§12.25e.1τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ τῆς πραγματικῆς ἱστορίας ὑπαρχούσης τριμεροῦς, τῶν δὲ μερῶν αὐτῆς ἑνὸς μὲν ὄντος τοῦ περὶ τὴν ἐν τοῖς ὑπομνήμασι πολυπραγμοσύνην καὶ τὴν παράθεσιν τῆς ἐκ τούτων ὕλης, ἑτέρου δὲ τοῦ περὶ τὴν θέαν τῶν πόλεων καὶ τῶν τόπων περί τε ποταμῶν καὶ λιμένων καὶ καθόλου τῶν κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλατταν ἰδιωμάτων καὶ διαστημάτων, τρίτου δὲ τοῦ περὶ τὰς πράξεις τὰς πολιτικάς, §12.25e.2παραπλησίως ἐφίενται μὲν ταύτης πολλοὶ διὰ τὴν προγεγενημένην περὶ αὐτῆς δόξαν, προσφέρονται δὲ πρὸς τὴν ἐπιβολὴν οἱ μὲν πλεῖστοι τῶν γραφόντων ἁπλῶς δίκαιον οὐδὲν πλὴν εὐχέρειαν καὶ τόλμαν καὶ ῥᾳδιουργίαν,
이와 같은 방식으로 실재적 역사 또한 세 부분으로 이루어져 있으니, 그 한 부분은 기록들에 대한 정밀한 조사와 이로부터 얻은 사료의 비교 정리에 관한 것이고, 다른 한 부분은 도시들과 장소들의 관찰, 그리고 강들과 항구들, 나아가 육지와 바다에서의 특징들과 거리들에 관한 것이며, 세 번째 부분은 정치적이고 군사적인 행동들에 관한 것인데, 마찬가지로 많은 이들이 역사에 관해 이미 형성된 명성 때문에 이를 갈망하지만, 글을 쓰는 자들의 대부분은 이 기획에 착수함에 있어 안이함과 대담함, 그리고 날림질 외에는 아무런 정당한 실력도 가져다주지 못한다.
§12.25e.3παραπλήσιον τοῖς φαρμακοπώλαις δοξοκοποῦντες καὶ πρὸς χάριν λέγοντες ἀεὶ τὰ πρὸς τοὺς καιροὺς ἕνεκα τοῦ πορίζειν τὸν βίον διὰ τούτων· περὶ ὧν οὐκ ἄξιον πλείω ποιεῖσθαι λόγον.
그들은 약장수들과 유사한 방식으로 겉치레만 좇고, 이를 통해 생계를 꾸리기 위해 항상 시류에 영합하는 말만을 늘어놓으니, 이들에 대해서는 더 이상 언급할 가치가 없다.
§12.25e.4ἔνιοι δὲ τῶν δοκούντων εὐλόγως προσάγειν πρὸς τὴν ἱστορίαν, καθάπερ οἱ λογικοὶ τῶν ἰατρῶν ἐνδιατρίψαντες ταῖς βυβλιοθήκαις καὶ καθόλου τὴν ἐκ τῶν ὑπομνημάτων περιποιησάμενοι πολυπειρίαν πείθουσιν αὑτοὺς ὡς ὄντες ἱκανοὶ πρὸς τὴν ἐπιβολήν, καὶ τοῖς ἐκτὸς ἀρκούντως δοκοῦσι προσφέρεσθαι, μέρος, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, πρὸς τὴν πραγματικὴν ἱστορίαν·
그러나 나름대로 타당한 이유를 가지고 역사에 접근하는 것처럼 보이는 일부 사람들은, 마치 의학에서의 이론가들처럼 도서관에서 시간을 보내며 기록들로부터 얻은 폭넓은 경험을 쌓은 덕에 스스로 이 기획에 충분히 대처할 수 있다고 확신하고 외부 사람들에게도 충분히 기여하는 것처럼 보이지만, 내가 보기에는 실재적 역사에 대해 단지 일부분만을 담당하고 있을 뿐이다.
§12.25e.5τὸ γὰρ ἐποπτεῦσαι τὰ πρότερον ὑπομνήματα πρὸς μὲν τὸ γνῶναι τὰς τῶν ἀρχαίων διαλήψεις καὶ τὰς ἐννοίας ἃς πρὶν εἶχον ὑπὲρ διαθέσεων, τόπων, ἐθνῶν, πολιτειῶν, πράξεων, ἔτι δὲ πρὸς τὸ συνεῖναι τὰς ἑκάστων περιστάσεις καὶ τύχας, αἷς κέχρηνται κατὰ τοὺς ἀνωτέρω χρόνους, εὔχρηστόν ἐστι·
왜냐하면 이전의 기록들을 조사하는 것은, 사태들의 배치, 장소, 민족, 정체, 행동들에 대해 옛 사람들이 이전에 가졌던 판단과 신념을 알고, 나아가 보다 앞선 시대에 그들이 겪었던 각각의 상황과 운명을 이해하는 데 매우 유용하기 때문이다.
§12.25e.6συνεφίστησι γὰρ τὰ προγεγονότα πρὸς τὸ μέλλον ἡμᾶς οἰκείως, ἐάν τις ὑπὲρ ἑκάστων ἀληθινῶς ἱστορῇ τὰ παρεληλυθότα·
왜냐하면 과거의 일들은, 만약 누군가가 각각의 일에 대해 과거에 지나간 일들을 진실되게 탐구한다면, 우리를 미래로 적절하게 안내해 주기 때문이다.
§12.25e.7τό γε μὴν ἀπʼ αὐτῆς ταύτης τῆς δυνάμεως ὁρμηθέντα πεπεῖσθαι γράφειν τὰς ἐπιγινομένας πράξεις καλῶς, ὃ πέπεισται Τίμαιος, τελέως εὔηθες καὶ παραπλήσιον ὡς ἂν εἴ τις τὰ τῶν ἀρχαίων ζωγράφων ἔργα θεασάμενος ἱκανὸς οἴοιτο ζωγράφος εἶναι καὶ προστάτης τῆς τέχνης.
하지만 바로 이 능력에서 출발하여 이후에 일어날 행동들을 훌륭히 기록할 수 있다고 확신하는 것—이것이 바로 티마이오스가 확신하는 바인데—은 온전히 어리석은 짓이며, 이는 마치 옛 화가들의 작품을 감상한 뒤 자신이 유능한 화가이자 그 기술의 대가라고 생각하는 것과 유사하다.