§27.9.1ὅτι τῆς κατὰ τὴν ἱππομαχίαν φήμης μετὰ τὴν νίκην τῶν Μακεδόνων εἰς τὴν Ἑλλάδα διαγγελθείσης ἐξέλαμψε καθαπερεὶ πῦρ ἡ τῶν πολλῶν πρὸς τὸν Περσέα διάθεσις, τὸν πρὸ τούτου χρόνον ἐπικρυπτομένων τῶν πλείστων.
마케도니아군의 승리 이후 기병전에 관한 소문이 그리스에 전해졌을 때, 이전 시기에는 대부분의 사람들이 숨겨왔던 페르세우스에 대한 대중의 마음이 마치 불꽃처럼 타올랐던 것。
§27.9.2ἦν δὲ περὶ αὐτοὺς τοιαύτη τις, ἐμοὶ δοκεῖ, διάθεσις·
내 생각에 그들의 마음은 대략 이러했다.
παραπλήσιον ἦν τὸ γινόμενον τῷ συμβαίνοντι περὶ τοὺς γυμνικοὺς ἀγῶνας.
즉, 일어난 일은 체육 경기에서 일어나는 일과 매우 비슷했다。
§27.9.3καὶ γὰρ ἐν ἐκείνοις ὅταν πρὸς ἐπιφανῆ καὶ ἀήττητον ἀθλητὴν εἶναι δοκοῦντα συγκαταστῇ ταπεινὸς καὶ πολὺ καταδεέστερος ἀνταγωνιστής, εὐθέως ἀπομερίζει τὰ πλήθη τὴν εὔνοιαν τῷ καταδεεστέρῳ καὶ θαρρεῖν παρακαλεῖ καὶ συνεξανίσταται τούτῳ ταῖς ὁρμαῖς·
왜냐하면 그 경기들에서도 명성 있고 무패로 여겨지는 선수에 맞서 미천하고 훨씬 뒤처지는 대전 상대가 나설 때, 대중은 즉시 뒤처지는 쪽에 호의를 나누어 주고 용기를 북돋우며 그와 함께 감정적으로 흥분하기 때문이다。
§27.9.4ἐὰν δὲ καὶ ψαύσῃ τοῦ προσώπου καὶ ποιήσῃ τι σημεῖον τῆς πληγῆς, παραυτίκα πάλιν ἁπάντων ἀγὼν μικρὸς γίνεται·
그리고 만약 그가 상대의 얼굴에 타격을 입혀 그 흔적을 남기기라도 하면, 즉시 다시 모든 사람들 사이에 일종의 긴장과 동요가 일어난다。
§27.9.5ποτὲ δὲ καὶ χλευάζειν ἐγχειροῦσι τὸν ἕτερον, οὐ μισοῦντες οὐδὲ καταγινώσκοντες, ἀλλὰ παραδόξως τε συμπαθεῖς γινόμενοι καὶ τῷ καταδεεστέρῳ φύσει προσμερίζοντες τὴν ἑαυτῶν εὔνοιαν·
때로는 다른 한쪽을 조롱하려고까지 하는데, 이는 그를 미워하거나 비난해서가 아니라 기묘하게 공감대를 형성하여 자연스럽게 자신들의 호의를 뒤처지는 쪽에 배분하기 때문이다。
§27.9.6οὓς ἐὰν ἐπιστήσῃ τις ἐν καιρῷ, ταχέως μετατίθενται καὶ παρὰ πόδας ἐπιλαμβάνονται τῆς ἑαυτῶν ἀγνοίας.
