§45constituitur ex altera parte ulterior Hispania, quae profecto non modo religione sua resistere istorum cupiditati potest sed etiam sceleratorum hominum periuria testimoniis ac laudationibus suis refutare.
다른 한편에서는 히스파니아 울테리오르가 버티고 서 있으니, 그것은 분명 자신의 신성함으로 저들의 탐욕에 맞설 수 있을 뿐만 아니라, 범죄자들의 거짓 맹세를 자신들의 증언과 감사장으로 반박할 수 있습니다.
atque ex ipsa etiam Gallia fidelissima et gravissima auxilia sumuntur.
그리고 바로 가울리아 자체로부터도 가장 충실하고도 막중한 지원군이 가담하고 있습니다.
venit huic subsidio misero atque innocenti Massiliensium cuncta civitas, quae non solum ob eam causam laborat ut huic, a quo ipsa servata est, parem gratiam referre videatur sed etiam quod ea condicione atque eo fato se in eis terris conlocatam esse arbitratur ne quid nostris hominibus istae gentes nocere possint.
이 불쌍하고 무고한 사람을 돕기 위해 마실리아의 온 시민단이 달려오고 있는데, 그들은 자신들을 구해준 이 사람에게 동등한 은혜를 갚는 것처럼 보이기 위해서뿐만 아니라, 자신들이 저 땅에 배치된 것이 저 부족들이 우리 사람들에게 아무런 해를 끼치지 못하게 하기 위한 조건과 운명에 따른 것이라고 여기기 때문이기도 합니다.
§46propugnat pariter pro salute M. Fontei Narbonensis colonia, quae per hunc ipsa nuper obsidione hostium liberata nunc eiusdem miseriis ac periculis commovetur.
마찬가지로, 최근 이 사람 덕분에 적들의 포위망에서 벗어난 나르보 식민시 역시 마르쿠스 포인테이우스의 구원을 위해 투쟁하고 있으며, 이제는 그의 불행과 위험에 크게 동요하고 있습니다.
denique ut oportet bello Gallico, ut maiorum iura moresque praescribunt, nemo est civis Romanus qui sibi ulla excusatione utendum putet;
결국 가울리아 전쟁에서 당연히 그러해야 하듯, 또 조상들의 법과 관습이 규정하듯이, 어떠한 변명이라도 대야 한다고 생각하는 로마 시민은 한 명도 없습니다.
omnes illius provinciae publicani, agricolae, pecuarii, ceteri negotiatores uno animo M. Fonteium atque una voce defendunt.
저 속주의 모든 세리, 농부, 목축업자, 그 밖의 상인들이 한마음 한뜻으로 마르쿠스 포인테이우스를 옹호하고 있습니다.
quod si tantas auxiliorum nostrorum copias Indutiomarus ipse despexerit, dux Allobrogum ceterorumque Gallorum, num etiam de matris hunc complexu, lectissimae miserrimaeque feminae, vobis inspectantibus avellet atque abstrahet? praesertim cum virgo Vestalis ex altera parte germanum fratrem complexa teneat vestramque, iudices, ac populi Romani fidem imploret;
그러나 만일 알로브로게스족과 여타 가울리아인들의 지도자인 인두티오마루스 본인이 우리 지원군의 이토록 커다란 세력을 업신여긴다면, 그는 여러분이 지켜보는 앞에서 가장 훌륭하고도 불쌍한 여인인 어머니의 품에서 그를 빼앗아 끌고 가겠습니까? 특히 한편에서 베스타의 무녀가 친동생을 품에 안고서 배심원 여러분과 로마 민중의 신의를 애원하고 있는 상황에서 말입니다.
quae pro vobis liberisque vestris tot annos in dis immortalibus placandis occupata est ut ea nunc pro salute sua fratrisque sui animos vestros placare possit.
그녀는 여러분과 여러분의 자녀들을 위해 불사신들을 달래는 데 그토록 많은 세월을 바쳐왔으니, 이제는 자기 자신과 동생의 구원을 위해 여러분의 마음을 달랠 수 있어야 마땅합니다.
§47cui miserae quod praesidium, quod solacium reliquum est hoc amisso? nam ceterae feminae gignere ipsae sibi praesidia et habere domi fortunarum omnium socium participemque possunt;
이 불쌍한 여인에게 그를 잃고 난 뒤에 무슨 보호와 무슨 위안이 남아 있겠습니까? 다른 여인들은 스스로 보호자를 낳아 기를 수도 있고, 집안에 모든 운명을 함께 나눌 동반자를 둘 수도 있습니다.
huic vero virgini quid est praeter fratrem quod aut iucundum aut carum esse possit? nolite pati, iudices, aras deorum immortalium Vestaeque matris cotidianis virginis lamentationibus de vestro iudicio commoneri;
그러나 이 무녀에게는 남동생 외에 즐겁거나 소중할 수 있는 것이 무엇이 있겠습니까? 배심원 여러분, 여러분의 판결로 인해 불사신들과 어머니 베스타의 제단이 무녀의 매일 같은 애통함으로 일깨워지게 두지 마십시오.
prospicite ne ille ignis aeternus nocturnis Fonteiae laboribus vigiliisque servatus sacerdotis vestrae lacrimis exstinctus esse dicatur.
