§34.9.1τοὺς δʼ ἐνοικοῦντας Τουρδητανούς τε καὶ Τουρδούλους προσαγορεύουσιν, οἱ μὲν τοὺς αὐτοὺς νομίζοντες, οἱ δʼ ἑτέρους·
그리고 그곳에 사는 주민들을 이들은 투르데타니아인과 투르둘리아인이라 부르는데, 어떤 이들은 이들을 동일한 이들로 여기고, 다른 이들은 서로 다른 이들로 여긴다.
§34.9.2ὧν ἐστι καὶ Πολύβιος, συνοίκους φήσας τοῖς Τουρδητανοῖς πρὸς ἄρκτον τοὺς Τουρδούλους.
그중 하나가 폴리비오스인데, 그는 투르둘리아인들이 투르데타니아인들의 북쪽에 인접하여 함께 사는 이들이라고 말했다.
— §34.9.3τῇ δὲ τῆς χώρας εὐδαιμονίᾳ καὶ τὸ ἥμερον καὶ τὸ πολιτικὸν συνηκολούθησε τοῖς Τουρδητανοῖς, καὶ τοῖς Κελτικοῖς δὲ διὰ τὴν γειτνίασιν, ὡς δʼ εἴρηκε Πολύβιος, διὰ τὴν συγγένειαν.
— 이 지방의 풍요로움과 더불어 온화함과 시민 사회적 교양이 투르데타니아인들에게 따랐고, 이웃해 있기 때문에 켈트인들에게도 따랐는데, 폴리비오스가 말한 바에 따르면 이는 친족 관계 때문이었다.
— §34.9.4καὶ Δικαίαρχος δὲ καὶ Ἐρατοσθένης καὶ Πολύβιος καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν Ἑλλήνων περὶ τὸν πορθμὸν ἀποφαίνουσι τὰς στήλας.
— 또한 디카이아르코스도 에라토스테네스도 폴리비오스도, 그리고 그리스인들의 대부분도 해협 근처에 기둥들이 있다고 선언한다.
— §34.9.5φησὶ δὲ ὁ Πολύβιος κρήνην ἐν τῷ Ἡρακλείῳ τῷ ἐν Γαδείροις εἶναι, βαθμῶν ὀλίγων κατάβασιν ἔχουσαν εἰς τὸ ὕδωρ, πότιμον, ἣν ταῖς παλιρροίαις τῆς θαλάττης ἀντιπαθεῖν, κατὰ μὲν τὰς πλήμας ἐκλείπουσαν, κατὰ δὲ τὰς ἀμπώτεις πληρουμένην.
— 그리고 폴리비오스는 가데이라의 헤라클레스 신전에 샘이 하나 있는데, 물까지 몇 개의 계단으로 내려갈 수 있고 마실 수 있는 물이며, 이 샘은 바다의 조석과 반대로 반응하여 밀물 때는 물이 마르고 썰물 때는 가득 찬다고 말한다.
§34.9.6αἰτιᾶται δʼ ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ βάθους εἰς τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκπῖπτον, καλυφθείσης μὲν αὐτῆς ὑπὸ τοῦ κύματος κατὰ τὰς ἐπιβάσεις τῆς θαλάττης, εἴργεται τῶν οἰκείων τοιούτων ἐξόδων, ἀναστρέψαν δὲ εἰς τὸ ἐντὸς ἐμφράττει τοὺς τῆς πηγῆς πόρους καὶ ποιεῖ λειψυδρίαν·
그는 그 원인으로, 땅속 깊은 곳에서 지표면으로 분출되는 공기가 밀물 때 지표면이 파도에 덮임으로써 고유한 출구들로부터 차단되고, 내부로 되돌아가서 샘의 통로를 막아 물 부족을 일으키기 때문이라고 설명한다.
§34.9.7γυμνωθείσης δὲ πάλιν εὐθυπορῆσαν ἐλευθεροῖ τὰς φλέβας τῆς πηγῆς, ὥστʼ ἀναβλύειν εὐπόρως. —
그러나 지표면이 다시 드러나면, 공기가 곧바로 나아가 샘의 맥을 해방시키고, 그 결과 물이 풍부하게 솟아나게 된다.
