§10.45.1litterae consulum ingenti laetitia et in curia et in contione auditae, et quadridui supplicatione publicum gaudium privatis studiis celebratum est.
집정관들의 서한은 원로원과 민회 모두에서 크나큰 기쁨 속에서 낭독되었으며, 나흘간의 기원제를 통해 공적인 기쁨이 사적인 열성 속에서 축하되었다.
§10.45.2nec populo Romano magna solum sed peropportuna etiam ea victoria fuit, quia per idem forte tempus rebellasse Etruscos adlatum est.
이 승리는 로마 인민에게 거대할 뿐만 아니라 극도로 시의적절한 것이기도 했는데, 마침 같은 시기에 에트루리아인들이 반란을 일으켰다는 소식이 전해졌기 때문이다.
§10.45.3subibat cogitatio animum, quonam modo tolerabilis futura Etruria fuisset, si quid in Samnio adversi evenisset, quae coniuratione Samnitium erecta, quoniam ambo consules omnisque Romana vis aversa in Samnium esset, occupationem populi Romani pro occasione rebellandi habuisset.
만약 사므니움에서 조금이라도 불리한 일이 벌어졌다면 에트루리아를 어떻게 감당할 수 있었겠는가 하는 생각이 마음속에 스쳤다. 에트루리아는 사므니움인들과의 공모로 고무되었고, 두 집정관과 로마의 모든 군사력이 사므니움으로 향해 있었기 때문에, 로마 인민이 다른 곳에 정신이 팔린 상황을 반란의 기회로 여겼던 것이다.
§10.45.4legationes sociorum, a M. Atilio praetore in senatum introductae, querebantur uri ac vastari agros a finitimis Etruscis, quod desciscere a populo Romano nollent, §10.45.5obtestabanturque patres conscriptos, ut se a vi atque iniuria communium hostium tutarentur.
법무관 마르쿠스 아틸리우스에 의해 원로원에 인도된 동맹국 사절들은, 자신들이 로마 인민으로부터 이탈하기를 원치 않았기 때문에 이웃한 에트루리아인들에 의해 토지가 불타고 황폐해지고 있다고 불평하였고, 공동의 적의 폭력과 불의로부터 자신들을 보호해 줄 것을 원로원 의원들에게 간청했다.
responsum legatis curae senatui futurum, ne socios fidei suae paeniteret; Etruscorum prope diem eandem fortunam quam Samnitium fore.
사절들에 대한 답변은 원로원이 관심을 가질 것이며 동맹국들이 자신들의 신의를 후회하지 않도록 할 것이며, 에트루리아인들의 운명도 머지않아 사므니움인들과 같아질 것이라는 점이었다.
§10.45.6segnius tamen, quod ad Etruriam adtinebat, acta res esset, ni Faliscos quoque, qui per multos annos in amicitia fuerant, adlatum foret arma Etruscis iunxisse.
그러나 에트루리아에 관한 일은 더 무디게 진행되었을 것인데, 만약 오랫동안 우호 관계에 있던 팔리스키인들 역시 에트루리아인들과 연합하여 무기를 들었다는 소식이 전해지지 않았다면 그러했을 것이다.
huius propinquitas populi acuit curam patribus, §10.45.7ut fetiales mittendos ad res repetendas censerent.
이 부족의 지리적 인접성이 의원들의 경계심을 날카롭게 하였고, 그리하여 그들은 배상을 요구하기 위해 페티알레스들을 파견해야 한다고 결의했다.
quibus non redditis ex auctoritate patrum iussu populi bellum Faliscis indictum est iussique consules sortiri, uter ex Samnio in Etruriam cum exercitu transiret.
요구가 수용되지 않자, 의원들의 권위와 인민의 명령에 따라 팔리스키인들에 대한 전쟁이 선포되었고, 집정관들은 사므니움에서 에트루리아로 군대를 이끌고 건너갈 사람을 제비뽑기로 결정하라는 명령을 받았다.
§10.45.8iam Carvilius Veliam et Palumbinum et Herculaneum ex Samnitibus ceperat, §10.45.9Veliam intra paucos dies, Palumbinum eodem, quo ad muros accessit.
이미 카르빌리우스는 사므니움인들로부터 벨리아, 팔룸비눔, 헤르쿨라네움을 점령한 상태였다: 벨리아는 며칠 이내에, 팔룸비눔은 성벽에 도달한 바로 그날에 점령되었다.
§10.45.10ad Herculaneum etiam signis conlatis ancipiti proelio et cum maiore sua quam hostium iactura dimicavit;
헤르쿨라네움에서도 그는 대열을 정비하여 승패를 알 수 없는 전투를 벌였고, 적보다 자군의 손실이 더 큰 상태에서 싸웠다.
castris deinde positis moenibus hostem inclusit; §10.45.11oppugnatum oppidum captumque.
그 후 진영을 구축하여 적을 성벽 안에 가두었으며, 포위당한 도시는 함락되었다.
in his tribus urbibus capta aut caesa ad decem milia hominum, ita ut parvo admodum plures caperentur.
이 세 도시에서 사로잡히거나 살해된 사람은 약 만 명에 달했으며, 포로가 된 자가 아주 조금 더 많았다.
sortientibus provincias consulibus Etruria Carvilio evenit secundum vota militum, qui vim frigoris iam in Samnio non patiebantur.
집정관들이 속주를 제비뽑기할 때 에트루리아는 카르빌리우스에게 돌아갔는데, 이는 사므니움의 강추위를 더 이상 견디지 못하던 병사들의 바람과 일치했다.
Papirio ad Saepinum maior vis hostium restitit.
파피리우스에게는 사이피눔에서 더 강력한 적의 군세가 저항했다.
§10.45.12saepe in acie, saepe in agmine, saepe circa ipsam urbem adversus eruptiones hostium pugnatum.
전선에서, 행군 중에, 그리고 도시 주변에서 적의 출격에 맞서 자주 전투가 벌어졌다.
nec obsidio, sed bellum ex aequo erat;
그것은 포위 공격이 아니라 동등한 싸움이었다.
non enim muris magis se Samnites quam armis ac viris moenia tutabantur.
사므니움인들이 성벽을 통해 자신들을 방어하기보다는 무기와 인력으로 성벽을 지켰기 때문이다.
§10.45.13tandem pugnando in obsidionem iustam coegit hostes obsidendoque vi atque operibus urbem expugnavit.
마침내 그는 싸움을 거듭하여 적을 본격적인 포위전으로 몰아넣었고, 포위 공격을 통해 무력과 공성 설비로 도시를 함락시켰다.
itaque ab ira plus caedis editum capta urbe:
따라서 도시가 함락되었을 때 분노로 인해 더 많은 도륙이 자행되었다.
§10.45.14septem milia quadringenti caesi, capta minus tria milia hominum.
7,400명이 살해되었고, 사로잡힌 사람은 3,000명에 못 미쳤다.
praeda, quae plurima fuit congestis Samnitium rebus in urbes paucas, militi concessa est.
사므니움인들의 재산이 몇몇 도시에 모여 있어 대단히 풍부했던 전리품은 병사들에게 양도되었다.