Humanitext Reader

율리우스 카이사르 · 갈리아 전기 §5.44.1-5.44.14

백인대장 풀로와 보레누스의 용맹 경쟁과 상호 구원

404개 구절 중 200번째 · 라틴어

요약

평소 라이벌 관계였던 두 백인대장 풀로와 보레누스가 공성전 중 경쟁적으로 적진에 뛰어들었다가, 위기의 순간에 서로의 목숨을 구하는 일화가 펼쳐진다.

§5.44.1Erant in ea legione fortissimi viri, centuriones, qui primis ordinibus appropinquarent, Titus Pullo et Lucius Vorenus.
그 군단에는 제1등급 백인대장 지위에 임박한 매우 용감한 자들인 백인대장 티투스 풀로와 루키우스 보레누스가 있었다.
§5.44.2Hi perpetuas inter se controversias habebant, quinam anteferretur, omnibusque annis de locis summis simultatibus contendebant.
이들은 누가 더 앞선 지위에 놓여야 하는지를 두고 서로 끊임없이 논쟁을 벌였으며, 매년 가장 높은 자리를 두고 격렬한 적대감으로 경쟁했다.
§5.44.3Ex his Pullo, cum acerrime ad munitiones pugnaretur, "Quid dubitas," inquit, "Vorene? aut quem locum tuae probandae virtutis exspectas?
이들 중 풀로가 방어 진지에서 가장 격렬하게 전투가 벌어지고 있을 때 이렇게 말했다. "보레누스여, 무엇을 망설이는가? 아니면 그대의 용맹을 증명하기 위해 어떤 기회를 기다리고 있는가?
§5.44.4Hic dies de nostris controversiis iudicabit. "Haec cum dixisset, procedit extra munitiones quaque pars hostium confertissima est visa irrumpit.
오늘 이 날이 우리의 논쟁을 판가름해 줄 것이다." 이 말을 마치자, 그는 방어 진지 밖으로 나아가 적들이 가장 밀집해 보이는 곳으로 돌격했다.
§5.44.5Ne Vorenus quidem tum sese vallo continet, sed omnium veritus existimationem subsequitur.
보레누스 역시 그때 토루 안에 몸을 머물러 두지 않고, 모든 이들의 평판을 두려워하여 뒤를 따랐다.
§5.44.6Mediocri spatio relicto Pullo pilum in hostes immittit atque unum ex multitudine procurrentem traicit;
적당한 거리를 남겨두고 풀로는 적들에게 필룸을 던져 무리 중에서 앞으로 달려 나오던 한 명을 꿰뚫었다.
quo percusso et exanimato hunc scutis protegunt, in hostem tela universi coniciunt neque dant regrediendi facultatem.
그가 맞아 숨이 끊어지자, 적들은 방방패로 그를 보호하며 일제히 풀로에게 무기를 던졌고 후퇴할 기회를 주지 않았다.
§5.44.7Transfigitur scutum Pulloni et verutum in balteo defigitur.
풀로의 방패는 관통되었고, 투창이 그의 탄띠에 박혔다.
§5.44.8Avertit hic casus vaginam et gladium educere conanti dextram moratur manum, impeditumque hostes circumsistunt.
이 사고가 그의 칼집을 뒤로 돌려놓아 칼을 뽑으려는 그의 오른손을 지체시켰고, 움직임이 묶인 그를 적들이 에워쌌다.
§5.44.9Succurrit inimicus illi Vorenus et laboranti subvenit.
그의 라이벌이었던 보레누스가 그에게 달려와 곤경에 처한 그를 도왔다.
§5.44.10Ad hunc se confestim a Pullone omnis multitudo convertit:
온 무리가 즉시 풀로에게서 이 사람에게로 방향을 돌렸다.
§5.44.11illum veruto arbitrantur occisum.
그들은 풀로가 투창에 맞아 죽었다고 생각했던 것이다.
Gladio comminus rem gerit Vorenus atque uno interfecto reliquos paulum propellit;
보레누스는 칼을 쥐고 육탄전을 벌여 한 명을 죽이고 남은 자들을 조금 밀어냈다.
§5.44.12dum cupidius instat, in locum deiectus inferiorem concidit.
그가 너무 성급하게 밀어붙이다가, 낮은 지대로 발을 디뎌 넘어졌다.
Huic rursus circumvento fert subsidium Pullo,
이번에는 풀로가 다시 포위된 그에게 구원을 베풀었다.
§5.44.13atque ambo incolumes compluribus interfectis summa cum laude sese intra munitiones recipiunt.
그리고 두 사람 모두 다치지 않은 채 여러 명을 사살하고 가장 큰 찬사를 받으며 방어 진지 안으로 퇴각했다.
§5.44.14Sic fortuna in contentione et certamine utrumque versavit, ut alter alteri inimicus auxilio salutique esset, neque diiudicari posset, uter utri virtute anteferendus videretur.
이처럼 운명은 경쟁과 대결 속에서 두 사람을 이리저리 다루어, 서로 적대자였던 한쪽이 다른 쪽의 원조와 구원이 되게 하였고, 용맹함에 있어 어느 쪽이 다른 쪽보다 우위에 있는 것으로 보아야 할지 판가름할 수 없게 만들었다.

어휘·문법 주석

  1. 5.44.1qui primis ordinibus appropinquarent — 관계절 안의 접속법 미완료 과거형 appropinquarent는 '특성의 접속법(subjunctive of characteristic)'이다. 단순히 역사적 사실을 진술하는 데 그치지 않고, 그들이 '제1등급 백인대장(primis ordinibus)의 지위에 임박할 정도의 뛰어난 역량을 갖춘 백인대장들'이었음을 묘사한다.
  2. 5.44.2quinam anteferretur — 의문대명사 quisnam('도대체 누구')의 단수 주격인 quinam이 이끄는 간접의문절로, 선행하는 명사 controversias('논쟁')의 구체적인 내용을 설명해 준다.
  3. 5.44.8conanti dextram moratur manum — 탈형동사 conor('시도하다')의 현재분사 단수 남성 여격형인 conanti는 dextram manum('오른손')에 영향을 미치는 '관계의 여격(dative of reference)'으로 사용되어, '(칼을 뽑으려고) 시도하던 그의 오른손을 지체시켰다'는 의미를 나타낸다.
  4. 5.44.14uter utri — 주격인 uter('둘 중 누가')와 여격인 utri('둘 중 누구에게')를 결합한 이중 의문대명사(double interrogative) 구성이다. '둘 중 어느 쪽이 다른 쪽보다 (더 나은지)'라는 대조 관계를 라틴어 특유의 매우 간결한 방식으로 표현하고 있다.

이 구절 인용하기

율리우스 카이사르, 갈리아 전기 §5.44.1-5.44.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0448.phi001.humanitext-lat2:5.44.1-5.44.14

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.