§34.9.8Πολύβιος δὲ τῶν περὶ Καρχηδόνα Νέαν ἀργυρείων μνησθεὶς μέγιστα μὲν εἶναί φησι, διέχειν δὲ τῆς πόλεως ὅσον εἴκοσι σταδίους, περιειληφότα κύκλον τετρακοσίων σταδίων,
— 폴리비오스는 네아 카르케돈 주변의 은광들을 언급하며, 그것들이 가장 크고 그 도시로부터 약 20스타디온 떨어져 있으며, 둘레 400스타디온의 원을 둘러싸고 있다고 말한다.
§34.9.9ὅπου τέτταρας μυριάδας ἀνθρώπων μένειν τῶν ἐργαζομένων, ἀναφέροντας τότε τῷ δήμῳ τῶν Ῥωμαίων καθʼ ἑκάστην ἡμέραν δισμυρίας καὶ πεντακισχιλίας δραχμάς.
그곳에서는 일하는 사람 사만 명이 머물고 있었는데, 그 당시 로마 인민에게 매일 이만 오천 드라크마를 바쳤다.
§34.9.10τὴν δὲ κατεργασίαν τὴν μὲν ἄλλην ἐῶ — μακρὰ γάρ ἐστι —, τὴν δὲ συρτὴν βῶλον τὴν ἀργυρῖτίν φησι κόπτεσθαι καὶ κοσκίνοις εἰς ὕδωρ διαττᾶσθαι·
은을 제련하는 과정에서 다른 것들은 생략하겠는데 길어지기 때문이다, 그는 물에 떠내려온 은 함유 광석을 부수어 체를 치며 물속에서 걸러낸다고 말한다.
κόπτεσθαι δὲ πάλιν τὰς ὑποστάσεις καὶ πάλιν διηθουμένας ἀποχεομένων τῶν ὑδάτων κόπτεσθαι·
그리고 그 침전물들을 다시 부수고, 물을 따라 버린 뒤 다시 여과하여 또 부순다.
§34.9.11τὴν δὲ πέμπτην ὑπόστασιν χωνευθεῖσαν, ἀποχυθέντος τοῦ μολίβδου, καθαρὸν τὸν ἄργυρον ἐξάγειν. —
그리고 다섯 번째 침전물을 용해하여 납을 흘려보냄으로써 순수한 은을 추출해 낸다.
§34.9.12Πολύβιος δὲ καὶ τὸν Ἄναν καὶ τοῦτον ἐκ τῆς Κελτιβηρίας ῥεῖν φησι, διέχοντας ἀλλήλων ὅσον ἐνακοσίους σταδίους. —
— 폴리비오스는 아나스강과 이 강이 둘 다 켈티베리아에서 발원하여 흐르며, 서로 약 900스타디온만큼 떨어져 있다고 말한다.
§34.9.13Πολύβιος δὲ τὰ τῶν Οὐακκαίων καὶ τῶν Κελτιβήρων ἔθνη καὶ χωρία διεξιὼν συλλέγει ταῖς ἄλλαις πόλεσι καὶ Σεγεσάμαν καὶ Ἰντερκατίαν. —
— 폴리비오스는 우악카이인들과 켈티베리아인들의 부족과 영토를 상세히 기술하면서, 다른 도시들과 함께 세게사마와 인테르카티아를 꼽아 나열한다.
§34.9.14τοιοῦτον δέ τινα ὑφίσταται τῇ κατασκευῇ καὶ λαμπρότητι οἵανπερ Πολύβιος Ἴβηρός τινος βασιλέως οἰκίαν.
— 그 구조와 화려함에 있어서 그 궁전은 폴리비오스가 어떤 이베리아 왕의 궁전으로 묘사한 것과 대략 이러한 종류의 것이다.
§34.9.15ὃν καὶ ἐζηλωκέναι λέγει τὴν τῶν Φαιάκων τρυφὴν πλὴν τοῦ τοὺς κρατῆρας ἐν μέσῳ τῆς οἰκίας ἑστάναι πλήρεις οἴνου κριθίνου, ἀργυροῦς ὄντας καὶ χρυσοῦς.
그는 이 왕이 파이아케스인들의 사치를 모방했다고 말하는데, 다만 집 한가운데에 보리술로 가득 찬 은과 금으로 된 혼주기들이 서 있었다는 점을 제외하고는 말이다.