Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §21.48.1-21.48.10

트레비아강으로의 후퇴와 클라스티디움 함락

1770개 구절 중 579번째 · 라틴어

요약

갈리아인 보조병들의 배신을 계기로 스키피오는 트레비아강 근처의 더 안전한 고지대로 진영을 이동시킨다. 한니발은 이를 추격하나 로마군 주력을 놓치고, 대신 매수를 통해 로마군의 식량 창고였던 클라스티디움을 점령한다.

§21.48.1insequenti nocte caedes in castris Romanis, tumultu tamen quam re maior, ab auxiliaribus Gallis facta est.
다음 날 밤, 로마 진영에서 실제 피해보다는 소란이 더 컸던 학살이 갈리아인 보조병들에 의해 자행되었다.
§21.48.2ad duo milia peditum et ducenti equites vigilibus ad portas trucidatis ad Hannibalem transfugiunt;
약 이천 명의 보병과 이백 명의 기병이 문에 있던 경비병들을 학살한 후 한니발에게 탈영했다.
quos Poenus benigne adlocutus et spe ingentium donorum accensos in civitates quemque suas ad sollicitandos popularium animos dimisit.
카르타고인은 그들에게 친절하게 대하고 막대한 선물의 희망으로 그들을 자극하여, 동포들의 마음을 움직이기 위해 각자를 자신의 부족국가로 돌려보냈다.
§21.48.3Scipio, caedem eam signum defectionis omnium Gallorum esse ratus contactosque eo scelere velut iniecta rabie ad arma ituros, §21.48.4quamquam gravis adhuc vulnere erat, tamen quarta vigilia noctis insequentis tacito agmine profectus ad Trebiam fluvium iam in loca altiora collisque impeditiores equiti castra movet.
스키피오는 이 학살이 모든 갈리아인들이 배반할 징조라고 생각했고, 그 범죄에 전염된 자들이 마치 광견병에 걸린 것처럼 무기를 들고 일어설 것이라 판단했기에, 여전히 부상으로 몸이 무거웠음에도 불구하고, 다음 날 밤 제4경에 조용히 행군하여 출발하여 트레비아강으로 향했고, 이미 기병에게는 행동하기 더 곤란한 더 높은 지대와 언덕으로 진영을 이동시켰다.
§21.48.5minus quam ad Ticinum fefellit;
이번 출발은 티키누스강 때만큼 적의 눈을 속이지 못했다.
missisque Hannibal primum Numidis deinde omni equitatu turbasset utique novissimum agmen, ni aviditate praedae in vacua Romana castra Numidae devertissent.
만약 누미디아인들이 약탈에 눈이 멀어 텅 빈 로마 진영으로 방향을 돌리지 않았다면, 한니발이 먼저 누미디아인들을 보내고 이어서 모든 기병을 보내어 확실히 로마군의 후방 부대를 혼란에 빠뜨렸을 것이다.
§21.48.6ibi dum perscrutantes loca omnia castrorum nullo satis digno morae pretio tempus terunt, emissus hostis est de manibus;
거기서 그들이 진영의 모든 곳을 수색하며 지체할 만한 충분한 가치도 없는 일에 시간을 허비하는 동안, 적은 그들의 손에서 벗어났다.
et cum iam transgressos Trebiam Romanos metantisque castra conspexissent, paucos moratorum occiderunt citra flumen interceptos.
그리고 그들이 이미 트레비아강을 건너 진영을 치고 있는 로마인들을 목격했을 때, 강 이편에서 가로막힌 소수의 낙오자들을 죽였을 뿐이다.
§21.48.7Scipio, nec vexationem vulneris in via iactati ultra patiens et collegam — iam enim et revocatum ex Sicilia audierat — ratus exspectandum, locum, qui prope flumen tutissimus stativis est visus, delectum communiit.
스키피오는 길에서 흔들려 악화된 부상의 고통을 더 이상 견딜 수 없었고, 동료를—그는 이미 시칠리아에서 소환되었다는 소식을 들었기에—기다려야 한다고 생각하여, 강 근처에서 상설 진영으로 가장 안전해 보이는 장소를 선택하여 요새화했다.
§21.48.8nec procul inde Hannibal cum consedisset, quantum victoria equestri elatus, tantum anxius inopia, quae per hostium agros euntem nusquam praeparatis commeatibus maior in dies excipiebat,
한니발도 그곳에서 멀지 않은 곳에 자리를 잡았는데, 기병전의 승리로 기세가 등등했던 만큼 식량 부족으로 불안해했다. 식량 부족은 아무런 보급품도 마련되지 않은 적의 영토를 통과하는 그를 날이 갈수록 더 심하게 덮쳐오고 있었다.
§21.48.9ad Clastidium vicum, quo magnum frumenti numerum congesserant Romani, mittit.
그는 로마인들이 많은 양의 곡물을 모아두었던 클라스티디움 마을로 군대를 보냈다.
ibi cum vim pararent, spes facta proditionis;
그곳에서 무력을 행사하려던 차에 배신의 희망이 생겼다.
nec sane magno pretio, nummis aureis quadringentis, Dasio Brundisino praefecto praesidii corrupto traditur Hannibali Clastidium.
결코 크지 않은 대가인 금화 400잎에 수비대장인 브룬디시움 출신의 다시우스가 매수되어 클라스티디움은 한니발에게 인도되었다.
§21.48.10id horreum fuit Poenis sedentibus ad Trebiam.
이곳은 트레비아강 근처에 머물던 카르타고인들에게 곡창지대가 되었다.
in captivos ex tradito praesidio, ut fama clementiae in principio rerum colligeretur, nihil saevitum est.
인도된 수비대의 포로들에 대해서는, 전쟁 초기에 관대하다는 명성을 얻기 위해 어떠한 가혹한 행위도 가해지지 않았다.

어휘·문법 주석

  1. §21.48.4equiti — 비교급 형용사 impeditiores(또는 구 loca altiora collisque impeditiores 전체)에 걸리는 기준(또는 불이익)의 여격으로, "기병에게 (행동하기 더 곤란한)"라는 의미이다.
  2. §21.48.5minus quam ad Ticinum fefellit — 동사 fefellit(fallo, "들키지 않다, 속이다"의 뜻)는 비인칭적으로 사용되었거나 주어(스키피오)가 생략된 형태로, "(이번 출발은) 티키누스강 때만큼 적의 눈을 속이지 못했다"는 의미이다.
  3. §21.48.5turbasset ... ni ... devertissent — 과거 사실에 반대되는 가정을 나타내는 반실가상 조건문이다. 접속법 과거완료 turbasset(turbavisset의 축약형)이 귀결절을, devertissent가 조건절을 구성하여 "만약 누미디아인들이 방향을 돌리지 않았다면, 혼란에 빠뜨렸을 것이다"라는 의미가 된다.
  4. §21.48.10nihil saevitum est — 자동사 saevire(잔인하게 굴다, 사납게 행동하다)의 수동태 3인칭 단수 중성형을 사용한 비인칭 수동태 구문이다. "포로들에 대해서는 어떠한 가혹한 행위도 행해지지 않았다"로 해석된다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §21.48.1-21.48.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:21.48.1-21.48.10

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.