§7.20.1Vercingetorix, cum ad suos redisset, proditionis insimulatus, quod castra propius Romanos movisset, quod cum omni equitatu discessisset, quod sine imperio tantas copias reliquisset, quod eius discessu Romani tanta opportunitate et celeritate venissent:
베르킨게토릭스는 부하들에게로 돌아왔을 때 반역죄로 고발당했다. 그 이유는 그가 진영을 로마군에게 더 가까이 이동시켰다는 것, 그가 모든 기병을 거느리고 떠났다는 것, 지휘관을 두지 않은 채 이토록 많은 군대를 남겨두었다는 것, 그의 부재 중에 로마군이 이처럼 절호의 기회와 신속함으로 다가왔다는 것 때문이었다.
§7.20.2non haec omnia fortuito aut sine consilio accidere potuisse; regnum illum Galliae malle Caesaris concessu quam ipsorum habere beneficio—:
이 모든 일이 우연히 혹은 계획 없이 일어났을 리 없으며, 그가 가리아의 왕권을 그들 자신의 은혜에 의해서가 아니라 카이사르의 용인을 통해 소유하기를 바라고 있다는 것이었다.
§7.20.3tali modo accusatus ad haec respondit: Quod castra movisset, factum inopia pabuli etiam ipsis hortantibus; quod propius Romanos accessisset, persuasum loci opportunitate, qui se ipsum munitione defenderet:
이와 같이 고발당한 그는 이에 대해 다음과 같이 대답했다. 진영을 이동한 것에 대해서는, 그들 자신도 권했던 바와 같이 사료의 부족으로 인해 행해진 일이었으며, 로마군에게 더 가까이 접근한 것에 대해서는, 지형의 유리함에 이끌린 결과로, 그 장소 자체가 요새화를 통해 스스로를 방어해 준다는 것이었다.
§7.20.4equitum vero operam neque in loco palustri desiderari debuisse et illic fuisse utilem, quo sint profecti.
기병의 활동에 대해서는, 습지에서는 요구되어서는 안 되었고, 그들이 파견된 바로 그곳에서는 유용했다는 것이었다.
§7.20.5Summam imperi se consulto nulli discedentem tradidisse, ne is multitudinis studio ad dimicandum impelleretur;
최고 지휘권을 자신이 떠나면서 의도적으로 아무에게도 넘겨주지 않은 것은, 그 사람이 대중의 열망에 이끌려 결전으로 내몰리지 않도록 하기 위함이었다.
cui rei propter animi mollitiem studere omnes videret, quod diutius laborem ferre non possent.
모든 이들이 마음의 유약함 때문에 그것을 갈망하고 있음을 그는 보고 있었는데, 이는 그들이 더 이상 고난을 견대낼 수 없었기 때문이었다.
§7.20.6Romani si casu intervenerint, fortunae, si alicuius indicio vocati, huic habendam gratiam, quod et paucitatem eorum ex loco superiore cognoscere et virtutem despicere potuerint, qui dimicare non ausi turpiter se in castra receperint.
만일 로마군이 우연히 개입했다면 운명에, 누군가의 밀고로 초청받았다면 그 사람에게 감사해야 하는데, 높은 곳에서 그들의 적은 수를 확인하고 그들의 용기를 비웃을 수 있었기 때문이며, 그들은 감히 싸우지 못하고 비겁하게 진영으로 퇴각했다는 것이었다.
§7.20.7Imperium se ab Caesare per proditionem nullum desiderare, quod habere victoria posset, quae iam esset sibi atque omnibus Gallis explorata: quin etiam ipsis remittere, si sibi magis honorem tribuere, quam ab se salutem accipere videantur.
그는 카이사르로부터 배신을 통해 어떠한 권력도 요구하지 않으며, 승리를 통해 그것을 가질 수 있고, 그 승리는 이미 자신과 모든 갈리아인들에게 확실한 것이라고 했다. 오히려 만일 그들이 자신에게서 구원을 받기보다 자신에게 명예를 돌려주고 있는 것처럼 보인다면, 그들에게 지휘권을 돌려주겠다는 것이었다.
§7.20.8"Haec ut intellegatis," inquit, "a me sincere pronuntiari, audite Romanos milites. "Producit servos,
"내가 이 일들을 진실되게 말하고 있음을 여러분이 이해할 수 있도록," 하고 그는 말했다. "로마 병사들의 말을 들어보시오." 그는 노예들을 데려왔다.
§7.20.9quos in pabulatione paucis ante diebus exceperat et fame vinculisque excruciaverat.
이들은 며칠 전 그가 식량 조달 중에 붙잡아 굶주림과 쇠사슬로 고문했던 자들이었다.
Hi iam ante edocti quae interrogati pronuntiarent, §7.20.10milites se esse legionarios dicunt;
이들은 질문을 받았을 때 무엇을 진술해야 할지 이미 사전에 교육을 받은 상태였는데, 자신들이 군단병이라고 말했다.
fame et inopia adductos clam ex castris exisse, si quid frumenti aut pecoris in agris reperire possent: §7.20.11simili omnem exercitum inopia premi, nec iam vires sufficere cuiusquam nec ferre operis laborem posse: itaque statuisse imperatorem, si nihil in oppugnatione oppidi profecissent, triduo exercitum deducere.
그들은 굶주림과 결핍에 몰려, 들판에서 곡물이나 가축을 찾을 수 있을까 하여 진영에서 몰래 빠져나왔으며, 온 군대가 유사한 결핍에 시달리고 있으며, 이제 누구의 체력도 감당해 내지 못하고 작업의 노고를 견딜 수 없어서, 장군이 만일 마을 공성에 아무런 진척이 없다면 3일 이내에 군대를 철수하기로 결정했다는 것이었다.
"Haec," inquit, "a me," Vercingetorix, "beneficia habetis, §7.20.12quem proditionis insimulatis;
베르킨게토릭스가 말했다. "이것이 바로 여러분이 나에게서 입은 은혜요, 반역죄로 고발당한 나에게서 말이오.
cuius opera sine vestro sanguine tantum exercitum victorem fame consumptum videtis;
나의 노력 덕분에, 여러분은 자신들의 피를 흘리지 않고도 저토록 위대한 승리자 군대가 굶주림으로 소멸해 가는 것을 보고 있오.
quem turpiter se ex fuga recipientem ne qua civitas suis finibus recipiat a me provisum est. "
그 군대가 비겁하게 도망쳐 퇴각할 때, 어떤 부족도 그들을 자신의 영토 내로 받아들이지 못하도록 내가 손을 써 두었소."