그러나 만약 누군가가 적절한 때에 그들을 자각하게 만든다면, 그들은 신속하게 태도를 바꾸어 즉시 자신들의 무지를 깨닫는다。
ὅ φασι ποιῆσαι Κλειτόμαχον·
ὅ 이것이 바로 클레이토마코스가 행했다고 전해지는 일이다。
§27.9.7ἐκείνου γὰρ ἀνυποστάτου δοκοῦντος εἶναι κατὰ τὴν ἄθλησιν, καὶ τῆς αὐτοῦ δόξης ἐπιπολαζούσης κατὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, Πτολεμαῖόν φασι τὸν βασιλέα φιλοδοξήσαντα πρὸς τὸ καταλῦσαι τὴν δόξαν αὐτοῦ, παρασκευάσαντα μετὰ πολλῆς φιλοτιμίας Ἀριστόνικον τὸν πύκτην ἐξαποστεῖλαι, δοκοῦντα φύσιν ἔχειν ὑπερέχουσαν ἐπὶ ταύτην τὴν χρείαν·
왜냐하면 그가 경기에서 대적할 자가 없는 것으로 여겨지고 그의 명성이 온 천하에 드높았을 때, 프톨레마이오스 왕이 그의 명성을 무너뜨리고자 열망하여, 이 임무에 탁월한 천품을 지녔다고 생각되는 권투 선수 아리스토니코스를 정성을 다해 준비시켜 파견했다고 전해지기 때문이다。
§27.9.8παραγενομένου δʼ εἰς τὴν Ἑλλάδα τοῦ προειρημένου καὶ συγκαταστάντος Ὀλυμπίασι πρὸς τὸν Κλειτόμαχον, ἐξ αὐτῆς, ὡς ἔοικεν, ἀπένευσαν οἱ πολλοὶ πρὸς τὸν Ἀριστόνικον καὶ παρεκάλουν, χαίροντες ἐπὶ τῷ βραχύ τι τετολμηκέναι τινὰ συγκαταστῆναι πρὸς τὸν Κλειτόμαχον·
앞서 언급한 아리스토니코스가 그리스에 도착하여 올림피아에서 클레이토마코스와 대적했을 때, 대중은 곧바로 아리스토니코스 쪽으로 마음을 돌렸고, 누군가가 조금이라도 용기를 내어 클레이토마코스에게 맞선 것을 기뻐하며 그를 응원했다。
§27.9.9ὡς δέ γε προβαίνων ἐφάμιλλος ἐφαίνετο κατὰ τὸν ἀγῶνα καί που καὶ τραῦμα καίριον ἐποίησε, κρότος ἐγίνετο καὶ συνεξέπιπτον οἱ πολλοὶ ταῖς ὁρμαῖς, θαρρεῖν παρακαλοῦντες τὸν Ἀριστόνικον.
경기가 진행되면서 그가 대등하게 싸우는 것처럼 보이고 어딘가에서 결정적인 타격마저 가했을 때, 박수가 터져 나왔고 대중의 대부분은 감정에 휩쓸려 아리스토니코스에게 용기를 내라고 외쳤다。
§27.9.10ἐν ᾧ καιρῷ φασι τὸν Κλειτόμαχον ἀποστάντα καὶ διαπνεύσαντα βραχὺν χρόνον, ἐπιστρέψαντα πρὸς τὰ πλήθη πυνθάνεσθαι τί βουλόμενοι παρακαλοῦσι τὸν Ἀριστόνικον καὶ συναγωνίζονται ʼκείνῳ καθʼ ὅσον εἰσὶ δυνατοί,
이때 클레이토마코스는 한 걸음 물러나 잠시 숨을 고른 뒤, 대중을 향해 몸을 돌려 그들이 도대체 무슨 생각으로 아리스토니코스를 응원하고 힘닿는 데까지 그를 돕고 있는 것인지 물었다고 한다。
§27.9.11πότερον οὐ συνοίδασιν αὐτῷ ποιοῦντι τὰ δίκαια κατὰ τὴν ἄθλησιν ἢ τοῦτʼ ἀγνοοῦσι διότι Κλειτόμαχος μὲν ἀγωνίζεται νῦν ὑπὲρ τῆς τῶν Ἑλλήνων δόξης, Ἀριστόνικος δὲ περὶ τῆς Πτολεμαίου τοῦ βασιλέως. §27.9.12πότερον ἂν οὖν βουληθεῖεν τὸν Ὀλυμπίασι στέφανον Αἰγύπτιον ἀποφέρειν ἄνθρωπον νικήσαντα τοὺς Ἕλληνας, ἢ Θηβαῖον καὶ Βοιώτιον κηρύττεσθαι νικῶντα τῇ πυγμῇ τοὺς ἄνδρας.
그가 경기에서 공정하게 규칙을 지키고 있음을 인정하지 않는 것인지, 아니면 클레이토마코스는 지금 그리스인들의 영예를 위해 싸우고 있고 아리스토니코스는 프톨레마이오스 왕의 영예를 위해 싸우고 있다는 사실을 모르는 것인지, 그렇다면 그들은 이집트인이 그리스인들을 이기고 올림피아의 우승관을 차지하기를 바라는지, 아니면 테베인이자 보이오티아인이 권투에서 상대들을 이긴 자로 선포되기를 바라는지 물었다。
§27.9.13ταῦτα δʼ εἰπόντος τοῦ Κλειτομάχου τηλικαύτην φασὶ γενέσθαι τὴν μετάπτωσιν τῶν πολλῶν ὥστε πάλιν ἐκ μεταβολῆς μᾶλλον ὑπὸ τοῦ πλήθους ἢ τοῦ Κλειτομάχου καταγωνισθῆναι τὸν Ἀριστόνικον.
클레이토마코스가 이 말을 하자 대중의 마음은 아주 크게 돌아서서, 아리스토니코스는 클레이토마코스에 의해서라기보다 오히려 다시 마음을 바꾼 군중의 힘에 의해 패배한 셈이었다고 한다。