§1.50.1Proximo die instituto suo Caesar ex castris utrisque copias suas eduxit paulumque a maioribus castris progressus aciem instruxit hostibusque pugnandi potestatem fecit.
다음 날, 카이사르는 자신의 관례에 따라 양쪽 진영에서 군대를 이끌고 나와 큰 진영에서 조금 나아간 곳에 전열을 갖추고 적들에게 싸울 기회를 주었다.
§1.50.2Ubi ne tum quidem eos prodire intellexit, circiter meridiem exercitum in castra reduxit.
그때에도 적들이 나아오지 않는 것을 알게 되자, 그는 정오 무렵에 군대를 진영으로 철수시켰다.
Tum demum Ariovistus partem suarum copiarum, quae castra minora oppugnaret, misit.
그때서야 비로소 아리오비스투스는 작은 진영을 공격하기 위해 자신의 군대 일부를 보냈다.
Acriter utrimque usque ad vesperum pugnatum est.
저녁까지 양측 간에 격렬한 전투가 벌어졌다.
Solis occasu suas copias Ariovistus multis et inlatis et acceptis vulneribus in castra reduxit.
일몰 때에 아리오비스투스는 많은 부상을 입히고 또 입은 채로 자신의 군대를 진영으로 철수시켰다.
§1.50.3Cum ex captivis quaereret Caesar quam ob rem Ariovistus proelio non decertaret, hanc reperiebat causam, quod apud Germanos ea consuetudo esset ut matres familiae eorum sortibus et vaticinationibus declararent utrum proelium committi ex usu esset necne; eas ita dicere:
카이사르가 포로들에게 아리오비스투스가 왜 결전을 벌이지 않는지 묻자, 그는 다음과 같은 이유를 알게 되었다. 즉 게르만인들 사이에는 집안의 어머니들이 점괘와 예언을 통해 전투를 치르는 것이 이로운지 여부를 선언하는 관습이 있으며, 그녀들이 다음과 같이 말하고 있다는 것이었다.
§1.50.4non esse fas Germanos superare, si ante novam lunam proelio contendissent.
만약 신월 전에 전투에서 싸운다면, 게르만인들이 승리하는 것은 천의에 어긋난다고.