§10.6.1M. Valerio et Q. Apuleio consulibus satis pacatae foris res fuere: Etruscum adversae belli res et indutiae quietum tenebant; §10.6.2Samnitem multorum annorum cladibus domitum hauddum foederis novi paenitebat.
마르쿠스 우알레리우스와 크윈투스 아풀레이우스가 집정관이었을 때 대외적인 정세는 충분히 평온했다. 에트루리아인들은 전쟁의 불리한 결과와 휴전 조약으로 인해 조용히 지냈고, 수년 동안의 참패로 굴복한 삼니움인들은 새로운 동맹 조약을 아직 후회하지 않고 있었다.
§10.6.3Romae quoque plebem quietam, ut exoneratam, deducta in colonias multitudo praestabat.
로마에서도 역시 군중을 식민시로 이주시킴으로써 부담을 덜게 된 평민들이 평온을 유지하고 있었다.
tamen, ne undique tranquillae res essent, certamen iniectum inter primores civitatis, patricios plebeiosque, ab tribunis plebis Q. et Cn. Ogulniis,
그러나 모든 곳이 평화롭지만은 않도록, 호민관 크윈투스 오굴니우스와 그나이우스 오굴니우스 형제에 의해 국가의 영수들, 즉 귀족과 평민 사이에 싸움이 제기되었다.
§10.6.4qui undique criminandorum patrum apud plebem occasionibus quaesitis, postquam alia frustra temptata erant, eam actionem susceperunt, qua non infimam plebem accenderent, sed ipsa capita plebis,
그들은 평민들 사이에서 귀족들을 고발할 기회를 사방으로 찾다가 다른 시도들이 수포로 돌아가자, 가장 비천한 평민들이 아니라 평민들의 지도자들 자체를 자극할 만한 행동에 착수했다.
§10.6.5consulares triumphalesque plebeios, quorum honoribus nihil praeter sacerdotia, quae nondum promiscua erant, deesset.
그들은 집정관과 개선식 거행자 출신의 평민들이었으며, 그들의 명예에는 아직 공동으로 개방되지 않은 사제직 외에는 아무것도 부족한 것이 없었다.
§10.6.6rogationem ergo promulgarunt, ut, cum quattuor augures, quattuor pontifices ea tempestate essent placeretque augeri sacerdotum numerum, quattuor pontifices, quinque augures de plebe omnes adlegerentur.
그리하여 그들은 법안을 발의했다. 당시 점복관이 4명, 제관이 4명이었으며 사제들의 수를 늘리기로 결정된다면, 4명의 제관과 5명의 점복관 전원을 평민 중에서 선출하자는 내용이었다.
§10.6.7quem ad modum ad quattuor augurum numerum, nisi morte duorum, id redigi collegium potuerit, non invenio, cum inter augures constet inparem numerum debere esse, ut tres antiquae tribus, Ramnes, Titienses,
두 사람의 사망에 의하지 않고 어떻게 그 단체의 점복관 수가 4명으로 축소될 수 있었는지 나는 찾을 수 없다. 점복관들 사이에서는 그 수가 홀수여야만 고대의 세 부족인 람네스, 티티엔세스, 그리고 루케레스가 각각 자신만의 점복관을 가질 수 있거나, 혹은 더 많은 수가 필요할 때 사제들을 서로 대등한 수로 배가할 수 있다는 점이 확정되어 있기 때문이다.
§10.6.8Luceres, suum quaeque augurem habeant aut, si pluribus sit opus, pari inter se numero sacerdotes multiplicent, sicut multiplicati sunt, cum ad quattuor quinque adiecti novem numerum, ut terni in singulas essent, expleverunt.
이는 실제로 배가되었을 때, 즉 4명에 5명이 추가되어 9명이라는 수를 채움으로써 각 부족에 3명씩 돌아가게 되었을 때와 같다.
§10.6.9ceterum, quia de plebe adlegebantur, iuxta eam rem aegre passi patres, quam cum consulatum vulgari viderent.
그러나 평민 중에서 선출된다는 점 때문에, 귀족들은 과거 집정관직이 개방되는 것을 보았을 때와 거의 마찬가지로 이를 불쾌하게 여겼다.
§10.6.10simulabant ad deos id magis quam ad se pertinere: ipsos visuros, ne sacra sua polluantur; id se optare tantum, ne qua in rem publicam clades veniat.
그들은 이 일이 자신들보다는 신들에게 더 관계된 일인 것처럼 가장했다. 신들 스스로가 자신들의 제의가 더럽혀지지 않도록 보살필 것이며, 자신들은 단지 어떠한 재앙도 국가에 미치지 않기만을 바랄 뿐이라고 했다.
§10.6.11minus autem tetendere, adsueti iam tali genere certaminum vinci;
그러나 그들의 저항은 덜했는데, 이미 이러한 종류의 다툼에서 패배하는 것에 익숙해져 있었기 때문이다.
et cernebant adversarios non id, quod olim vix speraverint, adfectantes, magnos honores, sed omnia iam, in quorum spem dubiam erat certatum, adeptos, multiplices consulatus censurasque et triumphos.
또한 그들은 적들이 예전에는 감히 바라지도 못했던 큰 명예를 쫓는 것이 아니라, 과거에 그 희망이 불확실한 가운데 다투었던 모든 것, 즉 수차례의 집정관직과 감찰관직, 그리고 개선식을 이미 획득했음을 깨닫고 있었기 때문이다.