§2.37.1ludi quam amplissimi ut fierent, senatus decrevit.
원로원은 경기회가 가능한 한 성대하게 치러지도록 결의했다.
ad eos ludos auctore Attio Tullio vis magna Volscorum venit.
아티우스 툴리우스의 선동에 따라 그 경기회에 수많은 볼스키인들이 몰려왔다.
§2.37.2priusquam committerentur ludi, Tullius, ut domi compositum cum Marcio fuerat, ad consules venit;
경기회가 시작되기 전에, 툴리우스는 마르키우스와 집에서 미리 모의했던 대로 집정관들을 찾아갔다.
dicit esse, quae secreto agere de re publica velit.
그는 국가에 관하여 비밀리에 상의하고 싶은 일이 있다고 말했다.
arbitris remotis “invitus” inquit,
배석자들을 물린 뒤 그는 말했다.
§2.37.3“quod sequius sit, de meis civibus loquor, non tamen admissum quicquam ab iis criminatum venio, sed cautum, ne admittant.
“본의 아니게 내 동포들의 좋지 못한 점에 관해 말하게 되었습니다만, 그들이 저지른 어떤 잘못을 고발하러 온 것이 아니라, 그런 일을 저지르지 않도록 경고하러 온 것입니다.
§2.37.4nimio plus quam vellem nostrorum ingenia sunt mobilia.
우리 동포들의 기질은 내가 바라는 것보다 훨씬 더 변덕스럽습니다.
§2.37.5multis id cladibus sensimus, quippe qui non nostro merito, sed vestra patientia incolumes simus.
우리는 많은 재앙을 통해 그것을 뼈저리게 느꼈습니다. 실로 우리가 무사히 지내는 것은 우리 자신의 공로 때문이 아니라 여러분의 관대함 덕분이기 때문입니다.
magna hic nunc Volscorum multitudo est;
지금 이곳에는 많은 볼스키인 무리가 있습니다.
ludi sunt; spectaculo intenta civitas erit.
경기회가 열리고 있고, 온 시민이 구경거리에 정신이 팔릴 것입니다.
§2.37.6memini, quid per eandem occasionem ab Sabinorum iuventute in hac urbe commissum sit;
나는 과거에 같은 기회에 사비니인 청년들이 이 도시에서 어떤 일을 저질렀는지 기억하고 있습니다.
horret animus, ne quid inconsulte ac temere fiat.
무모하고 경솔한 일이 일어나지 않을까 마음이 떨립니다.
haec nostra vestraque causa prius dicenda vobis, consules, ratus sum.
집정관들이여, 나는 우리와 여러분을 위해 이 일을 여러분에게 미리 알려야 한다고 생각했습니다.
§2.37.7quod ad me attinet, extemplo hinc domum abire in animo est, ne cuius facti dictive contagione praesens violer. ” haec locutus abiit.
나 자신에 관해서는, 그 자리에 있음으로써 어떤 행동이나 말의 부정에 오염되지 않도록 즉시 여기서 집으로 돌아갈 생각입니다.” 이 말을 남기고 그는 떠났다.
§2.37.8consules cum ad patres rem dubiam sub auctore certo detulissent, auctor magis, ut fit, quam res ad praecavendum vel ex supervacuo movit;
집정관들이 신뢰할 만한 정보 제공자로부터 얻은 이 불확실한 사안을 원로원 의원들에게 보고하자, 늘 그렇듯이 사안 자체보다 제공자의 신뢰성이, 비록 쓸데없는 일일지라도 예방 조치를 취하도록 그들을 움직였다.
factoque senatus consulto, ut urbe excederent Volsci, praecones dimittuntur, qui omnes eos proficisci ante noctem iuberent.
그리하여 볼스키인들은 도시를 떠나야 한다는 원로원 결의가 내려졌고, 밤이 되기 전에 그들 모두가 떠나도록 명령하는 전령들이 파견되었다.
§2.37.9ingens pavor primo discurrentis ad suas res tollendas in hospitia perculit;
처음에는 자기 짐을 챙기러 숙소로 흩어져 달아나는 그들에게 거대한 공포가 덮쳤다.
proficiscentibus deinde indignatio oborta, se ut consceleratos contaminatosque ab ludis, festis diebus, coetu quodam modo hominum deorumque abactos esse.
그러나 떠나는 길에, 자신들이 마치 죄인이나 부정한 자처럼 경기회와 축제일, 그리고 인간과 신들의 일종의 모임으로부터 쫓겨났다는 분노가 치밀어 올랐다.