§2.35.1et senatui nimis atrox visa sententia est, et plebem ira prope armavit: fame se iam sicut hostes peti, cibo victuque fraudari; peregrinum frumentum, quae sola alimenta ex insperato fortuna dederit, ab ore rapi, nisi Cn. Marcio vincti dedantur tribuni, nisi de tergo plebis Romanae satisfiat. eum sibi carnificem novum exortum, qui aut mori aut servire iubeat. §2.35.2in exeuntem e curia impetus factus esset, ni peropportune tribuni diem dixissent.
원로원에게도 그 의견은 지나치게 가혹하게 여겨졌고, 평민들은 분노로 거의 무장할 뻔했다. 그들은 자신들이 이제 적들처럼 기근으로 공격받고 있으며 먹을거리와 생계를 박탈당하고 있다고, 만일 호민관들이 결박된 채 그나에우스 마르키우스에게 인도되지 않고 로마 평민의 등으로써 보상이 이루어지지 않는다면, 운명이 뜻밖에 베풀어 준 유일한 양식인 외국산 곡물이 입에서 빼앗기려 하고 있다고, 그가 자신들에게 죽음이나 노예 상태를 명령하는 새로운 처형인으로 나타났다고 분개했다. 만일 호민관들이 아주 시기적절하게 재판 날짜를 고지하지 않았더라면, 회의장에서 나오는 그를 향해 습격이 가해졌을 것이다.
ibi ira est suppressa: se iudicem quisque, se dominum vitae necisque inimici factum videbat. §2.35.3contemptim primo Marcius audiebat minas tribunicias: auxilii, non poenae ius datum illi potestati, plebisque non patrum tribunos esse.
거기서 분노는 억눌렸다. 저마다 자신이 그 원수의 생사를 결정하는 지배자이자 재판관이 된 것을 보았기 때문이다. 처음에 마르키우스는 호민관들의 위협을 비웃듯이 들었다. 그 권력에는 구제의 권리가 주어진 것이지 처벌의 권리가 주어진 것이 아니며, 그들은 평민의 호민관이지 귀족들의 호민관이 아니라는 이유였다.
sed adeo infensa erat coorta plebs, ut unius poena defungendum esset patribus. §2.35.4restiterunt tamen adversae invidiae usique sunt qua suis quisque, qua totius ordinis viribus.
그러나 일어난 평민들의 적대감이 너무나 컸기에, 귀족들은 단 한 사람의 처벌로 이 위기를 벗어나야만 했다. 그럼에도 귀족들은 적대적인 원한에 저항하며, 때로는 각자의 힘을, 때로는 신분 전체의 힘을 사용했다.
ac primo temptata res est, si dispositis clientibus absterrendo singulos a coitionibus conciliisque disicere rem possent. §2.35.5universi deinde processere — quidquid erat patrum, reos diceres — precibus plebem exposcentes, unum sibi civem, unum senatorem, si innocentem absolvere nollent, pro nocente donarent. §2.35.6ipse cum die dicta non adesset, perseveratum in ira est.
그리고 처음에는 피보호민들을 도처에 배치하여 평민 개개인을 위협함으로써 그들을 집회와 회합으로부터 흩어놓아 이 일을 무산시킬 수 있을지 시도했다. 그 뒤 귀족들은 일제히 나아갔는데, ㅡ귀족이라는 자는 누구나 피고인이라 불러도 좋을 정도였다ㅡ 만일 그를 무죄로 방면하기를 원치 않는다면, 유죄를 인정하는 대가로라도 단 한 명의 시민, 단 한 명의 원로원 의원을 자신들에게 면하여 살려달라고 탄원하며 평민에게 애걸했다. 그 자신이 지정된 재판일에 출석하지 않자 분노는 계속되었다.
damnatus absens in Volscos exulatum abiit minitans patriae hostilesque iam tum spiritus gerens.
궐석인 채로 유죄 판결을 받은 그는 조국을 위협하고 이미 그때부터 적대적인 투지를 품은 채 볼스키족의 땅으로 망명을 떠났다.
Venientem Volsci benigne excepere benigniusque in dies colebant, quo maior ira in suos eminebat, crebraeque nunc querellae, nunc minae percipiebantur.
찾아온 그를 볼스키족은 친절하게 맞이해 주었고, 자기 동포에 대한 분노가 더 크게 부각될수록 날이 갈수록 더 친절하게 대우해 주었으며, 때로는 잦은 불만이, 때로는 위협이 전해지곤 했다.
hospitio utebatur Atti Tulli. §2.35.7longe is tum princeps Volsci nominis erat Romanisque semper infestus.
그는 아티우스 툴루스의 환대를 받았다. 그는 당시 볼스키족 중에서 단연 우두머리였으며 로마인들에게 항상 적대적이었다.
ita cum alterum vetus odium, alterum ira recens stimularet, consilia conferunt de Romano bello. §2.35.8haud facile credebant plebem suam inpelli posse, ut totiens infeliciter temptata arma caperent: multis saepe bellis, pestilentia postremo amissa iuventute fractos spiritus esse; arte agendum in exoleto iam vetustate odio, ut recenti aliqua ira exacerbarentur animi.
이처럼 한편은 오래된 증오가, 다른 한편은 새로운 분노가 자극했기에, 그들은 로마와의 전쟁에 대해 계책을 모았다. 그들은 자신들의 평민이 그토록 자주 불행하게 시도되었던 무기를 들도록 쉽게 움직여질 수 있으리라고는 믿지 않았다. 자주 치른 많은 전쟁으로, 그리고 마지막에는 역병으로 젊은이들을 잃어 기세가 꺾여 있었기 때문에, 시간의 경과로 이미 희미해진 증오 속에서 사람들이 어떤 새로운 분노로 격해지도록 책략을 써서 행동해야 한다고 생각했다.