§2.61.1turbulentior inde annus excepit L. Valerio T. Aemilio consulibus, cum propter certamina ordinum de lege agraria tum propter iudicium Ap. Claudi, cui,
그 후 루키우스 발레리우스와 티투스 에밀리우스가 집정관인 해에, 토지법을 둘러싼 신분 간의 투쟁과 아피우스 클라우디우스에 대한 재판 때문에 한층 더 요동치는 한 해가 시작되었다.
§2.61.2acerrimo adversario legis causamque possessorum publici agri tamquam tertio consuli sustinenti, M. Duillius et Cn. Siccius diem dixere.
이 아피우스에 대해, 그는 토지법의 가장 격렬한 반대자이자 마치 제3의 집정관처럼 공유지 점유자들의 입장을 옹호하던 인물이었는데, 마르쿠스 두일 리우스와 그내우스 시키우스가 재판 기일을 정해 고발했다.
§2.61.3numquam ante tam invisus plebi reus ad iudicium vocatus populi est, plenus suarum, plenus paternarum irarum.
평민들에게 이토록 미움을 받는 피고가 민중의 재판에 소환된 적은 일찍이 없었으니, 그는 자신과 부친의 분노로 가득 차 있었다.
§2.61.4patres quoque non temere pro ullo aeque adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque vindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi.
귀족들 역시 다른 그 누구를 위해서도 이만큼 열성적으로 노력한 적이 드물었다. 원로원의 수호자이자 자신들의 존엄을 지키는 자로서, 호민관과 평민들의 모든 소요에 맞서 방패가 되어 주었고, 단지 투쟁에서 중용의 한도를 넘었을 뿐인 인물이 분노한 평민들에게 내던져지는 것을 원치 않았기 때문이다.
unus e patribus, §2.61.5ipse Ap. Claudius, et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat.
귀족들 중 유독, 아피우스 클라우디우스 자신만은 호민관도 평민도 자신에 대한 재판도 안중에 두지 않았다.
illum non minae plebis, non senatus preces perpellere umquam potuere, non modo ut vestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret.
평민의 위협도 원로원의 간청도 그를 결코 굴복시키지 못했으니, 옷을 바꾸어 입거나 애원자로서 사람들의 손을 붙잡는 일은 고사하고, 민중 앞에서 변론을 해야 할 때조차 평소의 거친 말투를 조금이라도 누그러뜨리거나 낮추려 하지 않았다.
§2.61.6idem habitus oris, eadem contumacia in vultu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis Appium non minus reum timeret, quam consulem timuerat.
표정은 여전했고 얼굴에 서린 오만함도 그대로였으며 변론의 기세 역시 변함이 없어서, 평민의 상당수는 피고가 된 아피우스를 집정관 시절 못지않게 두려워할 정도였다.
§2.61.7semel causam dixit, quo semper agere omnia solitus erat, accusatorio spiritu;
그는 늘 모든 일을 처리하던 방식대로, 고발하는 듯한 기세로 단 한 번 자신을 변호했다.
adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem, ut diem ipsi sua voluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent.
그의 그 단호함은 호민관들과 평민들을 압도하여, 그들은 자진해서 그를 위해 재판 기일을 연기하고 이후로도 일이 지체되는 것을 용인했다.
§2.61.8haud ita multum interim temporis fuit; ante tamen, quam prodicta dies veniret, morbo moritur.
그 후 그리 긴 시간이 지나지 않았으나, 연기된 재판 날이 오기 전에 그는 병으로 사망했다.
§2.61.9cuius cum laudationem tribuni plebis inpedire conarentur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti viri noluit et laudationem tam aequis auribus mortui audivit, quam vivi accusationem audierat, et exequias frequens celebravit.
평민 호민관들이 그의 추도 연설을 방해하려 하자, 평민들은 이 위대한 인물의 마지막 날이 관례적인 영예를 박탈당하는 것을 원치 않았으며, 살아서 고발당하던 시절에 귀를 기울였던 것만큼이나 호의적인 태도로 죽은 이의 추도사를 경청하고 대거 참석하여 그의 장례를 치렀다.