vasa.
신호가 내리자 즉시 짐을 꾸리라는 일제히 외치는 소리가 터져 나왔다.
profecti et agmine incedentes ad dictatoris castra in admirationem et ipsum et omnes, qui circa erant, converterunt.
그들이 출발하여 대열을 지어 독재관의 진영으로 행진해 가니, 독재관 자신과 주변에 있던 모든 이들이 감탄해 마지않았다.
§22.30.2ut constituta sunt ante tribunal signa, progressus ante alios magister equitum, cum patrem Fabium appellasset circumfusosque militum eius totum agmen patronos consalutasset,
단상 앞에 군기들이 세워지자, 다른 이들보다 앞서 나아간 기병대장이 파비우스를 '아버지'라 부르고, 그의 전군이 주위를 둘러싸고 있던 파비우스의 병사들을 '보호자'로 부르며 인사했을 때, 그는 말하였다.
§22.30.3“parentibus” inquit “meis, dictator, quibus te modo nomine, quod fando possum, aequavi, vitam tantum debeo, tibi cum meam salutem tum omnium horum.
"독재관이시여, 저의 부모님께는 — 방금 말로 표현할 수 있는 한의 칭호로 당신을 그분들과 동등하게 여겼습니다만 — 오직 생명만을 빚지고 있을 뿐이지만, 당신께는 저의 안전뿐만 아니라 여기 있는 이 모든 이들의 안전을 빚지고 있습니다.
§22.30.4itaque plebei scitum, quo oneratus sum magis quam honoratus, primus antique abrogoque et, quod tibi mihique exercitibusque his tuis, servato ac conservatori, sit felix, sub imperium auspiciumque tuum redeo et signa haec legionesque restituo.
그러므로 저에게 영예라기보다는 오히려 짐이었던 평민회 결의를 제가 가장 먼저 폐지하고 무효화하며, 구조된 자와 구조자이자 당신과 저, 그리고 당신의 이 군대들에게 길한 일이 되기를 바라며, 당신의 지휘권과 조점권 아래로 복귀하고 이 군기들과 군단들을 반환합니다.
§22.30.5tu, quaeso, placatus me magisterium equitum, hos ordines suos quemque tenere iubeas. ” §22.30.6tum dextrae interiunctae militesque contione dimissa ab notis ignotisque benigne atque hospitaliter invitati, laetusque dies ex admodum tristi paulo ante ac prope exsecrabili factus.
부디 노여움을 푸시고, 저에게는 기병대장직을, 이들에게는 각각 자신의 계급을 유지하도록 명령해 주십시오." 그때 오른손들이 서로 맞잡아졌고, 조회가 해산된 후 병사들은 아는 이들과 모르는 이들 모두로부터 친절하고 따뜻하게 초대받았으며, 조금 전까지만 해도 극도로 비통하고 거의 저주스러웠던 하루가 기쁜 날로 바뀌었다.
§22.30.7Romae, ut est perlata fama rei gestae, dein litteris non magis ipsorum imperatorum quam volgo militum ex utroque exercitu adfirmata, pro se quisque Maximum laudibus ad caelum ferre.
로마에서는 이 전공의 소문이 전해지고, 뒤이어 장군들 자신뿐만 아니라 양쪽 군대의 일반 병사들의 편지에 의해 사실임이 확인되자, 저마다 힘껏 막시무스를 하늘 높이 찬양했다.
§22.30.8pari gloria apud Hannibalem hostisque Poenos erat; ac tum demum sentire cum Romanis atque in Italia bellum esse;
한니발과 적인 카르타고인들 사이에서도 파비우스의 명성은 그에 못지않았으며, 그들은 그때야 비로소 자신들이 로마인들과, 그것도 이탈리아 안에서 전쟁을 치르고 있음을 깨달았다.
§22.30.9nam biennio ante adeo et duces Romanos et auilites spreverant, ut vix cum eadem gente bellum esse crederent, cuius terribilem famam a patribus accepissent;
왜냐하면 2년 전만 해도 그들은 로마의 장군들과 병사들을 너무나 업신여겼기에, 조상들로부터 그 두려운 명성을 전해 들었던 바로 그 민족과 자신들이 전쟁을 하고 있다고는 거의 믿지 못할 정도였기 때문이다.
§22.30.10Hannibalemque ex acie redeuntem dixisse ferunt, tandem eam nubem, quae sedere in iugis montium solita sit, cum procella imbrem dedisse.
또한 전투에서 돌아오던 한니발이, 마침내 산봉우리에 머물러 있곤 하던 저 구름이 폭풍과 함께 비를 내렸다고 말했다고 전해진다.