§4.1Atque hoc loco non est praetereundum factum Pharnabazi, satrapis regii.
그리고 이 대목에서 왕의 태수인 파르나바조스의 행적을 그냥 지나쳐서는 안 된다.
nam cum Lysander praefectus classis in bello multa crudeliter avareque fecisset deque iis rebus suspicaretur ad cives suos esse perlatum, petiit a Pharnabazo ut ad ephoros sibi testimonium daret, quanta sanctitate bellum gessisset sociosque tractasset, deque ea re accurate scriberet: magnam enim eius auctoritatem in ea re futuram.
함대 사령관 라이산드로스가 전쟁 중에 잔인하고 탐욕스럽게 많은 일을 저질렀고, 그 일들이 자국 시민들에게 전달되었을까 봐 의심하고 있었기 때문에, 파르나바조스에게 자신이 얼마나 성실하게 전쟁을 치르고 동맹국들을 대했는지 에포로스들에게 증언해 줄 것과 그 일에 대해 상세히 써 줄 것을 요청했기 때문이다. 이 일에 있어서 파르나바조스의 권위가 클 것이기 때문이라는 이유였다.
§4.2huic ille liberaliter pollicetur: librum grandem verbis multis conscripsit, in quibus summis eum effert laudibus.
이에 대해 그는 너그럽게 약속한다. 그는 많은 말을 써서 두꺼운 서한을 작성했는데, 그 안에서 라이산드로스를 최고의 찬사로 치켜세웠다.
quem cum hic legisset probassetque, dum signatur, alterum pari magnitudine et tanta similitudine, ut discerni non posset, signatum subiecit, in quo accuratissime eius avaritiam perfidiamque accusarat.
이것을 라이산드로스가 읽고 승인한 뒤 봉인되는 동안, 파르나바조스는 크기가 같고 너무나 비슷하여 구별할 수 없는, 이미 봉인된 또 다른 서한을 밑에 끼워 넣어 바꿔치기했다. 그 서한 안에는 라이산드로스의 탐욕과 배신행위가 지극히 상세하게 고발되어 있었다.
§4.3Lysander domum cum redisset, postquam de suis rebus gestis apud maximum magistratum quae voluerat dixerat, testimonii loco librum a Pharnabazo datum tradidit.
라이산드로스가 귀국하여 최고 정무관단 앞에서 자신의 업적에 대해 원하는 바를 말한 후, 증언을 대신하여 파르나바조스가 준 서한을 전달했다.
hunc summoto Lysandro cum ephori cognossent, ipsi legendum dederunt.
라이산드로스를 퇴장시킨 뒤 에포로스들이 이 서한을 파악하자, 그들은 그 자신에게 읽어보라고 그것을 건네주었다.
ita ille imprudens ipse suus fuit accusator.
이리하여 그는 자신도 모르는 사이에 자기 자신의 고발자가 되었다.