§2.18.1insequens annus Postumum Cominium et T. Larcium consules habuit.
다음 해는 포스투무스 코미니우스와 티투스 라르키우스가 집정관이었다.
§2.18.2eo anno Romae, cum per ludos ab Sabinorum iuventute per lasciviam scorta raperentur, concursu hominum rixa ac prope proelium fuit, parvaque ex re ad rebellionem spectare res videbatur.
그해 로마에서는 축제 경기 중에 사비니 청년들이 방종하게 창녀들을 납치하는 바람에, 사람들이 모여들어 싸움이 일어났고 거의 전투에 이를 뻔했으며, 사소한 일로부터 사태는 반란으로 향하는 것처럼 보였다.
super belli Latini metum id quoque accesserat, §2.18.3quod triginta iam coniurasse populos concitante Octavio Mamilio satis constabat.
라티움 전쟁에 대한 두려움에 더하여 이 일 또한 추가되었는데, 옥타비우스 마밀리우스의 선동으로 이미 서른 개의 부족이 동맹을 맺었다는 사실이 충분히 밝혀졌기 때문이다.
§2.18.4in hac tantarum expectatione rerum sollicita civitate dictatoris primum creandi mentio orta.
이처럼 중대한 일들이 예상되어 가슴 졸이는 국가 상황 속에서, 처음으로 독재관을 선출하자는 언급이 나왔다.
sed nec quo anno, nec quibus consulibus, quia ex factione Tarquiniana essent — id quoque enim traditur —, parum creditum sit, nec quis primum dictator creatus sit, satis constat.
그러나 어느 해에, 어떤 집정관들 치하에서 선출되었는지(그들이 타르퀴니우스 파당에 속해 있었기 때문에 신뢰를 받지 못했다는 설도 전해지기 때문이다), 그리고 누가 최초로 독재관에 임명되었는지는 충분히 확실하지 않다.
§2.18.5apud veterrimos tamen auctores T. Larcium dictatorem primum, Sp. Cassium magistrum equitum creatos invenio.
그러나 가장 오래된 역사가들에 따르면, 티투스 라르키우스가 최초의 독재관으로, 스푸리우스 카시우스가 기병장관으로 선출되었다고 나온다.
consulares legere: ita lex iubebat de dictatore creando lata.
그들은 집정관을 지낸 인물들을 선출했다. 독재관 임명에 관해 제정된 법률이 그렇게 규정하고 있었기 때문이다.
§2.18.6eo magis adducor, ut credam Larcium, qui consularis erat, potius quam M.’ Valerium M. filium Volesi nepotem, qui nondum consul fuerat, moderatorem et magistrum consulibus appositum;
이 때문에 나는 아직 집정관을 지내지 못한 마니우스 발레리우스(마르쿠스의 아들이자 볼레수스의 손자)보다, 집정관을 지낸 인물이었던 라르키우스가 집정관들 위에 두어진 조정자이자 책임자로 임명되었다고 믿는 쪽으로 더 기울어진다.
§2.18.7quin, si maxime ex ea familia legi dictatorem vellent, patrem multo potius M. Valerium spectatae virtutis et consularem virum legissent.
더구나 만약 그들이 어떻게 해서든 그 가문에서 독재관을 선출하고자 했다면, 입증된 덕성을 지녔고 집정관을 지낸 인물인 그의 아버지 마르쿠스 발레리우스를 훨씬 더 우선하여 선출했을 것이기 때문이다.
§2.18.8creato dictatore primum Romae, postquam praeferri secures viderunt, magnus plebem metus incessit, ut intentiores essent ad dicto parendum.
로마에서 처음으로 독재관이 선출되자, 권표 앞에 도끼가 나아가는 것을 본 평민들에게는 큰 두려움이 엄습하여 명령에 복종하는 데 한층 더 주의를 기울이게 되었다.
neque enim, ut in consulibus, qui pari potestate essent, alterius auxilium, neque provocatio erat neque ullum usquam nisi in cura parendi auxilium.
동등한 권한을 가진 집정관들의 경우와는 달리, 다른 한쪽의 조력도 없었고 시민 상소권도 없었으며, 복종하기 위해 애쓰는 것 외에는 그 어디에도 구제 수단이 없었기 때문이다.
§2.18.9Sabinis etiam creatus Romae dictator eo magis, quod propter se creatum crediderant, metum incussit.
로마에서 독재관이 선출된 것은 사비니인들에게도 더욱 큰 두려움을 불어넣었는데, 이는 특히 자신들 때문에 그가 선출되었다고 믿었기 때문이었다.
itaque legatos de pace mittunt.
그리하여 그들은 평화를 논하기 위해 사절단을 보냈다.
§2.18.10quibus orantibus dictatorem senatumque, ut veniam erroris hominibus adulescentibus darent, responsum, ignosci adulescentibus posse, senibus non posse, qui bella ex bellis sererent.
그들이 독재관과 원로원에 젊은이들의 잘못에 대해 용서를 베풀어 줄 것을 간청하자, 젊은이들은 용서받을 수 있으나 전쟁을 꼬리 물고 일으키는 노인들은 용서받을 수 없다는 답변이 돌아왔다.
actum tamen est de pace, §2.18.11inpetrataque foret, si, quod inpensae factum in bellum erat, praestare Sabini — id enim postulatum erat — in animum induxissent.
그럼에도 평화에 관한 협상은 이루어졌고, 만약 사비니인들이 전쟁에 들인 비용을 지불하겠다는 마음을 먹었더라면—그것이 요구 사항이었기 때문이다—평화는 얻어졌을 것이다.
bellum indictum; tacitae indutiae quietum annum tenuere.
결국 전쟁이 선포되었으나, 암묵적인 휴전이 한 해를 평온하게 유지했다.