§2.1Consulatum gessit cum L. Valerio Flacco.
그는 루키우스 발레리우스 플라쿠스와 함께 집정관직을 수행했다.
sorte provinciam nactus Hispaniam citeriorem ex ea triumphum deportavit.
제비뽑기로 근 히스파니아 속주를 얻어, 그곳에서의 공적으로 개선식을 거행했다.
§2.2ibi cum diutius moraretur, P. Scipio Africanus consul iterum, cuius in priore consulatu quaestor fuerat, voluit eum de provincia depellere et ipse ei succedere, neque hoc per senatum efficere potuit, cum quidem Scipio principatum in civitate obtineret, quod tum non potentia, sed iure res publica administrabatur.
그가 그곳에 다소 오래 머물고 있을 때, 두 번째로 집정관이 된 푸블리우스 시피오 아프리카누스(그의 첫 번째 집정관 임기 때 카토가 재무관이었다)는 그를 속주에서 몰아내고 자신이 그의 뒤를 잇고자 했으나, 원로원을 통해 이를 관철할 수는 없었다. 설령 시피오가 국가에서 일인자의 지위를 차지하고 있었다 하더라도, 당시에는 국가가 권력이 아니라 법에 의해 운영되고 있었기 때문이다.
qua ex re iratus senatui consulatu peractoc privatus in urbe mansit.
이 일로 원로원에 분개한 시피오는 집정관 임기가 끝난 후 한 시민으로서 로마 시에 머물렀다.
§2.3at Cato, censor cum eodem Flacco factus, severe praefuit ei potestati.
한편 카토는 동일한 플라쿠스와 함께 검찰관이 되자, 그 권한을 엄격하게 행사했다.
nam et in complures nobiles animadvertit et multas res novas in edictum addidit, qua re luxuria reprimeretur, quae iam tum incipiebat pullulare.
그는 여러 귀족들을 처벌하기도 했고, 당시 이미 싹트기 시작했던 사치 향락을 억제하기 위해 포고령에 많은 새로운 규정들을 추가하기도 했기 때문이다.
§2.4circiter annos octoginta, usque ad extremam aetatem ab adulescentia, rei publicae causa suscipere inimicitias non destitit.
그는 청년 시절부터 노년에 이르기까지 약 80년 동안, 국가를 위해 적대 관계를 맺는 것을 멈추지 않았다.
a multis tentatus non modo nullum detrimentum existimationis fecit, sed, quoad vixit, virtutum laude crevit.
많은 이들로부터 공격을 받았지만, 평판에 아무런 해를 입지 않았을 뿐만 아니라, 살아 있는 동안 그의 미덕에 대한 찬사 속에서 더욱 성장해 갔다.