포인테이아의 밤낮 없는 노고와 불침번으로 지켜온 저 영원한 불꽃이 여러분의 여사제의 눈물로 꺼졌다는 말을 듣지 않도록 유념해 주십시오.
§48tendit ad vos virgo Vestalis manus supplices easdem quas pro vobis dis immortalibus tendere consuevit.
베스타의 무녀는 여러분을 위해 불사신들께 향하곤 하던 바로 그 간구하는 손길을 여러분을 향해 뻗고 있습니다.
Cavete ne periculosum superbumque sit eius vos obsecrationem repudiare cuius preces si di aspernarentur, haec salva esse non possent.
신들조차 거절하지 못할 기도를 올리는 그녀의 간청을 거부하는 것이 얼마나 위험하고도 오만한 일인지 주의하십시오. 만일 신들이 그녀의 기도를 물리치신다면 이 모든 것들은 안전할 수 없었을 것입니다.
videtisne subito, iudices, virum fortissimum, M. Fonteium, parentis et sororis commemoratione lacrimas profudisse? qui numquam in acie pertimuerit, qui se armatus saepe in hostium manum multitudinemque immiserit, cum in eius modi periculis eadem se solacia suis relinquere arbitraretur quae suus pater sibi reliquisset, idem nunc conturbato animo pertimescit ne non modo ornamento et adiumento non sit suis sed etiam cum acerbissimo luctu dedecus aeternum miseris atque ignominiam relinquat.
배심원 여러분, 가장 용맹한 사람 마르쿠스 포인테이우스가 어머니와 누이의 언급에 갑자기 눈물을 흘린 것을 보지 못하셨습니까? 전쟁터에서 결코 두려워한 적이 없고, 무장한 채 자주 적들의 수중과 무리 속으로 뛰어들었으며, 그러한 위험 속에서 자신의 아버지가 자신에게 남겨준 것과 같은 위안을 자신도 가족들에게 남겨준다고 생각했던 그가, 이제는 흐트러진 마음으로 극도로 두려워하고 있습니다. 가족들에게 영예와 도움이 되지 못할 뿐만 아니라, 가장 비통한 슬픔과 함께 불쌍한 이들에게 영원한 불명예와 치욕을 남겨주게 되지 않을까 해서 말입니다.
§49O fortunam longe disparem, M. Fontei, si deligere potuisses ut potius telis tibi Gallorum quam periuriis intereundum esset! tum enim vitae socia virtus, mortis comes gloria fuisset;
오, 마르쿠스 포인테이우스여, 만일 그대가 거짓 맹세가 아니라 차라리 가울리아인들의 무기에 쓰러지는 것을 택할 수 있었더라면 얼마나 다른 운명이었겠습니까! 그때였다면 미덕이 삶의 동반자가 되고 영광이 죽음의 길동무가 되었을 것입니다.
nunc vero qui est dolor victoriae te atque imperi poenas ad eorum arbitrium sufferre qui aut victi armis sunt aut invitissimi paruerunt! A quo periculo defendite, iudices, civem fortem atque innocentem;
그러나 지금, 무력으로 정복당했거나 극도로 마지못해 복종한 자들의 처분에 따라 그대가 형벌을 감수해야 하니, 이 어찌 승리와 제국의 비통함이 아니겠습니까! 배심원 여러분, 이 위험으로부터 용감하고 무고한 시민을 방어하십시오.
curate ut nostris testibus plus quam alienigenis credidisse videamini, plus saluti civium quam hostium libidini consuluisse, graviorem duxisse eius obsecrationem quae vestris sacris praesit quam eorum audaciam qui cum omnium sacris delubrisque bella gesserunt.
이방인들보다 우리의 증인들을 더 신뢰했음을, 적들의 탐욕보다 시민들의 안전을 더 배려했음을, 모든 신성한 곳과 신전들을 상대로 전쟁을 벌인 자들의 무모함보다 여러분의 성스러운 의식을 주관하는 여사제의 간청을 더 무겁게 여겼음을 보여줄 수 있도록 조치하십시오.
postremo prospicite, iudices, id quod ad dignitatem populi Romani maxime pertinet, ut plus apud vos preces virginis Vestalis quam minae Gallorum valuisse videantur.
마지막으로 배심원 여러분, 로마 민중의 존엄에 가장 깊이 관련된 일, 즉 가울리아인들의 위협보다 베스타 무녀의 기도가 여러분에게 더 큰 힘을 발휘했음을 보여줄 수 있도록 유념해 주십시오.