Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §21.54.1-21.54.9

한니발의 복병 배치와 로마군의 도하 유인

1770개 구절 중 585번째 · 라틴어

요약

한니발은 트레비아 강가의 덤불 속에 마고가 이끄는 매복병을 배치하고, 누미디아 기병들에게 로마군을 강 이편으로 유인하도록 명령한다. 추위와 허기에 시달리는 로마군은 강을 건너 피폐해진 상태로 카르타고군과 맞닥뜨린다.

§21.54.1erat in medio rivus praealtis utrimque clausus ripis et circa obsitus palustribus herbis et, quibus inculta ferme vestiuntur, virgultis vepribusque.
중앙에는 양쪽으로 매우 높은 둑에 가로막힌 개울이 있었고, 그 주변은 늪지 풀과 함께, 대개 개간되지 않은 땅을 뒤뒤덮는 덤불과 가시나무로 뒤덮여 있었다.
quem ubi equites quoque tegendo satis latebrosum locum circumvectus ipse oculis perlustravit, “hic erit locus,” Magoni fratri ait “quem teneas.
기병들마저 숨기기에 충분히 은밀한 이 장소를 그가 직접 말을 타고 돌며 눈으로 살펴본 뒤, 동생 마고에게 말했다. "이곳이 네가 확보해야 할 장소다.
§21.54.2delige centenos viros ex omni pedite atque equite, cum quibus ad me vigilia prima venias;
모든 보병과 기병 중에서 백 명씩을 선발하여, 제1야경 시에 그들과 함께 내게로 오라.
§21.54.3nunc corpora curare tempus est. ” ita praetorium missum.
이제는 몸을 돌볼 시간이다." 이와 같이 참모 회의는 해산되었다.
mox cum delectis Mago aderat.
이윽고 마고가 엄선된 자들과 함께 나타났다.
“robora virorum cerno” inquit Hannibal;
"내가 사내들의 정수를 보고 있구나" 하고 한니발이 말했다.
“sed uti numero etiam, non animis modo valeatis, singuli vobis novenos ex turmis manipulisque vestri similes eligite.
"하지만 용맹뿐만 아니라 수효에서도 강해질 수 있도록, 너희 각자는 자신의 기병대와 보병대에서 너희 자신과 닮은 아홉 명씩을 선발하라.
Mago locum monstrabit, quem insideatis: hostem caecum ad has belli artes habetis.
마고가 너희가 매복해야 할 장소를 보여줄 것이다.
” ita mille equitibus, §21.54.4mille peditibus dimissis Hannibal prima luce Numidas equites transgressos Trebiam flumen obequitare iubet hostium portis iaculandoque in stationes elicere ad pugnam hostem, iniecto deinde certamine cedendo sensim citra flumen pertrahere.
너희는 이러한 전쟁 기술에 눈이 먼 적을 상대하고 있는 것이다." 이리하여 기병 천 명과 보병 천 명을 내보내고, 한니발은 동틀 무렵에 누미디아 기병들에게 트레비아강을 건너 적의 영문 앞까지 말을 달려가, 초병들에게 투창을 던져 적들을 싸움터로 유인하고, 전투가 시작되면 서서히 후퇴함으로써 강 이편으로 끌어들이라고 명령했다.
§21.54.5haec mandata Numidis;
이 지시들이 누미디아인들에게 내려졌다.
ceteris ducibus peditum equitumque praeceptum, ut prandere omnes iuberent, armatos deinde instratisque equis signum expectare.
보병과 기병의 다른 지휘관들에게는 모두가 아침 식사를 하도록 명령하고, 그 후 무장을 갖추고 말에 안장을 얹은 채 신호를 기다리라는 지시가 내려졌다.
§21.54.6Sempronius ad tumultum Numidarum primum omnem equitatum, ferox ea parte virium, deinde sex milia peditum, postremo omnes copias ab destinato iam ante consilio avidus certaminis eduxit.
셈프로니우스는 누미디아인들의 소동이 일자, 먼저 자신이 자신 있어 하던 병과인 전 기병대를 내보냈고, 이어서 보병 육천 명을, 마지막에는 이미 이전부터 결정해 두었던 계획에 따라 전투를 갈망하며 전 군대를 이끌고 나갔다.
§21.54.7erat forte brumae tempus et nivalis dies in locis Alpibus Appenninoque interiectis, propinquitate etiam fluminum ac paludum praegelidis.
마침 동지 무렵이었고, 알프스와 아펜니노산맥 사이에 끼어 있어 강과 늪이 가까운 탓에 극도로 추운 이곳에는 눈이 내리는 날이었다.
§21.54.8ad hoc raptim eductis hominibus atque equis, non capto ante cibo, non ope ulla ad arcendum frigus adhibita, nihil caloris inerat, et quidquid aurae fluminis adpropinquabant, adflabat acrior frigoris vis.
게다가 병사들과 말들이 서둘러 끌려 나왔고, 사전에 음식을 섭취하지도 않았으며, 추위를 막을 어떤 방책도 쓰지 않았기에 몸속에는 온기가 전혀 없었다. 그리고 강의 냉기에 가까워지면 가까워질수록, 더 매서운 추위의 기운이 그들에게 몰아쳤다.
§21.54.9ut vero refugientes Numidas insequentes aquam ingressi sunt — et erat pectoribus tenus aucta nocturno imbri —, tum utique egressis rigere omnibus corpora, ut vix armorum tenendorum potentia esset, et simul lassitudine et procedente iam die fame etiam deficere.
그러나 그들이 도망치는 누미디아인들을 뒤쫓아 물속으로 들어섰을 때(더구나 강물은 밤새 내린 비로 가슴 높이까지 불어나 있었다), 특히 강에서 나왔을 때에는 모두의 몸이 얼어붙어 굳어졌으니, 무기를 쥐고 있을 힘조차 거의 없을 지경이었고, 피로와 더불어 날이 가면서 허기까지 더해져 쓰러질 지경이었다.

어휘·문법 주석

  1. 21.54.1tegendo — 동명사의 여격으로, 목적이나 적합성("숨기기에")을 나타내며 형용사 `latebrosum`을 수식한다.
  2. 21.54.3novenos — 배분수사("각각 아홉 명씩")로, 먼저 선발된 200명의 대원들(`singuli`)이 각자 아홉 명씩을 더 선발하라는 의미이다. 이로써 각 조는 대장을 포함해 10명이 되며, 총 보병 1000명과 기병 1000명(합계 2000명)이 된다.
  3. 21.54.5expectare — 부정사로 앞의 접속법 `iuberent`("명령하다")에 걸려 있다. 의미상 주어는 앞서 나온 `omnes`이며, 대격 복수형 `armatos`와 일치한다. `instratis equis`는 독립탈격 구문이다.
  4. 21.54.8quidquid — 부사적으로 사용되어 정도("~하면 할수록", `quo magis`에 해당)를 나타낸다. `adpropinquabant`(암시된 주어는 로마 병사들과 말들)는 여격인 `aurae`를 지배한다.
  5. 21.54.9rigere ... deficere — 역사적 부정사로, 주절의 동사처럼 기능하며 주격 주어를 취한다. `egressis`는 관여의 여격("강에서 나온 이들에게는")이다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §21.54.1-21.54.9. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.54.1-21.54.9

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.